|
BAŞVURU SAHİBİ:
Tarhana Hazır Yem. Ür. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti.,
İHALEYİ YAPAN İDARE:
Erzincan Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü,
BAŞVURUYA KONU İHALE:
2019/527716 İhale Kayıt Numaralı “Malzeme Dâhil Yemek Hazırlama Hizmetleri” İhalesi
KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:
Erzincan Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü tarafından 02.12.2019 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Malzeme Dâhil Yemek Hazırlama Hizmetleri” ihalesine ilişkin olarak Tarhana Hazır Yem. Ür. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 19.12.2019 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 19.12.2019 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 27.12.2019 tarih ve 57281 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 26.12.2019 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.
Başvuruya ilişkin olarak 2019/1717 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.
KARAR:
Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.
İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,
1) İhale komisyonu tarafından ihale esnasında yaklaşık maliyetin 1’inci kısım için 3.065.290,50 TL, 2’nci kısım için 1.222.362,50 TL, toplamda da 4.287.653,00 TL olarak açıklandığı, bu aşamada teklifler açılarak oturumun kapatıldığı, ilk oturumda açıklanan tekliflere göre Ersem Gıda Taş. Teks. Kır. Tem. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti., Tuba Bulut ve Eylülüm İnş. Gıd. Çağ. Hiz. Sos. Hiz. Tem. Oto Kir. Pey. ve Tic. İhr. İth. A.Ş.nin sınır değerin altında kaldığı, ihalenin birinci oturumundan sonra ihale komisyonundan tutanak istenildiği ancak komisyon tarafından reddedildiği, ikinci oturumda ise komisyon tarafından ikinci bir yaklaşık maliyet açıklandığı, buna göre yaklaşık maliyetin 1’inci kısım için 2.393.739,81 TL, 2’nci kısım için 953.008,60 TL, toplamda 3.346.748,40 TL olarak açıklandığı, bu durumun ihalenin seyrini değiştirdiği, yaklaşık maliyetin değiştirilmesinin yanlış olduğu,
2) İkinci kez bildirilen yaklaşık maliyet tutarı kabul edilse dahi Ersem Gıda Taş. Teks. Kır. Tem. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Eylülüm İnş. Gıd. Çağ. Hiz. Sos. Hiz. Tem. Oto Kir. Pey. ve Tic. İhr. İth. A.Ş.nin teklifleri ihalenin 1’inci kısmında sınır değerin altında kaldığı, ancak sadece Ersem Gıda Taş. Teks. Kır. Tem. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. şirketinden aşırı düşük teklif açıklaması talep edildiği, ihalenin 1’inci kısmında Ersem Gıda Taş. Teks. Kır. Tem. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve ve Eylülüm İnş. Gıd. Çağ. Hiz. Sos. Hiz. Tem. Oto Kir. Pey. ve Tic. İhr. İth. A.Ş.den aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi gerektiği,
3) Tuba Bulut’un teklifinin ihalenin 1’inci kısımda aritmetik hata yapıldığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, ancak 2’nci kısımda ve genel toplam kısmında da otomatikman aritmetik hata olacağından her iki kısımda da teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği, ancak ihalenin 2’nci kısmında ihalenin anılan istekli üzerinde bırakıldığı,
4) a- Ersem Gıda Taş. Teks. Kır. Tem. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti., Tuba Bulut ve Eylülüm İnş. Gıd. Çağ. Hiz. Sos. Hiz. Tem. Oto Kir. Pey. ve Tic. İhr. İth. A.Ş.nin önceki yıla ait yıl sonu bilançosu ve eşdeğer belgelerinin İdari Şartname’nin 7.4.2’nci maddesinde belirtilen kriterlere uygun olmadığı,
b- İdari Şartname’nin 7.4.3’üncü maddesinde belirtilen belgelerin anılan istekliler tarafından sunulmadığı,
5) İhale komisyonu tarafından Ersem Gıda Taş. Teks. Kır. Tem. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.den açıklaması istenilen teklif bileşenlerinin eksik olduğu, panelvan araç maliyeti, araç yakıtı maliyeti, şoför maliyeti vb. maliyetlerin açıklama kapsamında Ersem Gıda Taş. Teks. Kır. Tem. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.den istenilmediği, bu yanlışın düzeltilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.
Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.
1) Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Yaklaşık maliyet” başlıklı 9’uncu maddesinde “Mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin ihalesi yapılmadan önce idarece, her türlü fiyat araştırması yapılarak katma değer vergisi hariç olmak üzere yaklaşık maliyet belirlenir ve dayanaklarıyla birlikte bir hesap cetvelinde gösterilir. Yaklaşık maliyete ihale ve ön yeterlik ilânlarında yer verilmez, isteklilere veya ihale süreci ile resmî ilişkisi olmayan diğer kişilere açıklanmaz.” hükmü,
Aynı Kanun’un “Tekliflerin alınması ve açılması” başlıklı 36’ncı maddesinde “Teklifler ihale dokümanında belirtilen ihale saatine kadar idareye verilir. İhale komisyonunca ihale dokümanında belirtilen saatte kaç teklif verilmiş olduğu bir tutanakla tespit edilerek, hazır bulunanlara duyurulur ve hemen ihaleye başlanır. İhale komisyonu teklif zarflarını alınış sırasına göre inceler. 30 uncu maddenin birinci fıkrasına uygun olmayan zarflar bir tutanak ile belirlenerek değerlendirmeye alınmaz. Zarflar isteklilerle birlikte hazır bulunanlar önünde alınış sırasına göre açılır.
İsteklilerin belgelerinin eksik olup olmadığı ve teklif mektubu ile geçici teminatlarının usulüne uygun olup olmadığı kontrol edilir. Belgeleri eksik veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmayan istekliler tutanakla tespit edilir. İstekliler ile teklif fiyatları ve yaklaşık maliyet tutarı açıklanır. Bu işlemlere ilişkin hazırlanan tutanak ihale komisyonunca imzalanır. Bu aşamada; hiçbir teklifin reddine veya kabulüne karar verilmez, teklifi oluşturan belgeler düzeltilemez ve tamamlanamaz. Teklifler ihale komisyonunca hemen değerlendirilmek üzere oturum kapatılır.” hükmü,
Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yaklaşık maliyete ilişkin ilkeler” başlıklı 7’nci maddesinde “(1) İdare tarafından, ihale onay belgesi düzenlenmeden önce, bu Yönetmelikte belirlenen esas ve usullere göre ayrıntılı fiyat ve gerektiğinde miktar araştırması yapılmak suretiyle ihale konusu işin KDV hariç yaklaşık maliyeti hesaplanır ve dayanakları ile birlikte bir hesap cetvelinde gösterilir.
(2) Ön ilan yayımlanmadan önce tahmini alım miktarı esas alınarak hesaplanan yaklaşık maliyet, ihale veya ön yeterlik ilanı öncesi alım miktarı ve diğer hususlar göz önünde bulundurularak yeniden hesaplanabilir.
(3) İhale konusu işin bir kısmına teklif verilmesinin mümkün olduğu hallerde, yaklaşık maliyet her bir kısım için ayrı ayrı olmak üzere işin tamamı dikkate alınarak hesaplanır.
(4) İhale konusu işte kullanılacak malzeme, araç, teçhizat, makine ve ekipman gibi unsurların idare tarafından verilmesi durumunda; yaklaşık maliyet, bu unsurların bedeli hariç tutularak hesaplanır ve bu unsurların listesi yaklaşık maliyet hesap cetvelinin ekine konulur.
(5) İhale komisyonu tarafından yaklaşık maliyet teklif fiyatları ile birlikte açıklanır. Pazarlık usulü ile yapılan ihalede ise yaklaşık maliyet, son yazılı fiyat teklifleri ile birlikte açıklanır. Bu aşamadan önce yaklaşık maliyet açıklanamaz ve ilan edilemez.” hükmü,
Aynı Yönetmelik’in “Yaklaşık maliyetin hesaplanmasına esas miktar ve fiyatların tespiti” başlıklı 8’inci maddesinde “(1) İdareler, yaklaşık maliyetin hesaplanabilmesi için öncelikle ihale konusu hizmeti oluşturan iş kalemlerini veya gruplarını ve bunlara ilişkin miktarları tespit ederler. Bu amaçla, idare tarafından gerek duyulduğunda, aşağıda belirtilen esas ve usuller çerçevesinde miktar araştırması da yapılabilir.
(2) Yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde;
a) Kamu kurum ve kuruluşlarınca işin niteliğine göre belirlenmiş fiyatlar,
b) İhaleyi yapan idare veya diğer idarelerce gerçekleştirilmiş aynı veya benzer işlerdeki fiyatlar,
c) İlgili odalarca belirlenmiş fiyatlar,
ç) İhale konusu işi oluşturan iş kalemlerine veya gruplarına ilişkin olarak piyasadan yapılacak fiyat araştırması kapsamında elde edilecek fiyat tekliflerinin aritmetik ortalaması alınmak suretiyle ya da konusunda uzman bilirkişi ve ekspertizlerden soruşturularak oluşturulan fiyatlar,
d) İhale konusu işe ilişkin olarak Bütçe Uygulama Talimatlarında ve/veya Sağlık Uygulama Tebliğinde yer alan fiyatlardan KDV veya farklı nitelikteki diğer giderler indirilmek suretiyle bulunan fiyatlar,
Esas alınır.
(3) İdareler yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde, (a), (b), (c), (ç) ve (d) bentlerinde belirtilen fiyatların birini, birkaçını veya tamamını herhangi bir öncelik sırası olmaksızın kullanabilirler.
(4) Fiyat araştırması için yapılan çalışmalarda fiyat sorulacak kişi ve kuruluşlara yazılan yazıda fiyatı tespit edilecek iş grubu veya iş kaleminin ayrıntılı özelliklerine yer verilir. Fiyat istenecek kişi ve kuruluşlara aynı koşulları taşıyan yazılarla başvurulur ve fiyatlar KDV hariç istenir. İstenen özellikleri taşımayan veya gerçek piyasa rayiçlerini yansıtmadığı düşünülen fiyat bildirimleri ve proforma faturalar değerlendirmeye alınmaz ve buna ilişkin gerekçeler yaklaşık maliyet hesap cetvelinde gösterilir.
(5) Özelliği bulunan hizmet alımlarında; önceki yıllarda bitirilmiş benzer nitelikteki işlerde oluşan fiyatların piyasa fiyatları ile karşılaştırılması suretiyle bulunan fiyatlar veya benzer nitelikteki hizmetlerde uzmanlık ve deneyimini kanıtlamış kamu ve özel sektör kuruluşları ile gerçek kişilerden soruşturularak oluşturulan fiyatlar kullanılabilir. Yapılan her türlü araştırmaya rağmen fiyatın tespit edilemediği veya tespit edilen fiyatların rayiçleri yansıtmadığının anlaşıldığı durumlarda; idarece re’sen fiyat belirlenir ve gerekçesi yaklaşık maliyet hesap cetvelinde gösterilir.” hükmü,
Aynı Yönetmelik’in “Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 9’uncu maddesinde “(1) Birim fiyat üzerinden teklif alınan ihalelerde;
a) Her bir iş kaleminin miktarını ve gerçekleştirilmesine ilişkin şartları gösteren bir cetvel hazırlanır. Bu cetvelde her bir iş kaleminin adı, birimi, birim fiyatı ve bu fiyata dahil olan maliyetler ile varsa diğer unsurlar gösterilir.
b) Birim fiyata dahil olan maliyetler, iş kalemi ile ilgili bütün unsurları içerecek şekilde düzenlenir ve bu iş kalemine dahil olmayan başka giderler öngörülmez.
…
(3) Hizmetin gerçekleştirilmesi için gerekli olan iş kalemlerine veya iş gruplarına ilişkin miktarların tespit edilen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutarların toplanması ile elde edilen genel toplam tutar, sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirlenir. Bulunan bu tutara işin niteliği dikkate alınarak % 7 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı eklenir. Bu tutar, kâr hariç belirlenen genel toplam tutar üzerinden hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler ile toplanarak yaklaşık maliyet hesaplanır. Buna ilişkin hesap cetveli hazırlayanlarca imzalandıktan sonra, ihale onay belgesinin ekine konularak ihale yetkilisine sunulur. Yüklenici için öngörülen kar tutarının bu cetvelde gösterilmesi zorunludur.
(4) Yaklaşık maliyetin, hesaplandığı tarihten itibaren ihalenin ilk ilan veya davet tarihine kadar güncelliğini kaybettiği durumlarda, işi oluşturan unsurlara ilişkin maliyetler idarelerce, endeks üzerinden güncellenir.
(5) Asgari ücret ve diğer işçilik maliyetlerinde ilgili mevzuatından kaynaklanan değişiklikler nedeniyle yaklaşık maliyetin ihale tarihine kadar geçen sürede değişikliğe uğradığının belirlenmesi durumunda, gerekçesi belirtilmek suretiyle ihale komisyonu tarafından, bu maliyetler dikkate alınarak yaklaşık maliyet güncellenir.” hükmü yer almaktadır.
09.12.2019 tarihli ihale komisyonu kararında “… teklifler açıklanarak birinci oturum kapatılmıştır.
İhale komisyonumuz aynı gün saat 16.00 da toplanarak verilen teklifler üzerinde ayrıntılı incelemeye geçmiştir. Yapılan incelemede Müdürlüğümüzün 02/12/2019 tarih saat: 10.00’da 2019/527716 İKN ile yapılan ihalesinde yaklaşık maliyet sehven 1. Kısım: 3.065.290,50TL, 2. Kısım: 1.222.362,50 TL, toplam 4.287.653,00TL olarak açıklanmıştır. Ancak yaklaşık maliyet, sisteme yüklendiği üzere, 1. Kısım: 2.393.739,81 TL, 2. Kısım: 953.008,60 TL, toplam 3.346.748,41 TL’dir. Sehven yapılan bu işlemin herhangi bir kamu zararına ve istekliler arası fırsat eşitsizliğine neden olmadığı ve ihale esasına etki etmediğinden ihale bundan sonraki süreçte bu yaklaşık maliyet (EKAP sisteminde kayıtlı) esas alınarak yürütülecektir. …” denilmektedir.
İdarece gönderilen ihale işlem dosyasında yer alan belgeler incelendiğinde, söz konusu ihaleye ilişkin yaklaşık maliyetin idarece iki defa hesaplandığı, ilk olarak içlerinde Esnaf ve Sanatkarlar Odası Birliği’nin de bulunduğu 4 farklı yerden fiyat alınarak yaklaşık maliyetin oluşturulduğu, ihalenin 1’inci kısmı için yaklaşık maliyetin 3.065.290,50 TL hesaplandığı, 2’nci kısım için yaklaşık maliyetin 1.222.362,50 TL hesaplandığı, toplam yaklaşık maliyetin ise 4.287.653,00 TL hesaplandığı, söz konusu fiyat tekliflerinin üzerinde idarece yazıldığı anlaşılan fiyatların yüksek olduğu gerekçesiyle kullanılmadığına ilişkin ibarelerin bulunduğu,
Bunun üzerine, idarece ikinci defa yaklaşık maliyet tespiti amacıyla 4 farklı yemek üreticisinden fiyat alınarak yaklaşık maliyetin yeniden hesaplandığı, söz konusu hesaplamada ihalenin 1’inci kısmı için yaklaşık maliyetin 2.393.739,81 TL hesaplandığı, 2’nci kısım için yaklaşık maliyetin 953.008,60 TL hesaplandığı, toplam yaklaşık maliyetin ise 3.346.748,41 TL hesaplandığı,
İhale ilan tarihi olan 01.11.2019’dan önce 25.10.2019 tarihinde düzenlenmiş ve ihale yetkilisince imzalanmış ihale onay belgesinde toplam yaklaşık maliyetin 3.346.748,41 TL olarak belirtildiği görülmüştür.
Ayrıca, ihale tarihinde ve saatinde düzenlenmiş ve ihale komisyonu üyelerince imzalanmış “İsteklilerce Teklif Edilen Fiyatlar” tablosunda da işin yaklaşık maliyetinin 1’inci kısmı için 2.393.739,81 TL, 2’nci kısım için 953.008,60 TL olarak belirtildiği anlaşılmıştır.
Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri ve tespitler bir arada değerlendirildiğinde, ihale tarihinde ihale komisyonunca açıklanan yaklaşık maliyetin idarece ilk olarak hesaplanan yaklaşık maliyet olduğu, ihale komisyonunca aynı gün isteklilere yapılan bildirimle sehven söz konusu yaklaşık maliyetin açıklandığının belirtildiği, esas alınacak yaklaşık maliyetin ikinci olarak hesaplanan ve ihale onay belgesinde, EKAP’ta ve diğer resmi belgelerde yer alan yaklaşık maliyet olduğunun bildirildiği, ihalenin ilk oturumunda idarece yüksek bulunduğu gerekçesiyle esas alınmadığı anlaşılan yaklaşık maliyetin açıklanması mevzuata aykırı olmakla birlikte, söz konusu durumun somut olaydaki şartlar çerçevesinde ihalenin devamını etkileyecek bir husus olmadığı, istekliler arasında eşit muamele ilkesine aykırı bir durum oluşturmadığı, ihaleye ikinci olarak hesaplanan ve resmi belgelerde yer verilen yaklaşık maliyet ile devam edilmesinde mevzuata aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin bahse konu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.
|
