İDARELERİN İHALE İPTAL GEREKÇELERİ NE KADAR TUTARLI?
İdarelerin ihale iptal gerekçeleri çoğu zaman tartışma konusu olmaktadır.
KONUYA İLİŞKİN KİK KARARINDA aşağıdaki değerlendirme yapılmıştır.
…İhale yapılmadan önce idarece her türlü fiyat araştırması yapılarak mevzuatta belirlenen esas ve usullere uygun bir şekilde hesaplanan yaklaşık maliyetin, 4734 sayılı Kanun’un temel ilkelerini belirleyen 5’inci maddesinde yer alan kaynakların verimli kullanılması ilkesine uygun hareket edilip edilmediğine yönelik tespitte önemli bir veri olduğu, idarelerin ihtiyaçlarına karşılık olarak ayırması gereken ödenek tutarını, yaklaşık maliyet tutarını dikkate alarak belirlediği, bu bağlamda idarelerin, ihalede sunulan fiyat tekliflerini yaklaşık maliyet ile karşılaştırarak kaynakların verimli kullanılması ilkesine uygun hareket edilip edilmediğini belirleme olanağı bulunduğu, diğer taraftan kamu ihale mevzuatı uyarınca, ihalenin ihaleye katılım ve yeterliğe ilişkin belgelerinde mevzuata aykırılık bulunmayan ve aşırı düşük teklif olarak tespit edilmeyen ya da tespit edilmesine rağmen yapmış olduğu açıklamaları uygun bulunan istekliler arasından, yaklaşık maliyetin altındaki ekonomik açıdan en avantajlı teklifi veren isteklinin üzerinde bırakılmasının esas olduğu açıktır.
İncelenen ihale kapsamında, 31/12/2019 tarihli ihale komisyonu kararına göre, ihaleye toplam altı isteklinin katıldığı, dördünün çeşitli gerekçelerle değerlendirme dışı bırakıldığı, yapılan değerlendirmeler sonucunda da geçerli oldukları tespit edilen iki isteklinin teklifleri dikkate alınarak ihalenin sonuçlandırıldığı, ihale üzerine bırakılan isteklinin teklif bedelinin ise yaklaşık maliyetin 78,40’ına karşılık geldiği göz önüne alındığında, ihale yetkilisi tarafından, “ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ile kaynakların verimli kullanılması ilkelerinin sağlanmaması” iptal gerekçesine karşılık yaklaşık maliyetin uygunluğu üzerinden herhangi bir inceleme ve değerlendirme yapılmadan ve gerekçesi belirtilmeden yaklaşık maliyetin 78,40’ına karşılık gelen teklifinin “ekonomik açıdan avantajlı bir teklif ” olarak kabul edilmemesinin yerinde olmadığı, bu şartlar altında itirazen şikâyete konu ihalede ihtiyaçların uygun şartlarda karşılanması ve kaynakların verimli kullanılması ilkelerinin oluşmadığı sonucuna ulaşılamayacağı anlaşılmıştır.
Diğer taraftan ihale yetkilisinin iptal kararında ihalenin iş makineleri ve iş araçları kısmına ayrılarak yeniden yapılması gerektiği gerekçesine de yer verilmekle birlikte, ihale dokümanı kapsamında yapılan incelemede, ihalenin konusunun, Teknik Şartname’de “Yol Bakım ve Altyapı Koordinasyon Daire Başkanlığına bağlı birimlerin yürüteceği yol bakım onarım işlerinde kullanmak amacıyla, aşağıda teknik özellikleri belirtilen muhtelif sayıdaki iş makinesi ve araçları; bakım-onarım, tamir masrafları ile her türlü vergi, resim, harç; muayene, trafik sigortası, kasko vb. giderler Yükleniciye ait olmak üzere, 01.01.2020 – 31.12.2020 tarihleri arasında 12 Ay süre ile kiralanması işini kapsar” şeklinde düzenlendiği görülmektedir. Bu çerçevede, işin niteliği gereği bir arada ihale edilmesine karar verilen iş makinesi ve araçların, ihale komisyonu kararı alındıktan sonra ayrı ayrı ihale edilmesine gerek duyulduğuna ilişkin ihale yetkilisinin kararında herhangi bir teknik gerekçe, açıklama, bilgi, ayrıntıya yer verilmediği, bu haliyle anılan iptal gerekçesinin de somut bir dayanaktan yoksun olduğu anlaşılmıştır.
