Sayıştayın Kuruma Yazılması Kararları Temyiz Edilebilir mi? Temyiz Kurulundan Emsal Karar
Sayıştay hesap yargılamasında verilen her karar temyiz incelemesine konu olabilir mi? Özellikle herhangi bir tazmin hükmü içermeyen, yalnızca ilgili kamu idaresine veya kuruma bildirim yapılmasına ilişkin kararlar hakkında temyiz yoluna başvurulabilir mi?
Sayıştay Temyiz Kurulunun 19.02.2025 tarihli ve 57746 sayılı kararı, bu soruya önemli açıklık getirmektedir.
Olayın Konusu
İncelenen olayda Sayıştay Dairesi;
bir yapım işine ilişkin inceleme sırasında;
- görev başında olmadığı halde şantiye günlük defterini imzaladığı değerlendirilen inşaat mühendisi,
- günlük şantiye defteri kapağını imzalayan yapı denetim şefi hakkında,
ceza soruşturmasını gerektirir nitelikte bir durum bulunmadığını ancak idari yönden değerlendirilmesi gerektiğini belirleyerek;
ilgili Bakanlık tarafından soruşturma açılması ve sonucuna göre işlem yapılması amacıyla konunun Bakanlığa yazılmasına karar vermiştir.
Bu karar üzerine ilgililer tarafından temyiz yoluna başvurulmuştur.
Sayıştay Temyiz Kurulu Ne Dedi?
Temyiz Kurulu, öncelikle Sayıştay Kanunu’nun sistematiğini değerlendirmiştir.
6085 sayılı Sayıştay Kanunu’na göre Dairelerin temel görevi;
- hesap ve işlemlerin mevzuata uygunluğunu değerlendirmek,
- kamu zararını tespit ederek sorumlular hakkında tazmin hükmü kurmaktır.
Bunun yanında Daireler;
gerekli gördükleri hususların ilgili mercilere bildirilmesine de karar verebilmektedir.
Ancak bu tür bildirim kararları;
bir hesap yargısı hükmü niteliğinde değildir.
Temyize Konu Olabilecek Kararlar Hangileridir?
Kurul kararında önemli bir ayrım yapılmıştır.
Temyize konu olabilecek kararlar;
- tazmin hükümleri,
- hesap ve işlemlerin hukuka uygunluğuna ilişkin hükümler
olarak belirlenmiştir.
Buna karşılık;
- kurumlara yazılması,
- soruşturma açılmasının önerilmesi,
- ilgili mercilere bildirim yapılması
şeklindeki kararlar tek başına temyiz incelemesine konu edilemez.
Çünkü bu kararlarla herhangi bir kişi hakkında;
- mali sorumluluk kurulmamaktadır,
- tazmin yükümlülüğü doğmamaktadır,
- kesin hüküm niteliğinde bir hesap yargısı kararı verilmemektedir.
“Kuruma Yazılması” Kararı Nedir?
Sayıştay uygulamasında sıkça karşılaşılan “kuruma yazılması” kararları;
ilgili kamu görevlisi hakkında disiplin, idari veya başka bir inceleme yapılmasının uygun görüldüğü durumlarda verilen bildirim kararlarıdır.
Bu kararlar;
ilgili idareye bir değerlendirme yapılmasını tavsiye eden niteliktedir.
Soruşturmanın açılıp açılmayacağı veya hangi işlemlerin tesis edileceği ise tamamen ilgili idarenin yetkisindedir.
Temyiz Kurulunun Sonucu
Temyiz Kurulu;
olayda herhangi bir kişi hakkında tazmin hükmü kurulmadığını,
yalnızca konunun ilgili Bakanlığa bildirilmesine karar verildiğini,
dolayısıyla ortada temyiz incelemesine konu olabilecek bir hesap yargısı hükmünün bulunmadığını belirterek;
“Yapılacak işlem olmadığına” oy birliğiyle karar vermiştir.
Kararın Önemi
Bu karar, Sayıştay yargılamasında hangi kararların temyize konu olabileceğini açık şekilde ortaya koymaktadır.
Özellikle uygulamada sıkça görülen;
- kuruma bildirim,
- disiplin soruşturması önerisi,
- idari inceleme tavsiyesi,
- soruşturma açılması için yazı yazılması
şeklindeki kararların, tek başına Temyiz Kurulu tarafından incelenebilecek kararlar olmadığı bir kez daha vurgulanmıştır.
Sonuç
Sayıştay Daireleri tarafından verilen her karar temyiz denetimine açık değildir. Sadece hesap yargılaması kapsamında tesis edilen ve hukuki sonuç doğuran hükümler, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu uyarınca temyiz edilebilir.
Buna karşılık, yalnızca ilgili kuruma bildirim yapılmasına veya idari soruşturma başlatılmasının önerilmesine ilişkin kararlar, mali sorumluluk veya tazmin hükmü içermediğinden Temyiz Kurulunun inceleme alanına girmemektedir. Bu karar, Sayıştay yargısında temyiz sınırlarının belirlenmesi bakımından emsal nitelikte önemli bir içtihat olarak değerlendirilmektedir.
