Elektronik İhale Sisteminden Beklenen Faydalar
Türkiye’de kamu ihaleleri alanına yönelik olarak yapılan çalışmalar, kamuya yönelik yapılacak tüm alımlar bağlamında şeffaflığın, eşit muamelenin, ihalelere katılımın ve böylelikle rekabetin artırılmasının, alımlara ilişkin güvenilirliğin, kamuoyu denetiminin, gereksinimlerin elverişli koşullarla, süresinde giderilmesinin ve kaynakların etkin ve verimli bir şekilde kullanımının sağlanmasını amaçlamaktadır. Bu faktörlerin sağlanması, en basit ve hızlı yöntem olarak ihalelerin elektronik ortamda yapılarak “elektronik ihale sistemi” nin devreye alınmasıyla olasıdır (Akşen, 2017).
Kamu İhale Kurumu tarafından 2005 yılı Nisan ayında basımı yapılan “Kamu Alımlarında AB ve İngiltere’deki Düzenleme ve Uygulamalar” araştırma raporunda e-ihale uygulamasına ilişkin yararlar aşağıdaki şekilde ifade edilmiştir:
İstekliler açısından tam eşitliğin sağlanması,
Teklif verme kolaylığının sağlanması,
İhale ilan sürelerini kısaltması,
Zaman ve para kâğıttan tasarruf edilmesi, etkin ve süratli bir şekilde ihalenin sonuçlanmasının sağlaması,
İhale dokümanlarının elektronik ortamda saklanabilmesi dolayısı ile yazılı olarak saklanmasının getirdiği külfeti ortadan kaldırması olarak ifade edilmektedir.(Ağarı vd., 2005, s. 26)
E-ihalenin yukarıda sayılan faydalarının yanında, fiziki ortamda yapılan ihale yapım tekniğine nazaran standardizasyon sağlaması, suiistimallerin, mevzuata ve usule aykırı işlemlerin önlenmesi, bürokratik işlemlerin azaltılması ve en mühim olarak vatandaşlarca kamuya duyulan itimatlarının sağlanması şeklinde belirtilebilir (Akşen, 2017).
Elektronik ihalede tekliflerin idarelere sunulması sadece gerekli bilgilerin elektronik platformda beyan edilmesi suretiyle yapıldığından idareler açısından iş yükünün azalmasını, istekliler açısından ise iş ve işlem maliyetlerinin azalmasını sağlayacaktır. Böylelikle de isteklilerin teklifleri kapsamında sundukları belgelerin standart formlara uygun olmaması nedeniyle değerlendirme dışı bırakılmasının önüne geçilmek suretiyle rekabetin artırılması sağlanmış olmaktadır (Aksoy, 2011).
Elektronik ihalenin önemli faydalarından biri de ekonomikliğin sağlanması ve satınalma maliyetlerinde azalmanın etkisiyle kamu alımlarında sürdürülebilirliğin sağlanmasıdır. Bilhassa ihtiyaçların ve stokların planlanmasının elektronik ortamda yapılmasıyla kaynakların verimli kullanılması sağlanmış olacaktır. İhalelerde kâğıt kullanımının azalmasıyla çevrecilik açısından da önemli faydaları olacak ve tüm dünya için önemli bir terim olan yeşil satın alımının temellerinin atılmasına katkı sağlayacaktır. Elektronik ihalede ihale bilgilerine anlık ulaşılması, teklif verme imkanının sunulması, seyahat zorunluğunun kalkması imkanının sunulmasıyla ihalelerde ortalama teklif sayılarının artması sağlanacaktır (Toprak, 2017).
Ayrıca, kamusal alımların elektronik ihale yapım şekliyle gerçekleştirildiği dünya ülkelerinde; kamu alımlarına ilişkin olarak %20 civarında tasarrufun, ihalelerin öncesinde yapılan hazırlanma süreci ve tekliflerin hazırlanması süreçlerinde etkinliğin ve verimliliğin ciddi oranda artışının, ihalelere ilişkin süreçte standardizasyonun oluşturulmasının, ihalelerin daha hızlı yapılmasının, tutarlılığın ve kamuoyu denetimde şeffaflığın daha fazla sağlandığı da gözlemlenmiştir (Akşen, 2017). İhalelerin elektronik ihale şeklinde yapılmasıyla gerek idareler gerekse de gerçek veya tüzel kişiler açısından oldukça önemli faydaları bulunmaktadır. Öncelikli olarak ihalelere katılımı kolaylaştırması beraberinde rekabetin artmasını sağlaması ve bununla birlikte bürokrasinin azalmasını sağlayarak iş ve işlem maliyetlerinin düşürülmesine katkı sağlayacağı düşünülmektedir.
TÜRK KAMU İHALE SİSTEMİNDE DİJİTAL DÖNÜŞÜM:
BİR E-DEVLET PROJESİ OLARAK ELEKTRONİK İHALE
Caner YURTTAKAL
YÜKSEK LİSANS TEZİ
