İhale Dokümanı Kapsamında Yer Alan Uygulama Projeleri Ve Önemi
4734 sayılı Kanunun 62/c maddesinde “Yapım işlerinde ……..uygulama projeleri yapılmadan ihaleye çıkılamaz. İhale konusu yapım işinin özgün nitelikte ve karmaşık olması nedeniyle teknik ve malî özelliklerinin gerekli olan netlikte belirlenemediği durumlarda ön veya kesin proje üzerinden ihaleye çıkılabilir. …………..Ancak, doğal afetler nedeniyle uygulama projesi yapılması için yeterli süre bulunmayan yapım işlerinde ön veya kesin proje üzerinden, her türlü onarım işleri ile işin yapımı sırasında belli aşamalarda arazi ve zemin etütleri gerekmesi veya uygulamada imar ve güzergâh değişikliklerinin muhtemel olması nedenleriyle ihaleden önce uygulama projesi yapılamayan, bina işleri hariç, yapım işlerinde ise kesin proje üzerinden ihaleye çıkılabilir……” hükmü yer almakta olup, yapım işlerinde uygulama projesi hazırlanmadan ihaleye çıkılamayacağı hüküm altına alınmıştır. Buna göre, yapım işlerinde ihaleye çıkılabilmesi için kural olarak uygulama projesinin hazırlanmış olması gereklidir.
Kanunun 4. maddesinde uygulama projesi; belli bir yapının onaylanmış kesin projesine göre yapının her türlü ayrıntısının belirtildiği proje olarak tanımlanmıştır. Kanundaki uygulama projesi tanımı, ön proje ve kesin proje tanımlarıyla birlikte değerlendirildiğinde, uygulama projesinin kesin projeden bir sonraki ve en son aşamayı ifade ettiği söylenebilir. Bu anlamda uygulama projesinde her türlü detay yer alır. Uygulama projesi herhangi bir belirsizlik ihtiva etmez ve uygulama projesinin kendi içinde tutarlılık arz etmesi gerekir. İdare, uygulama projesiyle neyi nasıl yaptıracağını açıklamış olur. Sözleşmenin uygulanması aşamasının sorunsuz bir şekilde yürütülebilmesi her şeyden çok, iyi bir proje çalışmasına dayalıdır.
Bir uygulama projesi kapsamında, yaptırılacak işin niteliğine göre değişmekle birlikte esasen arazi ve zemin etüd raporları, mimari projeler, statik projeler, tesisat projeleri, mahal listesi, imalat tarifleri ve teknik şartname yer alır. Ancak uygulama projesi ifadesinin, sadece çizim odaklı projeleri ifade etmek üzere uygulamada sıklıkla kullanıldığı gözlemlenmektedir.
Uygulama projesi, sözleşmenin yürütülmesi aşamasında esas alınacak teknik belgeler arasında ilk sırada yer almaktadır ve bu anlamda teknik belgeler arasında öncelik uygulama projesinindir. Mahal listesi ve teknik şartnameler ise esasen uygulama projesinden sonra ve uygulama projesine dayanılarak hazırlanan dokümanlardır.
İhaleye katılanlar uygulama projesi kapsamındaki projeleri okumak ve diğer belgeleri (teknik şartname, imalat tarifleri vb.) incelemek suretiyle ulaşacakları veriler ışığında maliyet hesaplarını yaparak teklif fiyatlarını oluştururlar. Bu itibarla, uygulama projesi gerek idare gerekse istekliler açısından önemlidir. Önemlidir, çünkü ihtiyaca cevap verecek ölçüde, başka bir ifadeyle iyi hazırlanmış bir uygulama projesine dayalı bir ihalenin sözleşme süreci hem idare hem de istekliler için öngörülebilir nitelik taşır. Aksi takdirde, sonu gelmeyen iş artışı talepleri, birim fiyat anlaşmazlıkları vb. konularda ihtilafların ortaya çıkması kuvvetle muhtemeldir. Bu tür anlaşmazlıklar da idare ile yüklenici arasındaki güven ilişkisini zedeler.
İhale edilecek yapım işine ait uygulama projesinin kendi içinde tutarlı olması gerekmektedir ki ihaleye katılacaklar tekliflerini sağlıklı bir şekilde oluşturabilsinler. Bu anlamda, uygulama projesinin çelişkili olmaması ve tereddüde mahal vermeyecek ölçüde net ve ayrıntılı olması gerekmektedir.
