KAMU İHALE SÖZLEŞMELERİNİN NİTELİĞİ
…davacı ile davalı arasında 4734 Sayılı kanuna göre yapılan ihale sonucu 4735 Sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununa göre imzalanan hizmet işlerinin yürütülmesi yönelik sözleşme olduğu, bu tür sözleşmeler ile İdarenin özel hukuk sözleşmelerinin konusu, idarenin gereksinim duymuş olduğu mal ve hizmetleri temin etmek için yapılan alım-satım, trampa, kiralama, yapım, onarım, taşıma, bayındırlık gibi işleri, 4734 Sayılı Kamu ihale Kanunu kapsamı içine alınmıştır; Kamu ihale süresinden sonra idare ile özel Hukuk kişileri arasında imzalanacak sözleşmelerin düzenlenmesi ve uygulanmasına, öncelikle 4735 Sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu uygulanır. Bu Kanun’ da hüküm bulunmayan hallerde Borçlar Kanunu hükümleri uygulanır.(4735 Sayılı Kanunu 6. Maddesi) 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununa göre, Bu Kanun’ da belirtilen durumlar dışında sözleşme hükümlerinde değişiklik yapılamaz ve ek sözleşme düzenlenemez.
Çünkü bu sözleşmeler özel hukuk sözleşmeleridir. 4735 sayılı Kanun kapsamında yapılan kamu sözleşmelerinin tarafları, sözleşme hükümlerinin uygulanmasında eşit hak ve yükümlülüklere sahiptir; Hatta, ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerinde bu ilkeye aykırı maddelere yer verilemez. İhale dokümanı ve sözleşme hükümlerinde bu prensibe aykırı maddelere yer verilemez ve bu Kanun’un yorum ve uygulamasında bu prensip göz önünde bulundurulur(4735/4. Maddesi) Bu sözleşmelerde idare, idari sözleşmelerde bulunan ve kamu gücünden gelen üstün ve ayrıcalıklı yetkilerin tamamına sahip değildir. İdare için sözleşmenin fesih nedenleri dahi açıkça belirlenmiştir. Hüküm bulunmayan hallerde doğrudan Borçlar Kanunu hükümleri uygulanacaktır. Somut olayda, … 3. İş Mahkemesinin kararı ile; dava dışı işçi alacağından tarafların müştereken ve müteselsilen sorumlu olduklarını belirleyerek, alacağın tahsiline karar verilmiş olup, kararın kesinleştiği görülmüştür. Böylece taraflar arasında asıl işveren-alt işveren ilişkisi belirlenmiş olduğu, 4857 Sayılı İş Kanunun 2/6. Maddesinde asıl işveren-alt işveren ilişkisi’ Bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirildiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye asıl işveren-alt işveren ilişkisi denir. Bu ilişkide asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu kanundan , iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmelerinden doğan yükümlüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur’ şeklinde tanımlamıştır.
Yukarıda izah edildiği üzere taraflar arasındaki iç ilişkiyi düzenleyen Hizmet Alım Tip sözleşmesinin Genel Şartnamesinin içeriği incelendiğinde, şartnamenin 38. Maddesine göre çalışanların ücretlerinin davalı yüklenicinin ödeyeceği belirtilmiştir; Davalı savunmasında … 1. İş Mahkemesinin … E, … karar sayılı kararı ile; davacının dava dışı Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı aleyhine açmış olduğu davada, söz konusu Bakanlığın İş Teftiş Kurulu Başkanlığınca düzenlemiş olan rapora itiraz edilerek, muvazaalı bir işlem olmadığının tespitine karar verilmesini talep ettiğini, bu şekilde taraflar arasında muvazaalı asıl-alt işveren ilişkisinin olduğunun belirlendiği ve böylece, davacının açmış olduğu muvazaa bir işlem olmadığının tespit davasının reddine karar verildiğini beyan etmiştir; İşbu karar ile aslında işyerinde çalışan işçilere karşı, tarafların alt-üst işveren olarak sorumluluğu belirlenmiş olup, sonuçta İş mahkemesi her iki tarafın müşterek ve müteselsilen sorumluluğunu kabul etmiştir; Davacının rücu hakkına engellemesinin mümkün olmadığı, tarafların arasındaki hukuki ilişkinin aralarındaki sözleşme ile belirleneceği açıktır; O halde davacı üst işveren, cebri icra altında ödemek zorunda kaldığı çalışan ücretini, bu alacaktan asıl sorumlu olan yükleniciden iadesini talep edebilecektir.
(MAHKEME KARARINDAN ALINTIDIR)
