Geçici 5’inci Madde Uygulamasına ilişkin açıklamalar
Kapsam ve İstisnalar
4735 sayılı Kanun’un Geçici 5’inci maddesi uyarınca ek fiyat farkı verilmemesi yönünde idarenin takdir yetkisi var mıdır?
İdarenin ek fiyat farkı verilmemesi yönünde takdir yetkisi bulunmamaktadır.
4734 sayılı Kanunun “İstisnalar” başlıklı 3 üncü maddesinin (g) bendi kapsamındaki sözleşmelerde ek fiyat farkı verilebilir mi?
24/2/2022 tarihinden itibaren 120 gün içinde ilgili mevzuatında düzenleme yapılması halinde 1/7/2021 ile 31/12/2021 tarihleri arasında (bu tarihler dâhil) gerçekleştirilen kısımlar için ek fiyat farkı verilebilir.
4734 sayılı Kanunun 22 nci maddesine göre doğrudan temin yoluyla yapılan alımlarda ek fiyat farkı verilebilir mi?
Kanunun 22 nci maddesine göre gerçekleştirilen alımlar için ek fiyat farkı verilemez.
KÖYDES uygulaması kapsamındaki sözleşmeler için ek fiyat farkı hesaplanabilir mi?
4734 sayılı Kanun kapsamı dışındaki kamu kurum ve kuruluşların köylerin altyapısının desteklenmesi projesi kapsamındaki sözleşmelere taraf olduğu dikkate alındığında, bahse konu sözleşmeler için ilgili mevzuatında düzenleme yapılması halinde ek fiyat farkı hesaplanabilecektir.
İdari yargı kararı ile ihalenin iptal edilmesi nedeniyle tasfiye edilen sözleşmelerde ek fiyat farkı verilebilir mi?
4735 sayılı Kanunun geçici 5 inci maddesi ile Esasların 2 nci maddesinin birinci fıkrasında yer alan hüküm uyarınca, 4735 sayılı Kanunun geçici 5 inci maddesinin yürürlüğe girdiği tarihten (22/1/2022) önce, fesih veya tasfiye edilen sözleşmelerde ek fiyat farkı verilmeyeceği düzenlendiğinden idari yargı kararı ile ihalenin iptal edilmesi nedeniyle tasfiye edilen sözleşmelerde ek fiyat farkı verilmeyecektir.
4734 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinin (c) bendi kapsamında dış finansman yoluyla yaptırılan işler için Esasların 11 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca gerekli olan düzenlemenin Kamu İhale Kurumu tarafından mı hazırlanacaktır?
4734 sayılı Kanunun 3 üncü maddenin (c) bendi kapsamındaki alımlar uluslararası anlaşmalar gereğince sağlanan dış finansman ile yaptırılmakta olup ihale ve sözleşme sürecine dair tatbik edilecek usul ve esaslar finansman anlaşmasında belirlenmektedir. Bu çerçevede söz konusu usul ve esaslar, Esasların “İstisna ve kapsam dışı alımlara ilişkin hükümler” başlıklı 11 inci maddesinin birinci fıkrasında belirtilen “ilgili mevzuat”a karşılık gelmektedir.
İl özel idareleri, belediyeler ve bağlı kuruluşları ile bunların üyesi oldukları mahalli idare birliklerinin, doğrudan veya dolaylı olarak birlikte veya ayrı ayrı sermayesinin yarısından fazlasına sahip olduğu şirketlerden, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 20 nci maddesi kapsamında aldığı personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarına ilişkin sözleşmelerde ek fiyat farkı hesaplanır mı?
Bahse konu alımlarda Esasların 11 inci maddesi uyarınca 13/5/2022 tarihinden itibaren 30 gün içinde yüklenici konumundaki idarenin alımı yapan idareye yazılı olarak başvurması ve tarafların karşılıklı olarak anlaşmaları kaydıyla ek fiyat farkı verilebilir.
01/07/2021 – 31/12/2021 tarihleri arasında 4735 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinde belirtilen mücbir sebepler ya da idareden kaynaklanan nedenlerle işin bitim tarihinin süre uzatımı verilmek suretiyle uzatılması halinde, idari şartname ve sözleşmesinde yer verilmiş olması şartıyla fiyat farkı hesaplanan işlere de 4735 sayılı Kanunun Geçici 5 inci maddesine göre ek fiyat farkı verilebilir mi?
4735 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinde belirtilen mücbir sebepler ya da idareden kaynaklanan nedenlerle işin bitim tarihinin süre uzatımı verilmek suretiyle uzatıldığı hallerde de Esaslarda belirtilen diğer koşulların sağlanması kaydıyla ek fiyat farkı verilebilir.
Sözleşmesine göre iş bitim tarihinin 1/7/2021 – 31/12/2021 tarihleri arasında olduğu ancak işin tesliminin geciktiği işlerde gecikilen döneme ilişkin yükleniciye ek fiyat farkı verilebilir mi?
Sözleşmesine göre iş bitim tarihi 1/7/2021 – 31/12/2021 tarihleri arasında olmakla birlikte gecikilen işlerde, gerçekleşmenin 1/7/2021 – 31/12/2021 tarihleri arasında olması kaydıyla, yüklenicinin geciktiği dönem için de ek fiyat farkı verilmesi gerekmektedir.
4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununun geçici 6 ncı maddesi uyarınca feshedilen bir sözleşme kapsamında aynı Kanunun geçici 5 inci maddesine göre ek fiyat farkı hesaplanır mı?
4735 sayılı Kanunun geçici 6 ncı maddesine göre feshedilen bir sözleşme kapsamında aynı Kanunun geçici 5 inci maddesine göre diğer şartları sağlaması kaydıyla ek fiyat farkı hesaplanması gerekmektedir.
(26/07/2022 tarihli ve 2022/DK.D-268 sayılı Kurul kararı/1)
Başvuru Usulü ve Süreler
11 – Esaslar yayımlanmadan önce Esasların 8 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ek fiyat farkının hesaplanabilmesi için yüklenicinin Esasların yürürlüğe girdiği tarihten (24/2/2022) itibaren 30 gün içerisinde idareye yazılı olarak başvurması gerektiği dikkate alındığında, 28/3/2022 tarihinde başvuruda bulunan yüklenicinin başvurusunun süresi içerisinde yapılmış mıdır?
Esasların yürürlüğe girdiği tarihi (24/2/2022) takip eden otuzuncu gün (26/3/2022 Cumartesi günü) hafta sonu tatiline rastladığından, ek fiyat farkı hesaplanması için yüklenicinin idareye başvuracağı son tarih olarak Esasların yürürlüğe girdiği 24/2/2022 tarihinden sonraki otuzuncu günü takip eden ilk işgünü olan 28/3/2022 tarihinin (Pazartesi günü) alınması gerekmektedir.
12 – Yüklenici tarafından ek fiyat farkı için sunulan başvuru dilekçelerinde 1/7/2021 ¬ 31/12/2021 tarihleri arasında gerçekleştirilen imalatlara ilişkin hakedişlerin bir kısmının açıkça ifade edilerek ek fiyat farkı talebinde bulunulduğu durumlarda, başvuru dilekçelerinde açıkça talep edilmeyen ancak 1/7/2021 – 31/12/2021 tarihleri arasında gerçekleştirilen imalatlara ilişkin hakedişler için de ek fiyat farkı hesabı yapılabilir mi?
Ek fiyat farkı hesabı için yüklenicinin yazılı başvurusu zorunlu olup yukarıda yer verilen hükümler karşısında, yüklenicinin talebine bağlı kalınarak ek fiyat farkı hesabının yapılması gerektiği, bu itibarla 1/7/2021 31/12/2021 tarihleri arasında gerçekleştirilen imalatlara ilişkin hakedişler için yüklenicinin talepte bulunulmadığı hallerde, talepte bulunulmayan kısımlar açıkça anlaşılıyorsa bu kısımlar için ek fiyat farkı hesabının yapılması mümkün olmamaktadır.
Esasların yürürlüğe girdiği 24/2/2022 tarihinden önce ek fiyat farkı verilmesi konusunda idarelere yapılan yüklenici başvuruları için anılan Esaslar kapsamında ek fiyat farkı hesaplanabilir mı?
Esasların dayanağı olan 4735 sayılı Kanunun geçici 5 inci maddesinin birinci fıkrasında “yüklenicinin başvurusu üzerine sözleşmesine göre hesaplanan fiyat farkına ilave olarak ek fiyat farkı verilebilir.” şeklinde yer alan hükme istinaden anılan hükmün yürürlüğe girdiği 22/1/2022 tarihinden sonra olmakla birlikte Esasların yürürlüğe girdiği tarih olan 24/2/2022 tarihinden önce yapılan başvuruların Esaslar kapsamında dikkate alınması gerekmektedir.
Yüklenicinin ek fiyat farkı hesaplanmasına ilişkin başvuru dilekçesinde, ihale adı ile ihale kayıt numarasının birbiriyle örtüşmemesi durumunda başvuru değerlendirmeye alınır mı?
Başvuru dilekçesinde işin adı ve ihale kayıt numarası gibi bilgilerde eksiklik bulunması durumunda söz konusu eksikliğin esasa etkili olup olmadığı yönünden bir değerlendirme yapılmasının 4735 sayılı Kanunun geçici 5 nci maddesinin amacı ve gerekçesi bakımından uygun olacağı değerlendirilmektedir. Diğer bir ifadeyle yüklenicinin ek fiyat farkı hesaplanması yönünde idareye yaptığı başvuru kapsamında Esasların ilgili maddelerinde yer verilen koşulları haiz olan ve idarenin tarafı olduğu bir sözleşmenin bulunması halinde tali nitelikteki eksiklikler ihmal edilebilecektir.
Fiyat Farkı Hesaplamaları
Hakedişlerin aylık olarak düzenlenmediği işlerde ek fiyat farkı hesabına esas olarak hangi ayın endeksi kullanılmalıdır?
İdareler tarafından 1/7/2021 ile 31/12/2021 tarihleri arasında imalatın/işin/teslimatın fiili olarak gerçekleşip gerçekleşmediği tespit edilerek, imalatın/işin/teslimatın fiili gerçekleştirildiği ayın endeksinin kullanılması gerekmektedir.
Yüklenicinin kusuruna dayalı olarak iş programına uyulmayan işlerde ek fiyat farkı hesabına esas olarak hangi endeks kullanılmalıdır?
Ek fiyat farkı hesaplamalarında, sözleşmelerin 1/7/2021 ile 31/12/2021 tarihleri arasında gerçekleştirilen kısımlarının iş veya teslim programına uygun olması şartı aranmayacağı, doğrudan imalatın/işin/teslimatın gerçekleştirildiği ayın endekslerinin dikkate alınması germektedir.
Ek fiyat farkı ödenmelerinde normal fiyat farkı hesaplamalarında uygulanan kesintiler uygulanacak mıdır? Ödemelerde Katma Değer Vergisi (KDV) ödenecek midir?
Fiyat farkları da dâhil olmak üzere yüklenicinin yaptığı tüm işler ile ihzarattan doğan alacakları geçici hakediş raporları ile ödenmektedir. Bu çerçevede, ek fiyat farkı da bir hakedişe dayalı olarak ödeneceğinden normal fiyat farkı hesabındaki tüm kesintilerin yapılması ve ek fiyat farkı hesabının KDV hariç hesaplanarak KDV tutarının sonradan eklenmesi gerekmektedir.
Esasların 2 nci maddesinin birinci fıkrasında yer alan “gerçekleştirilen kısımlar” ifadesinden hakediş ödemesi mi yoksa imalatın yerinde gerçekleşme durumu mu anlaşılması gerekir?
Anılan fıkrada yer alan “gerçekleştirilen kısımlar” ifadesinden, 1/7/2021 ile 31/12/2021 tarihleri arasında sözleşme konusu iş kapsamında iş/imalat/teslimat programına uygunluk şartı aranmaksızın yüklenici tarafından fiili olarak yapılan iş, imalat ve/veya teslimat miktarının anlaşılması gerekmektedir.
4735 sayılı Kanunun 24 üncü maddesi uyarınca, %80’den daha düşük bir bedelle tamamlanan ve yüklenici kârına karşılık işin %80’i ile işin tamamlandığı bedel arasındaki farkın %5’inin ödendiği işlerde, ödenen bu bedele ilişkin olarak ek fiyat farkı verilebilir mi?
Ek fiyat farkının 1/7/2021 ile 31/12/2021 tarihleri arasında fiilen gerçekleştirilen işlere ilişkin olarak hesaplanacağının belirtildiği, buna karşın iş eksilişi durumunda verilen %5’lik ödemenin fiilen bir imalata karşılık olarak verilmediği, ek fiyat farkının kanun ile getirilen istisnai bir düzenleme olduğu dikkate alınarak, söz konusu ödeme için ek fiyat farkı hesaplanmaması gerekmektedir.
Esasların 8 inci maddesinin ikinci fıkrasında “Hesaplama sonucunda ek fiyat farkının eksi () çıkması durumunda hakedişten kesinti yapılmaz.” hükmünün yer aldığı, bu hüküm ile toplam ek fiyat farkının eksi () çıkması durumu mu yoksa ay bazında eksi () çıkması durumu mu kastedilmektedir?
Esasların 5, 6 ve 7 nci maddelerinde yapım işleri ile mal ve hizmet alımı sözleşmelerinde ek fiyat farkı hesabının aylar itibarıyla yapılmasının öngörüldüğü dikkate alındığında, Esasların 8 inci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan “Hesaplama sonucunda ek fiyat farkının (-) eksi çıkması durumunda hakedişten kesinti yapılmaz.” hükmünden, aylık bazda yapılan ek fiyat farkı hesaplaması sonucunun eksi (-) çıkması durumunun anlaşılması gerekmektedir.
Sözleşmesinde “fiyat farkı hesaplanmayacaktır” hükmüne ek olarak, gerek idareden kaynaklanan nedenlerle gerekse mücbir sebep hallerinin ortaya çıkması üzerine yükleniciye süre uzatımı verilmesi halinde uzatılan süreye ilişkin fiyat farkı hesabı yapılacağına ilişkin hükmün yer aldığı ve uygulamada süre uzatımının verildiği yapım işi ile hizmet alımı sözleşmelerinde ek fiyat farkı hesabında hangi E katsayısının esas alınması gerekir?
Sözleşmesinde, fiyat farkı hesaplanmayacağına ilişkin hüküm bulunan ancak mücbir sebepler veya idareden kaynaklanan nedenlerle süre uzatımı verilen ve uzatılan süre boyunca fiyat farkı hesabı yapılmış olan yapım işleri ve hizmet alımı sözleşmelerinde, fiyat farkı hesabı yapılan dönem için E katsayısının 0,41; fiyat farkı hesabı yapılmayan dönem için ise E katsayısının 0,56 olarak esas alınması gerekmektedir.
İhale dokümanında fiyat farkı hesabına esas olarak ilgili formüldeki, diğer malzemelerin ağırlık oranını temsil eden sabit katsayının (b5) “1” olarak belirlendiği durumlarda, ek fiyat farkı hesabında hangi (E) katsayısının kullanılması gerekir?
İhale dokümanında fiyat farkı hesabında kullanılacak girdilerin ağırlık oranlarına ilişkin temsil katsayısı/katsayıları ile ilgili TÜİK endeksi/endekslerinin belirlendiği sözleşmelerde, ek fiyat farkı hesabında (E) katsayısının 0,33 olarak dikkate alınması gerekmektedir.
Sözleşmesine göre iş bitim tarihi 1/7/2021 ile 31/12/2021 tarihleri arasında olmakla birlikte, gecikmeli (cezalı) çalışılan sözleşmelerde ek fiyat farkı hesabı yapılırken güncel endeks olarak, sözleşmeye göre işin bitirilmesi gereken tarihteki endeksin mi yoksa gecikmeli (cezalı) çalışılan dönemdeki uygulama ayı endeksinin mi esas alınması gerekir?
Sözleşmesine göre iş bitim tarihi 1/7/2021 ile 31/12/2021 tarihleri arasında olmakla birlikte gecikilen işlerde, gerçekleşmenin 1/7/2021 ile 31/12/2021 tarihleri arasında olması kaydıyla, yüklenicinin geciktiği dönem için de ek fiyat farkı verilmesi gerektiği, ek fiyat farkı hesaplamalarında güncel endeks olarak, doğrudan imalatın/işin/teslimatın fiilen gerçekleştirildiği ayın endeksinin dikkate alınması gerekmektedir.
1/7/2021 – 31/12/2021 tarihleri arasında gerçekleştirilen işlerde iş artışı kapsamında yapılan imalatlar için de ek fiyat farkı verilebilir mi?
Esasların 2 nci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, kapsamdaki sözleşmelerin 1/7/2021-31/12/2021 tarihleri arasında iş artışı dahil gerçekleştirilen kısımları için, Esaslarda belirtilen diğer koşulların sağlanması kaydıyla ek fiyat farkı verilmesi gerekmektedir.
Mal Alımları
Sözleşmesinde fiyat farkı hesaplanacağı düzenlenen CNG (sıkıştırılmış doğal gaz) alımlarında ek fiyat farkı verilebilir mi?
CNG alımı sözleşmeleri için Esaslarda belirtilen diğer koşulların sağlanması halinde ek fiyat farkı verilebilecektir.
Sözleşmesine göre teslim süresi ihale tarihinden sonra 60 takvim günlük süreden kısa olan mal alımlarında, yüklenici kusuruna bağlı olarak teslimatın 60 takvim günlük süreden sonra gerçekleşmesi durumunda ek fiyat farkı hesaplanacak mıdır?
Ek fiyat farkı esaslarının kapsamında olmayan bir sözleşmenin yüklenicinin kusurundan kaynaklanan sebeplerle teslim süresi 60 takvim gününün üzerine çıkartılarak ek fiyat farkı ödenebilecek mal alımları kapsamına giremeyeceğinden ek fiyat farkı hesaplaması yapılmamalıdır.
Esaslarda, ihale tarihi ile teslim tarihi arasındaki süre 60 takvim günü ve daha az olan mal alımlarında ek fiyat farkı hesaplanmayacağının hükme bağlandığı, malın teslim edilen tarihi ile ihale tarihi arasındaki süre hesaplanırken, bu sürenin başlangıç günü olarak ihale tarihinin mi yoksa ihale tarihini izleyen günün mü esas alınması gerekmektedir?
Esaslarda sürenin gün olarak belirlendiği dikkate alınarak, somut olayda Türk Borçlar Kanununun ilgili hükmünün kıyasen uygulanması sonucunda, 60 günlük süreninin hesabında ihale tarihinin hesaba katılmaması gerektiği, daha açık bir ifadeyle, sürenin ihale tarihini izleyen günden itibaren başlaması gerekmektedir.
Mal alımlarında ek fiyat farkı hesabında yüklenicinin malı ihale dokümanında belirtilen teslim tarihinden önce teslim etmesi durumunda, 60 günün hesabında fiili teslim tarihinin mi yoksa ihale dokümanında belirtilen teslim tarihinin mi dikkate alınması gerekir?
Esasların 7 nci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde yer alan “teslim tarihi” ifadesinden sözleşmeye göre malın teslim edilmesi gereken tarihin, kısmi teslim yapılan alımlarda ise sözleşmeye göre kısmi teslimatın yapılması gereken tarihin anlaşılması gerekmektedir.
Esaslarda, ihale dokümanında fiyat farkı hesaplanacağı düzenlenen mal alımlarında ek fiyat farkı hesabında kullanılan “A1” değişkenine ilişkin bir tanıma yer verilmediği, Mal Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslardaki A1 tanımına göre doğalgaz alımları için ihale tarihinin içinde bulunduğu aydaki endeksin esas alınacağı, bu durumda fiyat farkı hesaplanacağı düzenlenen ve 1/7/2021 tarihinden önce ihale edilen doğalgaz alımlarında temel endeks olarak ihale tarihinin içinde bulunduğu endeksin mi yoksa 2021 yılı Haziran ayına ait endeksin mi esas alınması gerekir?
1/7/2021 tarihinden önce ihale edilen işlerde 2021 yılı Haziran ayına ait endeksin temel endeks olarak kabul edilmesi gerekmektedir.
Sözleşme fiyatına aktif enerji bedeli, dağıtım bedeli, enerji fonu, TRT payı, trafo kaybı ile yürürlükteki kanun, yönetmelik ve mevzuatlara göre faturalara eklenen tüm bedeller dahil, KDV hariç olan birim fiyatlı elektrik alımı sözleşmelerinde, ihale dokümanında fiyat farkı hesaplanmayacağı düzenlenmiş olması halinde, Esasların 7 nci maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendine göre ek fiyat farkı hesaplanırken ilgili formülün bir girdisi olan sözleşme fiyatı (B) için sadece aktif enerji bedelinin mi yoksa tüm bedeller dahil sözleşme birim fiyatının mı esas alınması gerekir?
Belirtilen sözleşmeler için ek fiyat farkı hesaplanırken ilgili formülün sözleşme fiyatı (B) girdisi için tüm bedeller dâhil sözleşme birim fiyatının esas alınması gerekmektedir.
Sözleşmesinde fiyat farkı hesaplanmasına dair hüküm bulunmayan elektrik alımları için ek fiyat farkının, Esasların 7 nci maddesine göre mi yoksa EPDK tarafından yayımlanan fiyatlar esas alınarak mı hesaplanması gerekir?
Bu tür alımlarda, ihale dokümanında fiyat farkı hesaplanmayacağı düzenlenen diğer alımlarda olduğu gibi Esasların 7 nci maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendi çerçevesinde ek fiyat farkı hesaplanması gerekir.
İhale dokümanında fiyat farkı hesaplanacağına ilişkin düzenlemeye yer verilmemekle birlikte, elektrik için teklif edilen birim fiyatın sabit fiyat yerine “Piyasa Takas Fiyatı”na bağlı olarak teslim tarihindeki güncel fiyata göre ödendiği elektrik enerjisi alımı sözleşmelerinde, ek fiyat farkı verilecek midir?
Bu kapsamdaki sözleşmelerde Esaslardaki kabuller, ek fiyat farkı verilmesindeki amaç ve eşitlik ilkeleri dikkate alınarak ek fiyat farkı hesaplanmaması gerekmektedir.
Sözleşme konusu malın fiilen kullanılabilmesi için ayrıca montaj/kurulum/birleştirme vb. işlemin yapılmasının zorunlu olduğu ve/veya bünyesinde farklı parça/bileşenler bulundurmakla birlikte bir bütün olarak ürün seti şeklinde ihalesi gerçekleştirilen mal alımı sözleşmelerinde, ek fiyat farkı hesabına esas uygulama ayının tespitinde dikkate alınması gereken fiili teslim tarihinin ne olması gerekir?
Sözleşmesinde ara teslimat ve buna istinaden ara ödeme yapılacağına ilişkin hüküm bulunmaması koşuluyla;
a)Sözleşme konusu malın fiilen kullanılabilmesi için ayrıca montaj/kurulum/birleştirme vb. işlemin yapılmasının zorunlu olduğu hallerde, söz konusu montaj/kurulum/birleştirme vb. işlem sonrasında yüklenici tarafından malın fiilen kullanılabilir halde teslim edildiği tarihin,
b)Bünyesinde farklı parçalar/bileşenler bulundurmakla birlikte bir bütün olarak ürün seti şeklinde ihalesi gerçekleştirilen mal alımı sözleşmelerinde, söz konusu parça/bileşenlerin farklı tarihlerde idareye teslim edilmesi halinde, en son parça/bileşenin teslim edildiği tarihin,
Teslimatın fiili olarak gerçekleştiği tarih olarak kabul edilmesi, güncel endekse esas uygulama ayının belirlenmesinde de bu tarihin esas alınması gerekmektedir.
Hizmet Alımları
Proje hizmet alımı işlerinde ek fiyat farkı verilebilir mi?
Mimarlık ve mühendislik gibi danışmanlık hizmetlerine ilişkin proje hazırlama işlerinin teknik niteliği haiz olduğu dikkate alındığında gerek kamu ihale mevzuatının gerekse de 4735 sayılı Kanunun geçici 5 inci maddesinin uygulanması bakımından fikrî ve güzel sanatlara yönelik hizmetler kapsamında değerlendirilemeyerek ek fiyat farkı hesabı yapılabilecektir.
Yazılım ve donanım hizmet alımı sözleşmeleri, Esaslar çerçevesinde fiyat farkı verilebilecek hizmet alımları içerisinde değerlendirilir mi?
Esasların “Hizmet alımlarında ek fiyat farkı hesabı” başlıklı 6 ncı maddesinin birinci fıkrasında Esaslar kapsamında ek fiyat farkı hesaplanmayacak hizmet alımları düzenlenmiş olup bahse konu hizmet alımı anılan fıkra kapsamında olmadığından ek fiyat farkı verilebilecektir.
Esasların 6 ncı maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendine göre ek fiyat farkı hesaplamasında kullanılan formülün bir girdisi olan a1 katsayısının belirlenmesinde esas alınacak işçilik için sadece işçilik modülü üzerinden hesaplanan işçilik, fazla çalışma ve dini ve milli bayramlar ve genel tatil günü ücretlerinin mi, yoksa bu teklif kalemleri dışında işçilik modülü üzerinden hesaplanmamasına karşın idarelerce yapılan ihaleler sonucu imzalanan sözleşmeler uyarınca işçiye ödenmek üzere yükleniciye ödenen dış görev harcırahı veya konaklama bedeli gibi işçilik tanımı içinde yer alabilecek kalemlerin de mi dikkate alınması gerekir?
a1 katsayısı belirlenirken ihale tarihinde yürürlükte bulunan brüt asgari ücret veya idari şartnamede brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası olarak belirlenen ücret (ulusal bayram ve genel tatil günleri ile fazla çalışma saatlerine ilişkin ücretler dâhil) üzerinden hesaplanan brüt maliyetin yanında diğer sabit katsayıların kapsamında bulunmayan görev yollukları dâhil nakdi/ayni giderler (yemek, yol bedeli vb.) gibi işçilikle ilişkili giderlerin de dikkate alınması gerekmektedir.
Esasların 6 ncı maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendine göre ek fiyat farkı hesabı yapılan hizmet alımlarında, kâr ve genel gider tutarının yaklaşık maliyet hesap cetvelinde gösterilmediği durumlarda, aynı Esasların 6 ncı maddesinin üçüncü fıkrasının (e) bendi uyarınca sözleşmede belirlenmemiş olan a1 katsayısının tespitine yönelik olarak hesaplama yapılırken kâr ve genel gider hariç tutarlar ne şekilde belirlenecektir?
a1 katsayısı belirlenirken;
a) Kâr ve genel gider hariç yaklaşık maliyet tutarı bakımından, yaklaşık maliyetin %7 oranında yüklenici kârı içerdiğinin kabul edilmesi, genel giderin de personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında Kamu İhale Genel Tebliği’nin 78.30 uncu maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendi dikkate alınarak, personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarında ilgili mevzuatına göre hesaplama yapılarak tespit edilmesi,
b) Haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılan işçiliklerin yaklaşık maliyetteki kâr ve genel gider hariç tutarı bakımından ise 28/04/2022 tarihli ve 2022/DK.D-145 sayılı Kurul kararının göz önünde bulundurulması gerekmektedir.
Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olmayan ancak tam zamanlı çalıştırılacak personel sayısının dokümanda belirlendiği ve sadece işçilik gideri için fiyat farkı hesaplanmasının öngörüldüğü ve birim fiyatın personel giderleri de dâhil edilerek tek bir iş kalemi üzerinden teklif alındığı hizmet alımlarında, asgari ücretten kaynaklanan fiyat farkının normal fiyat farkı hesabı kapsamında ödenmiş olduğu hususu göz önünde bulundurularak, mükerrer ödemeye (asgari ücretten kaynaklanan fiyat farkı) neden olmamak amacıyla ek fiyat farkı hesabının Esasların 6 ncı maddesinin hangi fıkrası dikkate alınarak yapılması gerekmektedir?
İhale dokümanında sadece Hizmet Alımı İhalelerinde Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esasların 6 ncı maddesine göre fiyat farkı hesaplanacağı düzenlenen sözleşmelerde ek fiyat farkı hesabının, Esasların 6 ncı maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendine göre yapılması gerekmektedir.
Danışmanlık hizmet alımı ihalelerine ilişkin bazı sözleşmelerde fiyat farkının, Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esasların 5 inci maddesine göre a2 katsayısı üzerinden, bazılarında ise Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esasların 6 ncı maddesine göre hesaplanacağının düzenlendiği, salt a2 katsayısı üzerinden hesaplama yapılacağı düzenlenen sözleşmelerde, yıl içindeki işçilik ücretleri değişmediğinden, ek fiyat farkı tutarının sıfır (Fe=0) çıktığı, Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esasların 6 ncı maddesi üzerinden fiyat farkı verilen sözleşmelerde de a1’in 1 olarak kabul edildiği durumlarda ek fiyat farkı tutarının sıfır (Fe=0) çıktığı, Esaslarda danışmanlık hizmet alımlarında ek fiyat farkı verileceğinin düzenlendiği dikkate alınarak, ek fiyat farkı hesabının ne şekilde yapılacaktır? Teklif edilen brüt ücret ile birlikte fiyat farklarının da teknik personele yansıtılması gerektiğine ilişkin hükümlerin yer aldığı sözleşmelerde, ek fiyat farkına ilişkin bu yönde bir hükmün yer almadığı dikkate alınarak, verilecek ek fiyat farkının teknik personele yansıtılması gerekir mi?
Esasların 6 ncı maddesinde hizmet alımlarında ek fiyat farkı hesabına ilişkin hükümlere yer verildiği, danışmanlık hizmet alımlarına ilişkin ek fiyat farkı hesabının da bu maddeye göre yapılması gerektiği, ilgili maddedeki hükümler dikkate alındığında, a2 katsayının 1 olarak belirlendiği sözleşmeler (a2=1) ile a1 katsayısının 1 olarak belirlendiği sözleşmelerde (a1=1), ek fiyat farkı olarak verilecek tutarın sıfıra eşit çıktığı, bu durumda ek fiyat farkı kapsamında herhangi bir ödeme yapılmasının söz konusu olmayacağı, ek fiyat farkı hesabı sonucunda bir ödemenin yapılmasının söz konusu olması durumunda, bu ödemenin teknik personele yansıtılıp yansıtılmaması konusunun ise Esaslarla ilgili bir husus olmayıp ilgili sözleşmenin yorumlanması ve uygulanması ile ilgili bir husus olduğu anlaşılmaktadır.
Sosyal Güvenlik Kurumu Sağlık Uygulama Tebliğinde (SUT) yer alan puan birimleri üzerinden ihale edilen hizmet alımlarından, ihale dokümanında SUT puanlarında değişiklik yapıldığında ödemelerin ihale tarihinde değil, ilgili (işin yapıldığı) ayda geçerli olan puanlar üzerinden gerçekleştirileceğinin belirtildiği işler için 4735 Sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununun Geçici 5 inci Maddesinin Uygulanmasına İlişkin Esaslar kapsamında ek fiyat farkı hesabı yapılır mır?
4735 Sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununun Geçici 5 inci Maddesinin Uygulanmasına İlişkin Esaslarda SUT’ta yer alan puan birimleri üzerinden ihale edilen hizmet alımlarından, ihale dokümanında SUT puanlarında değişiklik yapıldığında ödemelerin ihale tarihinde değil, ilgili (işin yapıldığı) ayda geçerli olan puanlar üzerinden gerçekleştirileceğinin belirtildiği işler için ek fiyat farkı hesabı yapılmasına ilişkin bir düzenlemeye ve formüle yer verilmeyerek söz konusu işlere ilişkin sözleşmeler kapsam dışında bırakıldığından, anılan sözleşmeler için ek fiyat farkı hesaplanması mümkün değildir.
Yapım İşleri
Yapım işinin tamamlanabilmesi için yasal iş artışı sınırının üzerinde artış yapılması gerektiğinin anlaşılması üzerine, 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununun 24 üncü maddesi ve Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 21 inci maddesine istinaden tasfiye edilen yapım işi sözleşmeleri için Esaslar kapsamında ek fiyat farkı hesaplanabilir mi?
4734 sayılı Kanunun 24 üncü maddesi uyarınca tasfiye edilen sözleşmelerde parasal gerçekleşme bakımından ilk sözleşme bedelinin tamamlandığı bu yönüyle bahse konu sözleşmelerin Esasların 2 nci maddesinde belirtilen tasfiye edilmiş sözleşmeler kapsamında olmadığı dikkate alındığında bu sözleşmeler için ek fiyat farkı hesaplanması gerekir.
Yapım işine ilişkin sözleşmenin yüklenici tarafından eksik veya kusurlu bir şekilde ifa edilmesi üzerine eksik veya kusurlu ifa edilen kısmın yüklenicinin nam ve hesabına ifa edilmesini teminen ikinci bir ihaleye konu edildiği durumlarda, ikinci ihaleye ilişkin sözleşmede ek fiyat farkı hesabı yapılır mı?
İhalenin hangi amaçla yapıldığından bağımsız olarak, 4734 sayılı Kanuna göre ihalesi yapılan ve Esaslarda belirtilen şartları sağlayan her sözleşme için ek fiyat farkı hesabının yapılması gerekmektedir.
Yapım işlerinde all-risk (bütün riskler) sigorta bedelinde ek bedel talep edilecek midir?
Ödenen toplam hakediş tahakkuk tutarının (fiyat farkları dahil) poliçedeki sigorta bedelini aşması ve/veya poliçede öngörülen sigorta bitiş tarihinin süre uzatımı veya cezalı çalışma sebebiyle aşılması hallerinde, zeyilname ile sigorta bedelinin artırılmasının ve/veya sigorta süresinin uzatılmasının zorunlu olduğu dikkate alındığında, ek fiyat farkı olarak ödenecek bedelden kaynaklanan hakedişlerdeki artış tutarı için de sigorta bedelinin arttırılması gerekmektedir.
Kesin hakedişi yapılmış olan işlerde ek fiyat farkı hesaplanması durumunda, ödeme için hangi formatta belge düzenlenmelidir? Düzenlenecek evrakın hakediş formatında olması gerekir mi?
Mevzuata uygun olarak kesin hakedişi yapılmış olan bir yapım işinde ek fiyat farkına konu olabilecek (1/7/2021 ile 31/12/2021 tarihleri arasındaki dönemde) bir imalatın olamayacağı anlaşılmaktadır. Öte yandan, Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 39 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (ğ) bendi uyarınca bir defaya mahsus olmak üzere geçici kabulden sonra kesin kabule kadar ek geçici hakediş raporu düzenlenmesinin mümkün olup bunun haricindeki ödeme belgelerine ilişkin olarak mali mevzuat çerçevesinde ilgili kurum ve kuruluşlardan görüş alınması gerekmektedir.
Bir iş kalemi için, 01/07/2021-31/12/2021 tarih aralığında düzenlenen birden fazla hakedişte, “revize birim fiyat” hesaplanması durumunda ek fiyat farkı nasıl hesaplanmalıdır?
Yapım İşlerine Ait Tip Sözleşmenin 28.2 nci maddesi ile Kamu İhale Genel Tebliğinin 52 nci maddesi uyarınca revize birim fiyat hesabına giren iş kalemi için sözleşme sürecinde imalat miktarı artmaya devam ettikçe iş kaleminin revize birim fiyatı düşecek, dolayısıyla revize birim fiyat hesabının toplam artış miktarı üzerinden yapılması ve revizeye giren toplam miktarın da hesaplanan nihai revize birim fiyat üzerinden ödenmesi gerekecektir. Bu çerçevede revize birim fiyat hesaplanan iş kalemleri için yapılacak ek fiyat farkı hesabında revizeye giren imalat miktarı için nihai (son) revize birim fiyatın kullanılması gerekmektedir.
Yapım İşlerinde Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esasların 6 ncı maddesinin dokuzuncu fırkasında “Birim fiyat üzerinden sözleşmeye bağlanan işlerde, herhangi bir imalat için yapılan ara veya kesin metraj sonucu bir imalatın miktarında artma ya da azalma tespit edildiği takdirde, artan ya da azalan miktar (imalat hangi ayda yapılmış olursa olsun) geçici kabul itibar tarihini geçmemek üzere, artış ya da azalışın kesinleştiği ayın fiyat farkı katsayısı (Pn) esas alınarak fiyat farkı hesaplanır.” hükmünün yer aldığı, bu hüküm çerçevesinde kesin hesap neticesindeki imalat artış ve azalışlarında, imalatın ne zaman yapıldığı tespit edilebiliyorsa ek fiyat farkı hesabında sonradan düzeltme yapılabilir mi?
Esasların 2 nci maddesinin birinci fıkrasına göre 1/7/2021-31/12/2021 tarihleri arasında gerçekleştirilen kısımlar için, Esaslarda belirtilen diğer koşulların sağlanması kaydıyla ek fiyat farkı hesaplanabilecektir. Bu itibarla, birim fiyatlı yapım işleri sözleşmelerinde, kesin hesap neticesindeki imalat artış ve azalışlarında, imalatın ne zaman yapıldığı tespit edilebiliyor ise, imalatın yapıldığı tarihin 1/7/2021-31/12/2021 tarihleri arasında olması halinde ek fiyat farkı hesaplamasında gerekli düzeltmeler yapılabilir.
01/07/2021 ile 31/12/2021 tarihleri arasında gerçekleştirilen kısımlara ilişkin şantiye defteri, iş programı ve benzeri kanıtlayıcı belge bulunmaması halinde, sözleşme fiyatları ile yapılan iş miktarları ve takvim günü sayıları kullanılarak enterpolasyon yöntemiyle ayrıştırma yapılabilir mi?
Gerekli belgelerin düzenlenmemiş olması durumunda, çalışılan (hakediş konusu imalatların gerçekleştirildiği) toplam gün sayısı ve hakediş tutarı esas alınarak hesaplanacak bir (1) çalışma gününe tekabül eden hakediş tutarı üzerinden enterpolasyon yöntemi ile her bir takvim ayına ait hakediş tutarı belirlenebilecek ve ek fiyat farkı hesabı ilgili aya ait endeks ile bu şekilde bulunan hakediş tutarı üzerinden yapılabilecektir.
Muhtelif Hususlar
Ek fiyat farkı hesaplanması talebiyle başvuruda bulunan yüklenicinin başvuruya konu ihale kapsamında yasaklanması durumunda, ek fiyat farkı ödenir mi?
Esasların 2 nci maddesinin birinci fıkrasında yer alan hükümler uyarınca bir sözleşme kapsamında ek fiyat farkı hesaplanabilmesinin, sözleşmenin 22/1/2022 tarihi itibarıyla devam ediyor olması veya anılan tarihten önce fesih veya tasfiye edilmeksizin kabulü/geçici kabulü yapılması koşullarına bağlı olduğu dikkate alındığında sözleşmenin 22/1/2022 tarihinden önce yasak fiil veya davranışlar nedeniyle feshedilmiş olması halinde ek fiyat farkı hesaplanamayacaktır.
Ek fiyat farkı kapsamında yapılacak ödemeler, ilgili işe/alıma ait sözleşmede belirtilen ödeme koşulları dikkate alınarak mı yapılacaktır?
Esaslarda, hesaplanan ek fiyat farkının ödeme sürecine dair herhangi bir hükme yer verilmemiş olup ödeme sürecine ilişkin olarak sözleşme ve diğer mevzuat hükümlerinin esas alınması gerekmektedir.
4735 sayılı Kanunun geçici 5 inci maddesi uyarınca alt yüklenicilere de ek fiyat farkı verilebilir mi?
Ek fiyat farkı ödemelerinin alt yüklenicilere yansıtılıp yansıtılmayacağı hususunun taraflarca, alt yüklenicilik sözleşmesinin ilgili hükümleri ile varsa ilgili mevzuatındaki hükümlere göre sonuçlandırılması gerekmektedir.
Ek fiyat farkı için ek kesin teminat alınmalı mıdır? Ek kesin teminat alınması durumunda geçici kabulü yapılmış işlerde hangi oranda ek kesin teminat alınmalıdır? Sözleşmesine göre fiyat farkı hesaplanması öngörülmeyen ancak ek fiyat farkı verilecek işlerde fiyat farkı için ek kesin teminat alınmalı mıdır?
4735 sayılı Kanunun geçici 5 inci maddesi uyarınca yapılacak ek fiyat farkı hesabına esas olarak, sözleşmesinde fiyat farkı hesaplanmasının öngörülüp öngörülmediğine bakılmaksızın aynı Kanunun 12 nci maddesi uyarınca fiyat farkı olarak ödenecek bedelin % 6’sı oranında ek kesin teminat alınması gerekmektedir. Ayrıca fiyat farkı olarak ödenecek bedel üzerinden hesaplanan ek kesin teminatın hakedişlerden kesinti yapılmak suretiyle de karşılanabilmektedir. Ek fiyat farkı hesaplamaları geçici kabulü yapılmış olan işler için de yapılabileceğinden, anılan işler kapsamında yüklenicinin teminat süresindeki yükümlülüklerini yerine getirmeyebileceği hususu göz önünde bulundurularak ek kesin teminat alınması gerekmektedir.
Sözleşmenin Devri
Esasların “Kapsam” başlıklı 2 nci maddesinde, devre ilişkin hususları düzenleyen ikinci fıkrada geçen “devam eden” işler ibaresinden, yapım işlerinde sözleşmenin imzalanmış olması mı yoksa yer tesliminin yapılmış olması mı kastedilmektedir?
Anılan ibareden sözleşmenin imzalanmış olmasının anlaşılması gerekmektedir. Bu itibarla, sözleşmesi imzalanmış ancak yer teslimi yapılmamış işlerde de sözleşme devredilebilecektir.
Sözleşmelerin devredilmesi halinde devir sözleşmesinde noter onayı aranmalıdır mıdır?
Türk Borçlar Kanununun ilgili hükümlerine göre, gerçekleştirilecek devirlerin geçerlilik şeklinin devredilecek sözleşmenin ihale dokümanında öngörülen geçerlilik şekline tabi olduğu dikkate alındığında ilk sözleşmede noter onayı bulunması halinde devir sözleşmesinin de noter onaylı olması gerekmektedir.
Devredilen sözleşmelerde devir alacaklarda aranacak yeterlik kriterleri sözleşme bedeli üzerinden mi devredilen kısım üzerinden mi aranacaktır?
Sözleşmeyi devralacakların ilk sözleşme bedeli üzerinden belirlenecek yeterlik kriterlerini haiz olması gerekmektedir.
Sözleşmenin devri kapsamında devralan yüklenici ile idare arasında yapılacak yeni sözleşmede damga vergisi alınacak mıdır?
4735 sayılı Kanunun geçici 5 inci maddesi uyarınca Esaslar kapsamında devredilecek sözleşmelerde damga vergisi alınmayacaktır.
Devredilen sözleşmelerde kesin teminat tutarının, sözleşmenin devredildiği tarih itibarıyla ifa edilmeyen kısım üzerinden mi yoksa sözleşmenin tamamı üzerinden mi alınması gerekir?
Sözleşmeyi devralan kişinin, sözleşmeyi her türlü hak ve borcu ile birlikte devraldığı dikkate alındığında, devralan yüklenicinin devreden yüklenici tarafından idareye verilmesi gereken kesin/ek kesin teminat tutarı kadar teminat vermesi gerekmektedir.
4735 sayılı Kanunun geçici 5 inci maddesi kapsamında bir işi devralan yüklenicinin aynı madde kapsamında ikinci bir işi devralması mümkün müdür?
Esaslardaki diğer koşulların sağlanması şartıyla geçici 5 inci madde kapsamında bir sözleşmeyi devralan yüklenicinin ikinci bir sözleşmeyi devralması hususunda herhangi bir kanuni engel bulunmamaktadır.
Esaslar kapsamında sözleşmenin devredilmesi aşamasında, bilanço ve gelir tablolarının ihalenin ilan tarihi baz alınarak mı güncellenmesi gerekir?
Esasların 9 uncu maddesinin ikinci fıkrası uyarınca devredilen sözleşmelerde devir alacaklarda ilk ihaledeki şartlar, devir tarihi itibarıyla aranacağından, devralan yüklenicinin devir tarihi itibarıyla ekonomik ve mali yeterlik dâhil yeterlik şartlarını sağlaması gerektiği, bu çerçevede iş hacmi ve iş deneyimi gibi parasal yeterlik kriterlerinin tevsikine yönelik sunulan belgelerdeki tutarların devir tarihi itibarıyla yayımlanmış en güncel endeks esas alınarak güncellenmesi gerekmekte olup bilanço için ise böyle bir durumun söz konusu olmadığı dikkate alındığında devir tarihi ihale tarihi olarak kabul edilip mevzuatta bilanço yeterliliğinin tevsikine ve değerlendirilmesine ilişkin kurallar doğrultusunda hareket edilmelidir.
Esaslar çerçevesinde bir yüklenicinin sözleşmesini, kendisinin de ortakları arasında yer alacağı bir ortak girişime devretmesi mümkün müdür? Devir işleminin mümkün olması halinde ortak girişimin hangi yeterlik kriterlerine göre değerlendirilmesi gerekir?
Yüklenicinin sözleşmesini, kendisinin de ortakları arasında yer alacağı bir ortak girişime devretmesi mümkündür.
Diğer taraftan, devredilecek sözleşmenin yüklenicisi devralacak ortak girişimde de yer alacağından (devreden) yüklenici için bir yeterlik değerlendirmesine gerek olmadığı, ortak girişimin diğer ortağı/ortakları için ise ilk ihaledeki yeterlik şartlarının (iş hacmi, iş deneyimi gibi parasal yeterlik kriterleri için ortak girişimindeki hisse oranları itibarıyla) sağlanması gerekmektedir.
Esaslar kapsamında yüklenicinin iş ortaklığı olduğu bir sözleşme kamu ihalelerine katılmaktan yasaklı olan ortaklardan biri üzerine devredilebilir mi?
Devredilemez.
Devredilen sözleşmelerde sözleşmeyi devralan yükleniciden alınacak kesin teminatın, devreden yüklenicinin teminat verdiği tarihten sözleşmenin devredildiği tarihe kadar güncellenmesi gerekir mi? Kesin teminatın güncellenmeksizin alınması ve devir sonrasında teminatın gelir kaydedilmesi gereken bir durumun da ortaya çıkması halinde 4735 sayılı Kanunun 22 nci maddesi uyarınca güncellenecek teminatlarda hangi tarih esas alınmalıdır?
Sözleşmenin devrinde devralan yüklenici tarafından kesin teminat olarak;
- a) Devreden yüklenicinin kesin teminat ve ek kesin teminat tutarı ile bu teminatların verildiği tarihten devir tarihine kadar güncellenmiş bedeli kadar kesin teminat verilebileceği gibi,
- b) Devralan yüklenici tarafından devreden yüklenicinin verdiği kesin ve ek kesin teminat tutarı kadar kesin teminatın devir tarihi itibarıyla güncellenmeksizin de verilebilecektir.
Ancak, devir sonrasında teminatın gelir kaydedilmesinin gerekmesi halinde; (a) bendine göre kesin teminat veren yüklenicinin teminatının güncellenmesinde, devir kapsamında kesin teminatı idareye verdiği tarihin esas alınması, (b) bendine göre kesin teminat veren yüklenicinin kesin teminatının güncellenmesinde ise devreden yüklenicinin kesin ve ek kesin teminatı idareye verdiği tarihin esas alınması gerekmektedir.
4735 sayılı Kanunun geçici 5 inci maddesi uyarınca devredilen sözleşmelerde ek fiyat farkı sözleşmeyi devreden yükleniciye mi yoksa devralan yükleniciye mi ödenecektir?
Ek fiyat farkının edimi bizzat gerçekleştiren ve sözleşmeyi devreden yükleniciye ödenmesi gerekmektedir.
Kaynak:ihale.gov.tr
