|
BAŞVURU SAHİBİ:
Sert İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti. – Erkut İnşaat Taahhüt Nak. Haf. San. ve Dış Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı,
İHALEYİ YAPAN İDARE:
Aydın Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Yatırım ve İnşaat Dairesi Başkanlığı,
BAŞVURUYA KONU İHALE:
2020/523733 İhale Kayıt Numaralı “Kuşadası Davutlar (Kısmi) Kanalizasyon İşi” İhalesi
KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:
Aydın Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Yatırım ve İnşaat Dairesi Başkanlığı tarafından 04.11.2020 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Kuşadası Davutlar (Kısmi) Kanalizasyon İşi” ihalesine ilişkin olarak Sert İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti. – Erkut İnşaat Taahhüt Nak. Haf. San. ve Dış Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın 07.12.2020 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 10.12.2020 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 18.12.2020 tarih ve 57482 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 16.12.2020 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.
Başvuruya ilişkin olarak 2020/2054 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.
KARAR:
Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.
İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,
1) Şikayete konu “Kuşadası Davutlar (Kısmi) Kanalizasyon İşi” yapım işi ihalesinde, idare tarafından hazırlanan yaklaşık maliyet hesaplamasında; analizlerde kullanılan işçilik bedellerinin 2020 yılı için yürürlükte olan asgari ücretin altında olduğu, motorin fiyatının EPDK tarafından ilk ilan tarihinde il bazında yayınlanmış olan akaryakıt fiyatının altında olduğu, motorinin litreden kilograma dönüşümünde yoğunluğun 0,820-0,845 kg/lt aralığında alınmadığı, yaklaşık maliyet hesabı kapsamında kullanılan fiyat tekliflerinin, fiyat teklifine konu alanda faaliyet yürüten firmalardan alınmadığı, fiyat tekliflerinin ve fiyat tekliflerine esas olan maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının usulüne uygun düzenlenmediği, iş makineleri ve araçlarına ilişkin birim fiyatlarda Çevre ve Şehircilik Bakanlığının ve İller Bankası A.Ş.nin cari yıl rayiçlerinin kullanılmadığı, makine ve ekipman girdilerinin teknik özellik ve kapasitelerinin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ve İller Bankası A.Ş. tarafından belirlenen teknik özelliklerle uyuşmadığı, idarece belirlenen özel pozlarda montaj bedellerinin ayrıca belirtilmediği,
2) İhale dokümanı kapsamında yer alan inşaat poz tariflerinde belirtilen 1, 2, 3, 4, 5 ve 6 poz numaralı iş kalemlerinin her birinin tarifinde “gerekmesi halinde Larsen veya benzeri tip çelik palplanş profilleri, göğüsleme ve gergi profilleri ile iksanın yapılması için her türlü makine ve teçhizatın iş başında temini, her cins zeminde çelik palplanş iksanın çakılması ve ilgili imalatın dolgusunu müteakip sökülmesi…” ifadesinin yer aldığı, ihale konusu projede hangi kısımlarda palplanş imalatı yapılması gerektiğine dair net bir bilgi verilmediği, genel olarak altyapı ihalelerinde palplanş pozunun ayrı bir birim fiyat olarak belirtildiği ve projenin ne kadarlık kısmına palplanş gerektiğinin idareler tarafından tespit edildiği, bu bağlamda toplamda 25.976 metrelik proje uzunluğunun hangi kısmında palplanş kullanılması gerektiğini öngörmenin mümkün olmadığı, söz konusu ifadenin yanlış anlaşılmaya sebep olduğu, bunun verdikleri teklifin yaklaşık maliyete göre tenzilat oranının %72 olduğundan anlaşılabileceği, bu sebeple sınır değerin altında kalan tekliflerden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi gerektiği, ayrıca söz konusu durumun 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel İlkeler” başlıklı 5’inci maddesinde yer alan saydamlık, eşit muamele, rekabet ve güvenirlik ilkelerine ve “Şartnameler” başlıklı 12’nci maddesinde yer alan hükme aykırı olduğu, dolayısıyla ihalenin iptal edilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.
Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.
1) Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tekliflerin alınması ve açılması” başlıklı 36’ncı maddesinde “Teklifler ihale dokümanında belirtilen ihale saatine kadar idareye verilir. İhale komisyonunca ihale dokümanında belirtilen saatte kaç teklif verilmiş olduğu bir tutanakla tespit edilerek, hazır bulunanlara duyurulur ve hemen ihaleye başlanır. İhale komisyonu teklif zarflarını alınış sırasına göre inceler. 30 uncu maddenin birinci fıkrasına uygun olmayan zarflar bir tutanak ile belirlenerek değerlendirmeye alınmaz. Zarflar isteklilerle birlikte hazır bulunanlar önünde alınış sırasına göre açılır.
İsteklilerin belgelerinin eksik olup olmadığı ve teklif mektubu ile geçici teminatlarının usulüne uygun olup olmadığı kontrol edilir. Belgeleri eksik veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmayan istekliler tutanakla tespit edilir. İstekliler ile teklif fiyatları ve yaklaşık maliyet tutarı açıklanır…” hükmü,
Anılan Kanun’un “İhalelere Yönelik Başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinde, ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabileceklerin anılan Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabileceği belirtilmiş ve şikâyet ve itirazen şikâyet başvurularının, dava açılmadan önce tüketilmesi zorunlu idari başvuru yolları olduğu açıkça ifade edilmiştir.
Aynı Kanun’un “İdareye şikâyet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinde ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla idareye şikâyet başvurusu yapılabileceği, anılan Kanun’un “Kuruma itirazen şikâyet başvurusu” başlıklı 56’ncı maddesinde ise idareye şikâyet başvurusunda bulunan veya idarece alınan kararı uygun bulmayan aday, istekli veya istekli olabileceklerin Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunabileceği belirtilmiştir.
İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru süreleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) İdareye şikayet süresi; ihale sürecindeki şikayete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür…” hükmü,
Anılan Yönetmelik’in “Sürelerle ilgili genel esaslar” başlıklı 7’nci maddesinde “(1) Süreler;
…
c) İdarenin işlem veya eylemlerine karşı yapılacak başvurularda şikayete yol açan durumun farkına varıldığı yahut farkına varılmış olması gerektiği tarihi,
…
izleyen günden itibaren başlar.” hükmü yer almaktadır.
Aynı Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinin onuncu fıkrasında yer alan “İdarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar hariç, şikayet başvurusunda belirtilmeyen hususlar itirazen şikayet başvurusuna konu edilemez.” hükmü ile İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Kurum tarafından yapılacak işlemler” başlıklı 12’nci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan “… İdareye başvuru konularının yanı sıra yeni konular da eklenerek Kuruma başvurulması halinde ise, itirazen şikayet başvurusunun incelenmesinde idareye başvurusu konusu edilmeyen hususlar dikkate alınmaz” açıklaması da şikâyet başvurusunda belirtilmeyen hususların itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemeyeceğini açıkça ifade etmektedir.
İhaleye ait İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin
a) Adı:Kuşadası Davutlar (Kısmi) Kanalizasyon İşi
b) Yatırım proje no’su/kodu:
c) Miktarı (fiziki) ve türü: 14 Kalemden Oluşan Kuşadası Davutlar (Kısmi) Kanalizasyon İşi Yapımı
Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.
ç) Yapılacağı yer: Aydın İli Kuşadası İlçesi Davutlar Mahallesi
d) Bu bent boş bırakılmıştır.” düzenlemesi yer almaktadır.
25.11.2020 tarihli ihale komisyonu kararından şikâyete konu ihalede 20 adet ihale dokümanı indirildiği, 10 isteklinin ihaleye teklif verdiği, elektronik eksiltme sonucunda ihalenin başvuru sahibi Sert İnşaat San ve Tic. Ltd. Şti. – Erkut İnşaat Taahhüt Nak. Harf. San. ve Dış Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı üzerinde bırakıldığı, Kırmızıtaşlar İnşaat Gıda Petrol Otomotiv ve Madencilik San. Tic. Ltd. Şti.nin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli olarak belirlendiği anlaşılmıştır.
Yapılan incelemede, başvuru sahibi istekli tarafından Kuruma yapılan 18.12.2020 tarihli itirazen şikâyet başvurusunda “Şikayete konu yapım işi ihalesinde, idare tarafından hazırlanan yaklaşık maliyet hesaplamasında; analizlerde kullanılan işçilik bedellerinin 2020 yılı için yürürlükte olan asgari ücretin altında olduğu, motorin fiyatının EPDK tarafından ilk ilan tarihinde il bazında yayınlanmış olan akaryakıt fiyatının altında olduğu, motorinin litreden kilograma dönüşümünde yoğunluğun 0,820-0,845 kg/lt aralığında alınmadığı, yaklaşık maliyet hesabı kapsamında kullanılan fiyat tekliflerinin, fiyat teklifine konu alanda faaliyet yürüten firmalardan alınmadığı, fiyat tekliflerinin ve fiyat tekliflerine esas olan maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının usulüne uygun düzenlenmediği, iş makineleri ve araçlarına ilişkin birim fiyatlarda Çevre ve Şehircilik Bakanlığının ve İller Bankası A.Ş.nin cari yıl rayiçlerinin kullanılmadığı, makine ve ekipman girdilerinin teknik özellik ve kapasitelerinin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ve İller Bankası A.Ş. tarafından belirlenen teknik özelliklerle uyuşmadığı, idarece belirlenen özel pozlarda montaj bedellerinin ayrıca belirtilmediği” iddiasına da yer verildiği, ancak itirazen şikâyet dilekçesinde yer alan söz konusu iddianın, 07.12.2020 tarihinde idareye yapılan şikâyet dilekçesinde yer almadığı, ayrıca söz konusu hususun ihaleye ait yaklaşık maliyetin hesaplanmasına ilişkin olduğu ve bu hususun başvuru sahibi tarafından ihale tarihi olan 04.11.2020 tarihinde farkına varılması gerektiği tespit edilmiştir.
Yukarıda aktarılan mevzuat hüküm ve açıklamaları bir arada değerlendirildiğinde, ihale sürecinde hukuka aykırı olduğu iddia edilen işlem ve eylemlere karşı olarak dava açılmadan önce genel olarak iki aşamalı bir idari başvuru yolunun öngörüldüğü, aday, istekli veya istekli olabileceklerin öncelikle ihaleyi yapan idareye başvuru yapması gerektiği, şayet şikâyet üzerine alınan karar uygun bulunmaz veya şikâyet üzerine idarece herhangi bir karar alınmaz ise Kamu İhale Kurumu’na başvuruda bulunulabileceği anlaşılmıştır. Bu usulün amacı ise başvuru sahibinin iddialarının öncelikle idarenin değerlendirmesinden geçerek, uygun görülen hususlarda gerekli düzeltmenin idare tarafından yapılması, uyuşmazlığın devam ettiği konularda ise idarenin cevabıyla birlikte uyuşmazlığın Kurumun önüne getirilmesidir. Anılan usulün doğal bir gereği ise şikâyet başvurusunda dile getirilmeyen hususların itirazen şikâyet başvurusuna konu edilmemesidir. Çünkü idarenin değerlendirmesine sunulmayan, cevap veya açıklaması alınmayan bir hususun itirazen şikâyet başvurusuna dâhil edilmesi, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nda açıklanan iki aşamalı başvuru sistematiğine uygun düşmemektedir. Nitekim İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinde yer alan hükmü ve İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Kurum tarafından yapılacak işlemler” başlıklı 12’nci maddesinde yer alan açıklaması, şikâyet başvurusunda belirtilmeyen hususların itirâzen şikâyet başvurusuna konu edilemeyeceğini açıkça ifade etmektedir. Netice itibariyle yukarıda aktarılan mevzuat hüküm ve açıklamalarından idareye şikâyet başvurusunda dile getirilmeyen hususların itirâzen şikâyet başvurusuna konu edilemeyeceği (şikâyet başvurusu üzerine idare tarafından alınan kararda belirtilen hususlar hariç) anlaşılmaktadır.
Yapılan değerlendirmede, idareye şikâyet başvurusunda dile getirilmeyen hususların itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemeyeceği anlaşıldığından başvuru sahibinin söz konusu iddiasının şekil yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
Ayrıca, başvuru sahibinin iddiasının ihaleye ait yaklaşık maliyetin hesaplanmasına ilişkin olduğu, bu hususun başvuru sahibi tarafından ihale tarihi olan 04.11.2020 tarihinde farkına varılması gerektiği ve bu tarihten itibaren süresi içerisinde şikâyet başvurusunda bulunulmadığı anlaşıldığından söz konusu iddianın süre yönünden de reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
2) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinin birinci fıkrasında “İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikayet ve itirazen şikayet başvurusunda bulunabilirler” hükmü,
İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru süreleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) İdareye şikayet süresi; ihale sürecindeki şikayete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.
(2) Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikayetler, birinci fıkradaki süreleri aşmamak kaydıyla başvuru veya teklif sunulmadan önce en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir…” hükmü,
Aynı Yönetmelik’in “Sürelerle ilgili genel esaslar” başlıklı 7’nci maddesinde “(1) Süreler;
…
b) Ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan hükümleri için dokümanın EKAP üzerinden e-imza kullanılarak indirildiği tarihi, zeyilnameye yönelik başvurularda ise zeyilnamenin bildirildiği tarihi,
c) İdarenin işlem veya eylemlerine karşı yapılacak başvurularda şikayete yol açan durumun farkına varıldığı yahut farkına varılmış olması gerektiği tarihi,
…
izleyen günden itibaren başlar.” hükmü yer almaktadır.
İdari Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.
33.2. İhale, Kanunun 38 inci maddesinde öngörülen açıklama istenmeksizin ekonomik açıdan en avantajlı teklif üzerinde bırakılacaktır. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.2 maddesinde yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır.” düzenlemesi,
Anılan Şartname’nin “Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi” başlıklı 35’inci maddesinde “35.1. Bu ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklif, teklif edilen fiyatların en düşük olanıdır…” düzenlemesi yer almaktadır.
Yapılan incelemede, başvuru sahibi isteklinin iddiasının “ihale dokümanı kapsamında yer alan 1, 2, 3, 4, 5 ve 6 poz numaralı iş kalemlerine ait inşaat poz tariflerinde palplanş imalatı olduğunun anlaşıldığı ancak ihale konusu projede hangi kısımlarda palplanş imalatı yapılması gerektiğine dair net bir bilgi verilmediği, sınır değerin altında teklif sunan istekliler tarafından aşırı düşük teklif açıklaması sunulması gerektiği, söz konusu hususun 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 5 ve 12’nci maddelerine aykırı olduğu, ihalenin iptal edilmesi gerektiği” yönünde olduğu görülmüştür.
Bu çerçevede, şikâyete konu ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklifin, aşırı düşük teklif açıklaması istenilmeksizin teklif edilen fiyatların en düşüğü olduğuna dair İdari Şartname’de düzenleme yapıldığı, ayrıca ihale dokümanı kapsamında inşaat poz tarihlerine yer verildiği görülmüştür.
Yapılan incelemede, başvuru sahibi Sert İnşaat San ve Tic. Ltd. Şti. – Erkut İnşaat Taahhüt Nak. Haf. San. ve Dış Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından 02.11.2020 tarihinde ihale dokümanının indirildiği, başvuru sahibinin 04.11.2020 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye teklif vererek istekli sıfatını haiz olduğu, 25.11.2020 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin başvuru sahibinin üzerinde bırakıldığı görülmüştür.
Bu çerçevede, şikâyete konu ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olan başvuru sahibi istekli tarafından şikâyete konu edilen hususun ihale dokümanı düzenlemelerine yönelik olduğu ve ihale dokümanına yönelik şikâyetlerin ihale dokümanını edindikten sonra 10 gün içerisinde ve her halükarda teklif sunulmadan önce en geç ihale tarihinden 3 iş günü öncesine kadar yapılması gerektiği anlaşılmakla birlikte, başvuru sahibi tarafından süresi içerisinde söz konusu hususa ilişkin şikâyet başvurusunda bulunulmadığı ve aşırı düşük teklif açıklaması istenilmeksizin ekonomik açıdan en avantajlı teklif üzerinde ihalenin bırakılmasının kesinleşen ihale dokümanı düzenlemesine uygun olduğu tespit edildiğinden, başvurunun süre yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,
Başvurunun reddine,
Oybirliği ile karar verildi.
|
