Araç Çalıştırılmasına Dayalı Hizmet Alımlarında Aşırı Düşük Teklif Sorgulaması Nasıl Yapılmalı?
Amortisman – Kiralama Ayrımı ve Belirsiz Maliyet Bileşenleri Üzerine Hukuki İnceleme
📌 Giriş
Araç çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında aşırı düşük teklif sorgulaması, ihale sürecinin en kritik aşamalarından biridir. Bu aşamada idare tarafından belirlenen önemli teklif bileşenlerinin, isteklilerin açıklama yapmasına elverişli olacak şekilde açık, net ve mevzuata uygun biçimde belirlenmesi zorunludur.
Bu makalede, verilen yasal metin çerçevesinde; araç giderlerinin amortisman mı yoksa kiralama üzerinden mi açıklanacağı, sarf malzeme giderlerinin belirsiz bırakılması ve aşırı düşük teklif sorgulamasının neden yenilenmesi gerektiği detaylı olarak ele alınmaktadır.
İhalenin Kapsamı ve İş Kalemleri
Başvuruya konu ihale;
-
“4×2 Çift Kabinli Pikap (1 Adet) Çalıştırılması”,
-
“En az 13+1 m³ Sıkıştırmalı Çöp Kamyonu Çalıştırılması (5 Adet)”
olmak üzere iki adet birim fiyat teklif cetveli iş kaleminden oluşmaktadır.
Bu kapsamda ihale konusu iş, doğrudan araç temini ve çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı niteliğindedir.
İdarenin Aşırı Düşük Teklif Açıklama Talebi
İdare tarafından 04.12.2025 tarihinde, teklifi sınır değerin altında kalan isteklilere gönderilen aşırı düşük teklif açıklama talebi yazısında, açıklama istenen girdilerin;
-
Amortisman giderleri,
-
Yedek parça giderleri,
-
Tamir, bakım ve onarım giderleri,
-
Sarf malzeme giderleri,
-
Sigorta giderleri,
şeklinde belirlendiği görülmüştür.
Araç Giderlerinde Amortisman – Kiralama Ayrımı
📌 Kamu ihale mevzuatı uyarınca;
-
İhale konusu işte çalıştırılacak araçlar
-
isteklinin kendi malı ise → amortisman giderleri üzerinden,
-
kendi malı değilse → kiralama giderleri üzerinden
-
açıklama yapılabilmektedir.
Ancak yapılan incelemede;
-
İhale dokümanında, araçların isteklinin kendi malı olması gerektiğine dair bir zorunluluk bulunmadığı,
-
Buna rağmen idarece, aşırı düşük teklif açıklamasında yalnızca amortisman giderleri üzerinden açıklama talep edildiği,
tespit edilmiştir.
Bu durum, araçlarını kiralama yoluyla temin eden isteklilerin, mevzuata uygun açıklama yapmasını imkânsız hale getirmektedir.
➡️ Dolayısıyla, araç giderlerinin sadece amortisman üzerinden açıklanmasının istenmesi, kamu ihale mevzuatına aykırı bulunmuştur.
Sarf Malzeme Giderlerinde Belirsizlik Sorunu
Teknik Şartname düzenlemelerine göre;
-
Araçlar akaryakıtsız olarak kiralanacaktır,
-
Akaryakıt idare tarafından karşılanacaktır,
-
Akaryakıt dışındaki adblue vb. sarf malzemeleri yükleniciye aittir.
Buna karşın, aşırı düşük teklif sorgulama yazısında yalnızca “Sarf Malzeme Giderleri” şeklinde genel ve soyut bir ifade kullanılmıştır.
📌 Kamu ihale mevzuatına göre;
-
Aşırı düşük teklif açıklama yazısında,
-
Hangi maliyet bileşenlerinin önemli teklif bileşeni olduğu,
-
Açık, net ve tereddüde yer vermeyecek şekilde belirtilmelidir.
“Sarf malzeme giderleri” gibi kapsamı belirsiz ifadeler, isteklilerin neyi, hangi kapsamda açıklayacağını netleştirmemekte; bu durum da sağlıklı bir açıklama ve değerlendirme yapılmasını engellemektedir.
Hukuki Değerlendirme
Yapılan tespitler birlikte değerlendirildiğinde;
-
Araç giderlerinin yalnızca amortisman üzerinden açıklanmasının istenmesi,
-
Araçların kendi malı olmasını zorunlu kılan bir ihale dokümanı düzenlemesi bulunmaması,
-
Sarf malzeme giderlerinin belirsiz ve genel ifadelerle tanımlanması,
nedeniyle;
📌 Aşırı düşük teklif sorgulamasının kamu ihale mevzuatına uygun yapılmadığı,
📌 İsteklilerin sağlıklı ve eşit koşullarda açıklama sunmasının mümkün olmadığı,
sonucuna varılmıştır.
Sonuç: Aşırı Düşük Teklif Sorgulaması Yeniden Yapılmalıdır
📌 Bu nedenlerle idare tarafından;
-
Teklifte önemli olduğu tespit edilen maliyet bileşenlerinin,
-
Açık, net ve tereddüde yer vermeyecek şekilde yeniden belirlenmesi,
-
Araç giderleri bakımından amortisman ve/veya kiralama seçeneklerinin mevzuata uygun şekilde tanınması,
suretiyle aşırı düşük teklif sorgulamasının yeniden yapılması gerekmektedir.
Bu karar, araç çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında aşırı düşük teklif sorgulamasının nasıl kurgulanması gerektiğine dair önemli bir emsal niteliğindedir.
