İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde; sorgulamaya tabi tutulan 85 iş kalemine ilişkin miktar, birim fiyat ve toplam tutarların gösterildiği hesap cetvelinin sunulduğu görülmüş olup, söz konusu hesap cetvelinde sorgulamaya tabi tutulan 85 iş kalemine ait miktarlar ile bu iş kalemlerine ait idare tarafından öngörülen miktarların karşılaştırılması neticesinde;
Sorgulamaya tabi tutulan 85 adet iş kaleminden 74 adet iş kalemine ilişkin olarak, istekli tarafından hesaplanan miktarların, idarece hesaplanan miktarlardan yüksek olduğu, 7 adet iş kalemine ilişkin hesaplanan miktarların, idarece hesaplanan miktarlar ile aynı olduğu, 4 adet iş kalemine ilişkin hesaplanan miktarların ise idarece hesaplanan miktarlardan düşük olduğu, bu 4 adet iş kaleminin 3 adedinde metraj farkının %10’dan düşük olduğu görülmüş olup, 1 adedinde ise %10’u aşan metraj farkı bulunduğu saptanmıştır.
Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.8’inci maddesinde, aşırı düşük teklif sahipleri tarafından yazılı açıklamanın, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmaması durumunda isteklilerin tekliflerinin reddedileceği açıklanmıştır. Bu noktada anahtar teslimi götürü bedel teklif alınan yapım işi ihalelerinde; iş kapsamındaki imalat miktarları idare tarafından istekli olabileceklere verilmemekte; ihale dokümanı kapsamında yer alan projeler, mahal listeleri, özel ve genel teknik şartnameler vb. dokümanlar üzerinden idarece ve istekliler tarafından metrajlar ayrı ayrı hesaplanmaktadır. Dolayısıyla, ihale konusu iş kapsamındaki imalatların niteliği, projenin karmaşıklığı ve büyüklüğü gibi unsurlar nedeniyle isteklilerce belirlenen miktarların idarenin belirlediği miktarlarla birebir örtüşmesi beklenmemekle birlikte, aradaki metraj farkının makul düzeyde olması gerekmektedir.
Ayrıca aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulan bir istekli tarafından açıklama istenilen bir iş kalemi miktarının düşük hesaplanmasının isteklinin teklif bedelinin düşük hesaplanmasına yol açacağı gibi, açıklama istenilen başka bir iş kaleminin miktarının fazla hesaplanmasının da teklif bedelinin yüksek hesaplanmasına yol açacağı açıktır.
Netice itibariyle, anahtar teslimi götürü bedel üzerinden ihale edilen işlerde idarenin metrajları ile isteklilerin metrajlarının bire bir örtüşmesi beklenmemekle birlikte, aradaki metraj farkının makul kabul edilebilecek bir oranda olmasının yanında, açıklama istenilen iş kalemlerinin tamamı üzerinden sağlanan fiyat avantajının ihaleye teklif veren diğer isteklilerin teklif bedellerine göre sıralamada değişikliğe sebep olup olmadığı ve kendileri lehine bir avantaj sağlayıp sağlamadığı hususu da dikkate alınmalıdır. Bu nedenle, idare tarafından bir iş kaleminde başvuru sahibi isteklinin metrajının idare metrajına oranla önemli ölçüde düşüklüğü gerekçesinin aşırı düşük teklif açıklamalarının doğrudan reddedilmesi sonucunu doğurmayacağından açıklama istenilen tüm iş kalemleri üzerinden değerlendirme yapılması gerekmektedir.
İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından anılan 85 iş kalemi için teklif edilen birim fiyatlar ile metraj farklarının çarpılması sonucunda; bahse konu isteklinin lehine tutar farkı oluşmadığı, bunun aksine 35.733.362,95 TL dezavantajına olacak şekilde tutar farkı oluştuğu, dolayısıyla metraj farklılığının istekliye avantaj sağlamadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.
