Ankara İdare Mahkemesinden Emsal Karar: Aynı IP Adresi Tek Başına Yasak Fiil Delili Sayılmaz

Yazar
salimdemirel
-
0
51
Makaleyi Kendi Sosyal Medyanızda Paylaşmak İçin Tıklayın

 Ankara İdare Mahkemesinden Emsal Karar: Aynı IP Adresi Tek Başına Yasak Fiil Delili Sayılmaz

Giriş

Elektronik Kamu Alımları Platformu (EKAP) üzerinden gerçekleştirilen ihalelerde isteklilerin aynı IP adresini kullanarak ihale dokümanı indirmesi veya elektronik teklif sunması, son yıllarda Kamu İhale Kurulu tarafından rekabeti engelleyici davranışlara ilişkin önemli bir karine olarak değerlendirilmektedir.

Ancak teknolojik altyapıda yaşanan gelişmeler, özellikle CGNAT (Carrier Grade Network Address Translation) sistemi nedeniyle aynı gerçek (public) IP adresinin birden fazla abone tarafından aynı anda kullanılabilmesi, bu değerlendirmelerin her somut olayda yeniden ele alınmasını zorunlu hale getirmektedir.

Ankara  İdare Mahkemesinin  kararı, bu konuda uygulamaya yön verecek önemli tespitler içermektedir.

Olayın Özeti

Uyuşmazlıkta;

  • Davacı iş ortaklığı ile başka bir istekli,
  • EKAP üzerinden
    • ihale dokümanını indirmiş,
    • elektronik teklif sunmuş,

ve bu işlemler aynı IP adresi üzerinden gerçekleştirilmiştir.

İhale komisyonu;

  • aynı IP kullanımını,
  • isteklilerin birlikte hareket ettiğinin göstergesi kabul etmiş,
  • teklifleri değerlendirme dışı bırakmış,
  • ayrıca haklarında yasaklama süreci başlatmıştır.

Kamu İhale Kurulu da aynı gerekçeyle itirazen şikâyeti reddetmiştir.

Davacı Ne Savundu?

Davacı iş ortaklığı ise önemli teknik veriler ortaya koymuştur.

İddialara göre;

  • diğer istekliyle hiçbir ortaklık veya organik bağ bulunmamaktadır,
  • teklifler farklı adreslerden gönderilmiştir,
  • farklı bilgisayarlar kullanılmıştır,
  • işlemler farklı zamanlarda gerçekleştirilmiştir.

En önemli delil ise Türk Telekom tarafından verilen teknik yazıdır.

Türk Telekom’un Teknik Açıklaması

Dosyaya sunulan resmi yazıda;

CGNAT teknolojisi nedeniyle;

  • tek bir gerçek IP adresinin,
  • aynı anda birden fazla internet abonesine kullandırılabildiği,
  • kullanıcıların sistemde farklı sanal IP ve farklı port numaralarıyla ayrıştırıldığı,
  • sunucuların yalnızca ortak gerçek IP’yi gördüğü,
  • gerçek kullanıcının ise port bilgisi sayesinde belirlenebildiği,

açıkça belirtilmiştir.

Mahkemenin ara kararı üzerine verilen ikinci teknik görüşte de;

  • bir gerçek IP’nin aynı anda 16 farklı aboneye tahsis edilebildiği,
  • her kullanıcıya farklı port aralığı verildiği,
  • hangi kullanıcının hangi porttan bağlandığının teknik olarak tespit edilebildiği,

ifade edilmiştir.

Mahkemenin Değerlendirmesi

Mahkeme oldukça önemli hukuki tespitlerde bulunmuştur.

1. Aynı IP tek başına yeterli değildir.

Mahkemeye göre;

CGNAT teknolojisi nedeniyle aynı reel IP’nin farklı aboneler tarafından kullanılabilmesi teknik olarak mümkündür.

Dolayısıyla;

aynı IP adresi tek başına irade birliğinin kesin göstergesi değildir.

2. Teknik araştırma yapılmalıdır.

Mahkeme;

idarenin;

  • port kayıtlarını,
  • bağlantı bilgilerini,
  • fiziksel bağlantı noktalarını,
  • abonelik bilgilerini

araştırmadan işlem tesis ettiğini belirtmiştir.

3. Türk Telekom yazısı dikkate alınmamıştır.

Davacı;

Türk Telekom’dan aldığı teknik yazıyı başvurusuna eklemesine rağmen;

Kamu İhale Kurulu bu belgeyi değerlendirmemiştir.

Mahkemeye göre bu durum eksik inceleme niteliğindedir.

4. Fiziki adres araştırılmalıdır.

Mahkeme;

isteklilerin;

  • farklı ofislerde faaliyet gösterip göstermediğinin,
  • farklı internet bağlantıları kullanıp kullanmadığının,
  • fiilen aynı ortamdan işlem yapılıp yapılmadığının

araştırılması gerektiğini vurgulamıştır.

Mahkemenin Sonucu

Mahkeme;

yalnızca aynı IP adresinin bulunmasına dayanılarak;

4734 sayılı Kanun’un 17’nci maddesinde düzenlenen yasak fiil ve davranışların işlendiğinin kabul edilemeyeceğine karar vermiştir.

Eksik teknik araştırmaya dayanılarak tesis edilen Kamu İhale Kurulu kararının hukuka uygun olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Kararın Kamu İhale Uygulamaları Açısından Önemi

Bu karar özellikle elektronik ihaleler bakımından önemli sonuçlar doğurmaktadır.

Artık;

✔ Aynı reel IP adresi tek başına yeterli delil değildir.

✔ CGNAT sistemi dikkate alınmalıdır.

✔ Port kayıtları incelenmelidir.

✔ İnternet servis sağlayıcısından teknik bilgi alınmalıdır.

✔ Fiziki adres araştırması yapılmalıdır.

✔ İstekliler arasındaki organik bağ ayrıca ortaya konulmalıdır.

Değerlendirme

Teknolojinin gelişmesiyle birlikte IP adresleri artık geçmişte olduğu gibi kişiye özgü kesin bir kimlik bilgisi niteliği taşımamaktadır. Özellikle mobil internet ve CGNAT altyapısının yaygınlaşması nedeniyle aynı gerçek IP adresi üzerinden çok sayıda kullanıcının internete erişmesi olağan bir teknik durumdur.

Bu nedenle yalnızca IP benzerliğine dayanılarak isteklilerin birlikte hareket ettiği veya rekabeti engellediği sonucuna ulaşılması, teknik gerçeklerle bağdaşmamaktadır.

Ankara 2. İdare Mahkemesinin bu kararı, elektronik ihalelerde teknik verilerin uzman incelemesiyle değerlendirilmesi gerektiğini, ağır yaptırımlar doğuran yasak fiil iddialarında ise kapsamlı araştırma yapılmasının zorunlu olduğunu ortaya koyan önemli bir emsal niteliğindedir.

İlgili HaberlerYazarın Diğer İçerikleri