Kamu İhalelerinde Davet Edilen İsteklilerin İş Ortaklığı Kurması: Hukuki Değerlendirme ve Mevzuat Analizi

Giriş

Kamu ihale süreçlerinde rekabetin sağlanması ve eşit muamelenin korunması temel ilkeler arasında yer almaktadır. Bu kapsamda, özellikle davet usulü ihalelerde isteklilerin kimlerle ortaklık kurabileceği önemli bir tartışma konusudur. Uygulamada sıkça gündeme gelen hususlardan biri de davet edilen isteklilerin kendi aralarında iş ortaklığı kurarak ihaleye katılıp katılamayacağıdır.

Bu makalede, ilgili yasal metin doğrultusunda söz konusu durum 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu çerçevesinde analiz edilmiştir.

Davet Usulü İhalelerde İş Ortaklığı Kavramı

Kamu ihale mevzuatına göre, istekliler:

• Tek başlarına teklif verebilecekleri gibi,
• iş ortaklığı veya konsorsiyum şeklinde de ihaleye katılabilirler.

Özellikle iş ortaklığı, birden fazla gerçek veya tüzel kişinin bir araya gelerek belirli bir işi birlikte üstlenmesini ifade eder.

Mevzuatta Açık Bir Yasak Var mı?

İncelenen olayda kritik nokta şudur:

👉 Kamu ihale mevzuatında, davet edilen isteklilerin kendi aralarında iş ortaklığı kurmasını yasaklayan açık bir hüküm bulunmamaktadır.

Bu durum, hukukun genel ilkelerinden biri olan:

“Kanunda açıkça yasaklanmayan bir fiilin serbest olduğu”

ilkesi çerçevesinde değerlendirilmelidir.

Kıyas Yoluyla Hukuki Değerlendirme

Mevzuat uygulamasında şu durum açıkça kabul edilmektedir:

✔ Davet edilen bir istekli,
✔ Davet edilmeyen başka bir kişi ile
✔ iş ortaklığı kurarak ihaleye teklif verebilir.

Bu durumda ortaya çıkan sonuç:

👉 Eğer davet edilmeyen biriyle ortaklık kurulabiliyorsa,
👉 davet edilen iki isteklinin kendi aralarında ortaklık kurması hayli hayli mümkündür.

Bu yaklaşım, yorum yoluyla mevzuata uygunluk sağlamaktadır.

4734 Sayılı Kanun’un 17. Maddesi Kapsamında Değerlendirme

4734 sayılı Kanun’un 17. maddesi, ihalelerde yasak fiil ve davranışları düzenlemektedir. Bu kapsamda:

• Rekabeti engellemek,
• İhaleye fesat karıştırmak,
• Hileli davranışlarda bulunmak

gibi fiiller yasaklanmıştır.

Ancak somut olayda:

• İki davetli isteklinin iş ortaklığı kurması,
• Rekabeti bozucu bir etki doğurmamakta,
• Mevzuata aykırı bir davranış oluşturmamaktadır.

Dolayısıyla bu durumun yasak fiil veya davranış kapsamında değerlendirilmesi mümkün değildir.

Rekabet İlkesi Açısından Değerlendirme

İş ortaklıkları, çoğu zaman:

• Teknik yeterliliği artırır,
• Finansal gücü birleştirir,
• Daha kaliteli tekliflerin sunulmasına imkân tanır.

Bu nedenle, iş ortaklıklarının tamamen yasaklanması değil, rekabeti bozucu olup olmadığına göre değerlendirilmesi gerekir.

Somut olayda rekabeti sınırlayıcı bir durum bulunmadığı için ortaklık kurulması hukuka uygundur.

Sonuç

Yapılan değerlendirmeler ışığında:

✔ Davet edilen iki isteklinin kendi aralarında iş ortaklığı kurması mümkündür.
✔ Bu durum, kamu ihale mevzuatına aykırılık teşkil etmez.
✔ 4734 sayılı Kanun’un 17. maddesi kapsamında yasak fiil olarak değerlendirilemez.
✔ Başvuru sahibinin iddiası hukuki dayanaktan yoksundur.