4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhale Komisyonu” başlıklı 6’ncı maddesinde “İhale yetkilisi, biri başkan olmak üzere, ikisinin ihale konusu işin uzmanı olması şartıyla, ilgili idare personelinden en az dört kişinin ve muhasebe veya malî işlerden sorumlu bir personelin katılımıyla kurulacak en az beş ve tek sayıda kişiden oluşan ihale komisyonunu, yedek üyeler de dahil olmak üzere görevlendirir.
İhaleyi yapan idarede yeterli sayı veya nitelikte personel bulunmaması halinde, bu Kanun kapsamındaki idarelerden komisyona üye alınabilir.
Gerekli incelemeyi yapmalarını sağlamak amacıyla ihale işlem dosyasının birer örneği, ilân veya daveti izleyen üç gün içinde ihale komisyonu üyelerine verilir.
İhale komisyonu eksiksiz olarak toplanır. Komisyon kararları çoğunlukla alınır. Kararlarda çekimser kalınamaz. Komisyon başkanı ve üyeleri oy ve kararlarından sorumludur. Karşı oy kullanan komisyon üyeleri, gerekçesini komisyon kararına yazmak ve imzalamak zorundadır.
İhale komisyonunca alınan kararlar ve düzenlenen tutanaklar, komisyon başkan ve üyelerinin adları, soyadları ve görev unvanları belirtilerek imzalanır.” hükmü,
Aynı Kanun’un “İhaleye katılımda yeterlik kuralları” başlıklı 10’uncu maddesinde “Aşağıda belirtilen durumlardaki istekliler ihale dışı bırakılır:
…
i) 11 inci maddeye göre ihaleye katılamayacağı belirtildiği halde ihaleye katılan.
j) 17 nci maddede belirtilen yasak fiil veya davranışlarda bulundukları tespit edilen.
…
Bu madde kapsamında istenen belgelerden hangilerinin taahhütname olarak sunulabileceği Kurum tarafından belirlenir. Gerçeğe aykırı hususlar içeren taahhütname sunulması veya ihale üzerinde kalan istekli tarafından taahhüt altına alınan durumu tevsik eden belgelerin sözleşme imzalanmadan önce verilmemesi halinde bu durumda olanlar ihale dışı bırakılarak geçici teminatları gelir kaydedilir.” hükmü,
Anılan Kanun’un “İhaleye katılamayacak olanlar” başlıklı 11’inci maddesinde “Aşağıda sayılanlar doğrudan veya dolaylı veya alt yüklenici olarak, kendileri veya başkaları adına hiçbir şekilde ihalelere katılamazlar:
…
c) İhaleyi yapan idarenin ihale yetkilisi kişileri ile bu yetkiye sahip kurullarda görevli kişiler.
d) İhaleyi yapan idarenin ihale konusu işle ilgili her türlü ihale işlemlerini hazırlamak, yürütmek, sonuçlandırmak ve onaylamakla görevli olanlar.
e) (c) ve (d) bentlerinde belirtilen şahısların eşleri ve üçüncü dereceye kadar kan ve ikinci dereceye kadar kayın hısımları ile evlatlıkları ve evlat edinenleri.
…
Bu yasaklara rağmen ihaleye katılan istekliler ihale dışı bırakılarak geçici teminatları gelir kaydedilir. Ayrıca, bu durumun tekliflerin değerlendirmesi aşamasında tespit edilememesi nedeniyle bunlardan biri üzerine ihale yapılmışsa, teminatı gelir kaydedilerek ihale iptal edilir.” hükmü,
Kanun’un “Yasak fiil veya davranışlar” başlıklı 17’nci maddesinde “İhalelerde aşağıda belirtilen fiil veya davranışlarda bulunmak yasaktır:
…
e) 11 inci maddeye göre ihaleye katılamayacağı belirtildiği halde ihaleye katılmak.
Bu yasak fiil veya davranışlarda bulunanlar hakkında bu Kanunun Dördüncü Kısmında belirtilen hükümler uygulanır.” hükmü,
İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;
a) Adı: Kars İli Köy ve Okul Yollarında Trafik Levhası Yapımı Montajlı Mal Alım İşi
b) Türü: Mal alımı
c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği
ç) Yatırım proje no’su (yapım işlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır.
d) Kodu:
e) Miktarı:
766,731 m2 Galvanizli sacdan trafik bilgi levhası yapılması (2,5 m² ve 2,5 m²’den küçük), reflektif yapıştırılması, reflektif malzemenin iş başında temini
4480,00 m Trafik işaret levhası direği yapılması ve galvanizlemesi (4 mm kalınlığında, 149 mm açılımında)
1280,00 m Standart trafik levha direğinin yerine konulması
Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.
f) İşin yapılacağı/teslim edileceği yer: Kars İli Köy ve Okul Yolları” düzenlemesi,
Aynı Şartname’nin “İhaleye ilişkin bilgiler” başlıklı 3’üncü maddesinde “3.1.
a) İhale kayıt numarası: 2024/1109414
b) İhale usulü: Açık ihale usulü
c) İhale (son teklif verme) tarihi ve saati: 18.09.2024
Saat: 11:00” düzenlemesi bulunmaktadır.
Başvuru sahibi istekli tarafından sunulan teklifin idarece “2024/1109414 IKN’li Kars İli Köy Yollarında Trafik Levhası Yapımı Mal Alım İşine ait ihalenin ilk oturumunda isteklilere ait teklif mektuplarında Bingöller İnş. Ltd. Şti’nin teklif verdiğinin görülmesi ve ihale komisyon başkanı olarak atanan M. ***** ile Bingöller İnş. Ltd. Şti’nin tek ortak ve yetkilisi olan Ö.M. *****’ün kardeş olduklarının bilinmesi nedeniyle ihalenin elektronik eksiltme aşamasına geçilmeden önce isteklinin ihale dışı bırakılarak aşağıdaki 4734 sayılı kanunun 11. 17. ve 58. Maddeleri hükümlerince işlem yapılması gerekmektedir.
…
İlgi kanun maddeleri dikkate alındığında asıl ihale komisyon başkanı olarak 27.08.2024 tarihli olurla atanan asıl ve yedek üyelerin 27.08.2024 tarihinde EKAP üzerinden kayıtlarının yapıldığı, 28.08.2024’te ise tüm üyelerin görevli bulundukları şubelerine ihale gün ve saatinde ihalede hazır bulunmalarının sağlanması amacıyla gerekli tebligatın yapılarak İhale Müdürlüğüne bilgi verilmesi hususu yazı ile bildirilmiştir, ihale tarihinden önce 09.09.2024 tarihinde izne ayrılan İhale Komisyon Başkanı M. ***** ile Bingöller İnş. Ltd. Şti’nin tek ortak ve yetkilisi olan Ö.M. *****’ün kardeş olmaları nedeniyle Bingöller İnş. Ltd. Şti’nin mevcut ihaleye katılamayacağı hususu komisyonumuzca değerlendirilerek istekli ihale dışı bırakılmıştır.” gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı anlaşılmıştır.
Başvuru sahibi istekli Bingöller İnş. Tek. Gıd. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin tek ortaklı şirket yapısına sahip olduğu ve söz konusu ortağın Ö.M. ***** olduğu anlaşılmıştır.
İdarece Ö.M *****’ün kardeşi olduğu tespiti yapılan ve ihaleyi yapan idarede Plan Proje İnşaat ve Yatırım Üretimi Müdürü olarak görev yapan M. *****’nun 27.08.2024 tarihinde ihale komisyonu başkanı sıfatı ile mezkur ihalede asıl ihale komisyonu üyesi olarak görevlendirildiği ve ilgili yazının 28.08.2024 tarihinde diğer komisyon üyeleriyle birlikte anılan kişiye de bildirildiği anlaşılmıştır.
İhale komisyonu başkanı olarak görevlendirilen M. *****’nun 09.09.2024 tarihinden itibaren 19 gün izne ayrıldığı ve ihale tarihi olan 18.09.2024’te ihale komisyonu başkanlığı vazifesinin yedek üye tarafından gerçekleştirildiği anlaşılmıştır.
Yukarıda yer verilen Kanun hükümleri doğrultusunda ihaleyi yapan idarenin ihale konusu işle ilgili her türlü ihale işlemlerini hazırlamak, yürütmek, sonuçlandırmak ve onaylamakla görevli olan şahısların, diğer bir ifade ile ihale öncesi hazırlık işlemleri dahil olmak üzere ihale sonucunun onaylanmasına kadar yürütülen süreçte görev yapan kişilerin eşleri ve üçüncü dereceye kadar kan ve ikinci dereceye kadar kayın hısımları ile evlatlıkları ve evlat edinenlerinin ihaleye katılamayacağı ve bu yasaklara rağmen ihaleye katılan isteklilerin ihale dışı bırakılarak geçici teminatlarının gelir kaydedileceği açıktır.
Mezkur ihalede, ihale komisyonuna asıl üye olarak atanmış M. *****’nun başvuru sahibi istekli Bingöller İnş. Tek. Gıd. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin tek ortağı Ö.M. *****’ün kardeşi olduğu tespiti idarece yapılmış ve başvuru sahibi isteklinin dilekçesinde bu tespitin doğruluğu ifade edilmiştir.
İlgili Kanun’un 11’inci maddesi hükümleri gereğince başvuru sahibi isteklinin tek ortağı olan Ö.M. *****’ün söz konusu ihalede görevlendirilmiş olan M. *****’nun kardeşi olarak ihaleye katılım sağlanması ile Kanun’un 11’inci maddesinin 1’inci fırkasının (e) bendine aykırı hareket edildiği, ilgili hükmün aksine ihaleye katılım gösterildiği göz önünde bulundurulduğunda ise ihale dışı bırakılarak geçici teminatının gelir kaydedilmesinde mevzuata aykırılık bulunmadığı, M. *****’nun ihale tarihinden önce izne ayrılmış olmasının bu hususu değiştirmediği zira kendisinin ihale komisyonunun oluşturulduğu tarihten izne ayrılmış bulunduğu 09.09.2024 tarihine kadar ihale komisyonu başkanı olarak görevlendirilmiş olduğu ve anılan süreçte bu vazifesine devam ettiği, ihale tarihinde ihale komisyonunda bulunmamasının yukarıda değinilen tarih aralığında ihale komisyonunda görevli bulunduğu hususunu ortadan kaldırmayacağı anlaşıldığından idarece tesis edilen işlemin yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.
