doğrudan temin limiti 2023
doğrudan temin limiti 2023

İhalede belirlenen maliyet fiyatının günümüz koşullarında çok düşük kalmış olması nedeniyle Kamu İhale Kurumundan uyarlama talep edilebilir mi?

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Çardak Belediye Başkanlığı Fen İşleri Müdürlüğü tarafından 07.08.2020 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Saray, Hürriyet ve İstiklal Mahallerinde Muhtelif Yerlerde Yol Yapımı İşi” ihalesine ilişkin olarak Erbeton İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinin Denizli İdare Mahkemesi Başkanlığına açmış olduğu 18.10.2022 tarihli dava ile işlemin, anılan Mahkemenin 23.06.2023 tarihli ve E:2023/60, K:2023/1465 sayılı kararı ile “dava konusu işleme karşı idari başvuru yolları tüketilmeden açılan davada, idari mercii tecavüzü bulunduğu anlaşıldığından, dava dilekçesinin merciine tevdi edilmesi”ne karar verilmesi üzerine, başvuru sahibince 12.07.2023 tarih ve 99831 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

 

Başvuruya ilişkin olarak 2023/856 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

 

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

 

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, Denizli İdare Mahkemesi Başkanlığına sunulan dilekçede özetle; Çardak Belediyesi Fen İşleri Müdürlüğü tarafından 07.08.2020 gerçekleştirilen “Denizli İli, Çardak İlçesi Saray, Hürriyet ve İstiklal Mahallerinde Muhtelif Yerlerde Yol Yapımı İşi ” ihalesi, Fen İşleri Müdürlüğünün 21.08.2020 tarihli ve 56564814-000-E.863 sayılı yazısında belirtilen “sınır değerin altında kalan uygulanabilecek daha ekonomik teklif verilmesi fakat ihalenin sehven aşırı düşük tekliflerin açıklama istenilmeksizin reddedilerek sonuçlandırılacağı seçilerek çıkılması ve metraj maliyet değişikliği” nedeniyle 21.08.2020 tarihinde bütün tekliflerin reddedilmesi sebebiyle ihalenin iptali kararı verildiği, işlemin iptali için Denizli İdare Mahkemesinde dava açıldığı, Denizli İdare Mahkemesinin 11.11.2020 tarihli ve E:2020/1218 K:2020/846 sayılı kararı ile işlemin iptaline karar verildiği, kararın Danıştay Onüçüncü Dairesinin 16.06.2022 tarihli ve E:2021/515 K:2022/2724 sayılı kararı ile kesinleştiği,

 

Denizli İdare Mahkemesi Başkanlığının kararının yerine getirilmesi için 29.07.2022 havale tarihli dilekçe ile idareye başvuruda bulunularak, ihale tarihinden sonra yaklaşık 2 yıl geçmesi, ülkemizde yaşanan ekonomik sıkıntı, Türk Lirasının değer kaybetmesi, söz konusu ihalede belirlenen yol yapım işinde kullanılacak malzeme ve işçilik ücretleri ile akaryakıt fiyatlarının fazlaca artması, ihalede belirlenen maliyet fiyatının günümüz koşullarında çok düşük kalmış olması, birim fiyatlardaki öngörülemez artışların olması nedeniyle sözleşme imzalamadan önce ihale bedelinin günümüz koşullarına uyarlanmasının talep edildiği,

 

İdare tarafından vekil Av. Mahir Övgü’ye gönderilen 12.08.2022 tarihli yazıda, 2020/373492 İhale Kayıt Numaralı “Saray, Hürriyet ve İstiklal Mahallerinde Muhtelif Yerlerde Yol Yapım İşi” için 07.08.2020 tarihli ihale bedeli olan 917.000,00 TL üzerinden sözleşme yapmak için belediyeye davet edildikleri, bu yazıya cevap olarak gönderdikleri 25.08.2022 tarihli yazı ile taraflarına EKAP üzerinden gönderilen herhangi bir davet mektubunun olmaması ve vekile gönderilen davetin hukuken geçersiz olduğu dile getirilerek, ihale bedeli olan 917.000,00 TL üzerinden sözleşme imzalanmasının hakkın kötüye kullanılması olduğu, birim fiyatlarda artış nedeniyle bu teklif üzerinden sözleşmeye davet edilmesinin kötü niyetli olduğunun bildirildiği,

 

Bunun üzerine idare tarafından 04.10.2022 tarihinde EKAP üzerinden gönderilen yazıda, “4734 Sayılı Kamu İhale Kanunu ile 4735 Sayılı Kamu İhale Sözleşmesinde idareye yeniden fiyat değerleme ya da güncel şartlarda değerleme yapma yetkisi verilmediği için ihalede belirtilen şartlarda teklifinizin geçerliliği için 90 (doksan) gün süreli ve aynı süreyi kapsayan işe ait geçici teminatınızla birlikte 07/10/2022 tarihi mesai bitimine kadar idaremize bildirmeniz gerekmektedir. Bildirim yapılmadığı taktirde teklifiniz değerlendirme dışı bırakılıp ihale sonuçlandırılacaktır.” ifadelerine yer verildiği, bu yazıya cevaben 07.10.2022 havale tarihli dilekçede, idarenin kanunda açıkça belirtilen sürenin haksız olarak kısaltılarak bildirim yapılmasının hukuka aykırılık oluşturduğu, ihale tarihi ile açılan davanın kesinleşme tarihi arasında 2 yıl gibi bir sürenin geçmiş olması, ülkemizde yaşanan ekonomik sıkıntı, Türk Lirasının değer kaybetmesi, söz konusu ihalede belirlenen yol yapım işinde kullanılacak malzeme ve işçilik ücretleri ile akaryakıt fiyatlarının fazlaca artması, ihalede belirlenen birim maliyet fiyatının günümüz koşullarında çok düşük kalması adeta bir mücbir sebep oluşturmakta bu nedenle öngörülemez ve önlenemez nitelikte olan fiyat artışları nedeniyle belirlenen ihale bedeli ile sözleşme imzalanmasının imkansız hale geldiği, bu nedenle Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın “İnşaat Birim Fiyatlarına Esas İşçilik – Araç ve Gereç Rayiç Listeleri 2022-3” listesinde belirlenen birim fiyatları baz alınarak, ayrıca 4735 Sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun Geçici Maddesinin Uygulanmasına İlişkin Esasları ile yürürlükte bulunan ek fiyat farkı da eklenerek hazırlanacak sözleşmeye imza atılacağı, ihalenin idarenizin haksız ve hukuka aykırı iptali nedeniyle uğramış oldukları zararlar için uygun bir tazminat ödenmesi gerektiğinin bildirildiği,

 

İptali talep edilen 18.10.2022 tarihinde EKAP üzerinden gönderilen ihale komisyonu kararı ile ihalede belirtilen şartlarda tekliflerin geçerliliği için 90 gün süreli ve aynı süreyi kapsayan işe ait geçici teminatla birlikte 07.10.2022 tarihi mesai bitimine kadar idaremize bildiren istekli olmadığı için ihale komisyonu tarafından ihalenin iptaline karar verildiği, iptal kararın 18.10.2022 tarihinde tebliğ edildiği, iptal kararında hangi kanun yoluna başvurulacağının bildirilmediği, devletin işlemlerinde, ilgili kişilerin hangi kanun yolları ve mercilere başvuracağını ve sürelerini belirtmek zorunda olduğunu öngören Anayasa’nın 40. maddesinin ikinci fıkrasındaki düzenlemeye rağmen, idare tarafından herhangi bir kanun yolunun belirtilmediği,

 

İdare tarafından Denizli İdare Mahkemesinin E:2020/1218 K:2020/846 sayılı kararının uygulanmayarak, ihalenin haksız ve hukuka aykırı olarak tekrar iptal edilmesinin açıkça hukuka aykırı olduğu,

 

İhalenin ilk iptal gerekçesi olarak, komisyon kararı öncesinde, idarece herhangi bir bilimsel, teknik çalışma, maliyet analizi vb. çalışma yapılmadığı, iptal gerekçesi olarak salt ihale yapıldıktan sonra düzenlenen Fen İşleri Müdürlüğünün 21.08.2020 tarih 56564814-000-E.863 yazısında belirtilen “sınır değerin altında kalan uygulanabilecek daha ekonomik teklif verilmesi fakat ihalenin sehven aşırı düşük tekliflerin açıklama istenilmeksizin reddedilerek sonuçlandırılacağı seçilerek çıkılması ve metraj maliyet değişikliği” gösterildiği, aslında ihalede maliyetlerin doğru olarak hesaplanmadığının idare tarafından ikrar edildiği, bu nedenlerle yeni maliyet hesaplaması yapılmasının ve buna bağlı olarak yeni ihale bedeli belirlenmesinin talep edildiği, ancak idare tarafından ihalenin yeniden haksız ve hukuka aykırı olarak iptal edildiği, dolayısıyla ihalenin hukuka ve kanuna aykırı iptali kararı işleminin iptaline karar verilmesinin talep edildiği, herhangi bir somut sebep ortaya konulmaksızın, salt idarenin takdir yetkisine istinaden ihalenin iptal edilmesine ilişkin işlemin hukuka aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.

 

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

 

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Bütün tekliflerin reddedilmesi ve ihalenin iptali” başlıklı 39’uncu maddesinde “İhale komisyonu kararı üzerine idare, verilmiş olan bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etmekte serbesttir. İhalenin iptal edilmesi halinde bu durum bütün isteklilere derhal bildirilir. İdare bütün tekliflerin reddedilmesi nedeniyle herhangi bir yükümlülük altına girmez Ancak, idare isteklilerin talepte bulunması halinde, ihalenin iptal edilme gerekçelerini talep eden isteklilere bildirir.” hükmü,

 

Anılan Kanun’un “Kesinleşen ihale kararlarının bildirilmesi” başlıklı 41’inci maddesinde “İhale sonucu, ihale kararının ihale yetkilisi tarafından onaylandığı günü izleyen en geç üç gün içinde, ihale üzerinde bırakılan dahil olmak üzere, ihaleye teklif veren bütün isteklilere bildirilir. İhale sonucunun bildiriminde, tekliflerin değerlendirmeye alınmama veya uygun bulunmama gerekçelerine de yer verilir.

İhale kararının ihale yetkilisi tarafından iptal edilmesi durumunda da isteklilere gerekçeleri belirtilmek suretiyle bildirim yapılır.” hükmü,

 

Aynı Kanun’un “Sözleşmeye davet” başlıklı 42’nci maddesinde “41 inci maddede belirtilen sürelerin bitimini, ön mali kontrol yapılması gereken hallerde ise bu kontrolün tamamlandığı tarihi izleyen günden itibaren üç gün içinde ihale üzerinde bırakılan istekliye, tebliğ tarihini izleyen on gün içinde kesin teminatı vermek suretiyle sözleşmeyi imzalaması hususu bildirilir. Yabancı istekliler için bu süreye oniki gün ilave edilir. Sözleşmenin imzalanacağı tarihte, ihale sonuç bilgileri Kuruma gönderilmek suretiyle ihale üzerinde kalan isteklinin ihalelere katılmaktan yasaklı olup olmadığının teyit edilmesi zorunludur.” hükmü,

 

Aynı Kanun’un “Sözleşme yapılmasında isteklinin görev ve sorumluluğu” başlıklı 44’üncü maddesinde “İhale üzerinde kalan istekli 42 ve 43 üncü maddelere göre kesin teminatı vererek sözleşmeyi imzalamak zorundadır. Sözleşme imzalandıktan hemen sonra geçici teminat iade edilir.

Bu zorunluluklara uyulmadığı takdirde, protesto çekmeye ve hüküm almaya gerek kalmaksızın ihale üzerinde kalan isteklinin geçici teminatı gelir kaydedilir. Bu durumda idare, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif fiyatının ihale yetkilisince uygun görülmesi kaydıyla, bu teklif sahibi istekli ile de Kanunda belirtilen esas ve usullere göre sözleşme imzalayabilir. Ancak ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli ile sözleşme imzalanabilmesi için, 42 nci maddede belirtilen on günlük sürenin bitimini izleyen üç gün içinde ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekliye 42 nci maddede belirtilen şekilde tebligat yapılır.

Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin de sözleşmeyi imzalamaması durumunda ise, bu teklif sahibinin de geçici teminatı gelir kaydedilerek ihale iptal edilir.” hükmü,

 

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 11’inci maddesinde “(1) İş kalemi ve/veya iş grubu şeklinde tespit edilen imalat miktarlarının, Yönetmeliğin 10 uncu maddesine göre belirlenen ve yüklenici karı ve genel gider ihtiva etmeyen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutar KDV hariç olarak hesaplanır ve bulunan bu tutara % 25 oranında yüklenici kar ve genel gider karşılığı eklenmek suretiyle yaklaşık maliyet tespit edilir.

(2)Yaklaşık maliyetin hesaplanmasına ilişkin hesap cetveli ve icmal tablosu hazırlayanlarca imzalanmak suretiyle ihale onay belgesine eklenir.

(3) Yaklaşık maliyet, güncelliğini kaybetmesi halinde, ilk ilan veya davet tarihine kadar güncellenir.” hükmü,

 

Anılan Yönetmelik’in “Tekliflerin geçerlilik süresi” başlıklı 55’inci maddesinde “(1) Tekliflerin geçerlilik süresi; tekliflerin tahmini değerlendirme süresi, şikayete ilişkin süreler, ihale kararının onaylanması ile sözleşme imzalanmasına kadar geçecek süre ve benzeri hususlar dikkate alınarak belirlenir ve bu süre ihale dokümanında belirtilir.

(2) İdarece ihtiyaç duyulması halinde bu süre, teklif ve sözleşme koşulları değiştirilmemek ve isteklinin kabulü kaydıyla, en fazla ihale dokümanında belirtilen teklif geçerlilik süresi kadar uzatılabilir.” hükmü,

 

Aynı Yönetmelik’in “Bütün tekliflerin reddedilmesi ve ihalenin iptali” başlıklı 65’inci maddesinde “(1) İhale komisyonu kararı üzerine idare, verilmiş olan bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etmekte serbesttir. İhalenin iptal edilmesi halinde bu durum gerekçeleriyle birlikte bütün isteklilere derhal bildirilir. İdare bütün tekliflerin reddedilmesi nedeniyle herhangi bir yükümlülük altına girmez…” hükmü,

 

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Teklif geçerlilik süresinin dolmasından sonra sözleşme yapılması” başlıklı 16.7’nci maddesinde “Kesinleşen ihale kararı bildirildikten sonra şikayet başvurusunda bulunulması veya dava açılması nedeniyle ihale sürecinin uzaması sonucunda; teklif geçerlilik süresinin ihale dokümanında öngörülen süre kadar uzatıldığı ve bu sürenin de dolduğu, buna rağmen sözleşmenin imzalanamadığı durumlarda; İhale Uygulama Yönetmeliklerinde yer alan sözleşmenin imzalanması ile ilgili hükümlere göre, ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi veya ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi ile kabul etmeleri şartıyla, sözleşme imzalanabilir. İdarece bu durumda ihale üzerinde kalan istekliye sözleşme imzalayıp imzalamayacağı hususu sorulmaksızın sadece teklif geçerlilik süresinin dolduğu gerekçe gösterilerek ihalenin iptal edilmemesi gerekmektedir. Ancak tekliflerin geçerlilik süresinin dolmuş olması nedeniyle ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi veya ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin sözleşmeyi imzalama zorunluluğu bulunmadığından, sözleşmeyi imzalamayan istekliler hakkında geçici teminatın irat kaydedilmesine ve yasaklamaya ilişkin hükümler uygulanmayacaktır.” açıklaması,

 

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin

a) Adı: Saray, Hürriyet ve İstiklal Mahallerinde Muhtelif Yerlerde Yol Yapımı İşi

b) Yatırım proje no’su/kodu:

c) Miktarı (fiziki) ve türü:

25.000,00 m² Beton Parke Taşı döşenmesi ve muhtelif işler yapımı

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

ç) Yapılacağı yer: Çardak ilçesinde idarenin belirleyeceği muhtelif yerler…” düzenlemesi,

 

Anılan Şartname’nin “Tekliflerin geçerlilik süresi” 24’üncü maddesinde “24.1. Tekliflerin geçerlilik süresi, ihale tarihinden itibaren 90 (doksan) takvim günüdür. Bu süreden daha kısa süreli teklif mektupları değerlendirmeye alınmayacaktır.

24.2. İhtiyaç duyulması halinde, teklif geçerlilik süresinin en fazla yukarıda belirlenen süre kadar uzatılması istekliden talep edilebilir. İstekli, İdarenin bu talebini kabul veya reddedebilir. İdarenin teklif geçerlilik süresinin uzatılması talebini reddeden isteklinin geçici teminatı iade edilir.

24.3. Teklifinin geçerlilik süresini uzatan istekli, teklif ve sözleşme koşullarını değiştirmeden, geçici teminatını kabul ettiği yeni teklif geçerlilik süresi ile geçici teminata ilişkin hükümlere uygun hale getirir.

24.4. Bu konudaki istek ve cevaplar yazılı olarak yapılır.” düzenlemesi yer almaktadır.

 

07.08.2020 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 12 isteklinin katıldığı, 3 isteklinin teklifinin sınır değer altında olduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, 21.08.2020 tarihli ihale komisyonu kararında “Fen İşleri Müdürlüğünün 21.08.2020 tarih 56564814-000-E.863 sayılı yazısında belirtilen “sınır değerin altında kalan uygulanabilecek daha ekonomik teklif verilmesi fakat ihalenin sehven aşırı düşük tekliflerin açıklama istenilmeksizin reddedilerek sonuçlandırılacağı seçilerek çıkılması ve metraj-maliyet değişikliği” gerekçesine yer vererek ihalenin iptal edildiği görülmüştür.

 

Başvuru sahibi Erbeton İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından idareye 27.08.2020 tarihinde şikayet başvurusunda bulunulduğu, idarenin 01.09.2020 tarihli cevabı ile söz konusu başvuruyu “İdaremiz tarafından 21.08.2020 tarihinde Standart Form – KİK019.2/Y Bütün tekliflerin reddedilmesi sebebiyle ihalenin iptali yazısının 30 gün yazılacakken sehven yapılan hata ile Bu kararın bildiriminden itibaren 10 (On) gün içinde Denizli İdare Mahkemelerinde dava açılabilir yazıldığı görülmüştür.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in 8. maddesinin 2. ve 3. Fıkraları ve Standart Form – KİK019.2/Y 6 nolu dipnotta belirtilen “İhalenin iptali kararı öncesinde herhangi bir şikayet veya itirazen şikayet başvurusu bulunmaması durumunda bu seçenek ve yetkili İdare Mahkemesi yazılacaktır.” hususa istinaden itirazınız usulen uygun bulunmamış ve reddine karar verilmiştir.” ifadelerine yer vererek reddettiği görülmüştür.

 

Bu karar üzerine başvuru sahibi tarafından Denizli İdare Mahkemesi Başkanlığına ihalenin iptal kararının iptali için dava açıldığı, anılan Mahkeme tarafından alınan 11.11.2020 tarihli ve E:2020/1218 K:2020/846 sayılı kararı ile işlemin iptaline karar verildiği görülmüştür.

 

İdare tarafından başvuru sahibine 08.12.2021 tarihinde EKAP üzerinden yazı gönderildiği, gönderilen yazıda “2020/373492 İhale Kayıt Numaralı Muhtelif Yerlerde Yol Yapım İşi İhalesine yapmış olduğunuz itiraz sonucu mevcut işe ait hukuki işlemler devam etmektedir. Yol yapımı planlanan Mahallelerimizde yaşayan vatandaşlarımızın yoğun talebi nedeniyle ihalede belirtilen şartlarda sözleşmeye davet edileceksiniz. Sözleşmeye davet edilebilmeniz ve teklifinizin geçerliliği için 90 (doksan) gün süreli ve aynı süreyi kapsayan işe ait geçici teminatınızla birlikte 28/12/2021 tarihi mesai bitimine kadar idaremize bildirmeniz gerekmektedir. Bildirmediğiniz taktirde teklifiniz değerlendirme dışı bırakılacaktır.” ifadelerine yer verildiği görülmüştür.

 

Söz konusu yazıya başvuru sahibi tarafından 13.12.2021 tarihli dilekçe ile başvuruda bulunulduğu ve yazıda temyiz yoluna başvurulduğu, dosyanın Danıştay ilgili dairesine gönderildiği ve temyiz incelemesinin sonuçlanmadığı, aradan 1,5 yıl gibi bir süre geçtiği, teklif edilen fiyatların ihalede yapılması istenen işlerin bedellerini karşılamadığı, yol yapımında kullanılacak malzeme ve işçilik ücretleri ile akaryakıt fiyatlarının arttığı, karşılıklı görüşme neticesinde taraflarca belirlenecek bedel üzerinde anlaşılması durumunda ihale konusu işin en kısa sürede bitirileceğinin taahhüt edildiği, aksi durumda sözleşmeye icabet edilmeyeceğinin ifade edildiği görülmüştür.

 

Denizli İdare Mahkemesinin 11.11.2020 tarihli ve E:2020/1218 K:2020/846 sayılı kararı için yapılan temyiz başvurusu sonucunda alınan, Danıştay Onüçüncü Dairesinin 16.06.2022 tarihli ve E:2021/515 K:2022/2724 sayılı kararı ile mahkeme kararının kesinleştiği görülmüştür.

 

Başvuru sahibinin vekili tarafından 27.07.2022 tarihli dilekçe ile idareye başvuruda bulunulduğu, başvuruda Danıştay Onüçüncü Dairesi tarafından mahkeme kararının onandığı, ancak ihale tarihinden itibaren 2 yıl gibi bir süre geçtiği, teklif edilen fiyatların ihalede yapılması istenen işlerin bedellerini karşılamadığı, yol yapımında kullanılacak malzeme ve işçilik ücretleri ile akaryakıt fiyatlarının arttığı, sözleşmenin uyarlanmasının talep edildiği, karşılıklı görüşme neticesinde taraflarca belirlenecek bedel üzerinde anlaşılması durumunda sözleşmeye icabet edileceğinin, aksi durumda da sözleşme koşullarının uyarlanması için yargı yoluna başvurulacağının ifade edildiği anlaşılmıştır.

 

İdare tarafından başvuru sahibinin vekiline gönderilen 12.08.2022 yazı ile Danıştay Onüçüncü Dairesi tarafından mahkeme kararının onandığı ve kesinleşen karara istinaden başvuru sahibinin sözleşme imzalamaya davet edildiği görülmüştür.

 

Bu yazı üzerinde başvuru sahibinin vekili tarafından 24.08.2022 tarihli dilekçe ile idareye başvuruda bulunulduğu ve EKAP üzerinden herhangi bir sözleşmeye davet mektubunun gönderilmediği dolayısıyla sözleşmeye davet içeren belgenin taraflarınca kabul edilmediğinin ifade edildiği, ihale tarihinden itibaren 2 yıl gibi bir süre geçtiği, teklif edilen fiyatların ihalede yapılması istenen işlerin bedellerini karşılamadığı, yol yapımında kullanılacak malzeme ve işçilik ücretleri ile akaryakıt fiyatlarının arttığı, sözleşmenin uyarlanmasının talep edildiği, karşılıklı görüşme neticesinde taraflarca belirlenecek bedel üzerinde anlaşılması durumunda sözleşmeye icabet edileceğinin, aksi durumda da sözleşme koşullarının uyarlanması için yargı yoluna başvurulacağının belirtildiği görülmüştür.

 

Daha sonra idare tarafından teklifi geçerli kabul edilen isteklilere EKAP üzerinden 04.10.2022 tarihli yazının gönderildiği ve söz konusu yazıda “2020/373492 İhale Kayıt Numaralı Muhtelif Yerlerde Yol Yapım İşi İhale İptal Sonucuna ERBETON İNŞAAT SANAYİ VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ tarafından itiraz edilmiştir. İtiraz sonucu mevcut işe ait hukuki işlemler en son Danıştay 13. Dairenin Esas No: 2021/515 Karar No:2022/2724 hükmü ile ihalenin iptaline ilişkin dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

 Sürecin devam ettirilmesi gerektiğinden ihale tarihinde belirtilen şartlarda teklifinizin geçerliliği için 90 (doksan) gün süreli ve aynı süreyi kapsayan işe ait geçici teminatınızla birlikte 07/10/2022 tarihi mesai bitimine kadar idaremize bildirmeniz gerekmektedir.  

Bildirim yapılmadığı taktirde teklifiniz değerlendirme dışı bırakılıp ihale sonuçlandırılacaktır.” ifadelerine yer verildiği görülmüştür.

 

Başvuru sahibi tarafından idare tarafından gönderilen 04.10.2022 tarihli yazıya 07.10.2022 tarihli dilekçe ile cevap verildiği ve idarenin kanunda açıkça belirtilen sürenin haksız olarak kısaltılarak bildirim yapılması istenmesinin hukuka aykırılık oluşturduğu, ihale tarihi ile açılan davanın kesinleşme tarihi arasında 2 yıl gibi bir sürenin geçmiş olması, ülkemizde yaşanan ekonomik sıkıntı, Türk Lirasının değer kaybetmesi, söz konusu ihalede belirlenen yol yapım işinde kullanılacak malzeme ve işçilik ücretleri ile akaryakıt fiyatlarının fazlaca artması, ihalede belirlenen birim maliyet fiyatının günümüz koşullarında çok düşük kalması adeta bir mücbir sebep oluşturmakta bu nedenle öngörülemez ve önlenemez nitelikte olan fiyat artışları nedeniyle belirlenen ihale bedeli ile sözleşme imzalamasının imkansız hale geldiği, bu nedenle Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın “İnşaat Birim Fiyatlarına Esas İşçilik – Araç ve Gereç Rayiç Listeleri 2022-3” listesinde belirlenen birim fiyatları baz alınarak, ayrıca 4735 Sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun Geçici Maddesinin Uygulanmasına İlişkin Esasları ile yürürlükte bulunan ek fiyat farkı da eklenerek hazırlanacak sözleşmeye imza atılacağı, ihalenin idarenizin haksız ve hukuka aykırı iptali nedeniyle uğramış oldukları zararlar için uygun bir tazminat ödenmesi gerektiğinin bildirildiği görülmüştür.

 

Daha sonra 18.10.2022 tarihli ihale komisyonu kararının alındığı ve ihalede belirtilen şartlarda tekliflerin geçerliliği için 90 (doksan) gün süreli ve aynı süreyi kapsayan işe ait geçici teminatla birlikte 07.10.2022 tarihi mesai bitimine kadar idareye bildiren istekli olmadığı için ihalenin iptaline karar verildiği görülmüştür.

 

Aktarılan mevzuat hükümleri ile ihale dokümanında yer alan düzenlemelerden; ihalenin iptal edilmesi hususunda idarelere takdir yetkisinin tanındığı, ancak bu yetkinin mutlak ve sınırsız olmadığı, idarenin söz konusu yetkiyi kullanırken ölçülü olması ve kamu yararı ile hizmet gereklerini gözetmesi gerektiği, meydana gelen durumun iptali gerektirecek nitelikte ve büyüklükte olması halinde ise tesis edilen iptal işleminin gerekçelerinin idare tarafından somut bir şekilde ortaya konulmasının ve bütün isteklilere derhal bildirilmesinin zorunlu olduğu anlaşılmaktadır.

 

Kanun’un 41’inci maddede belirtilen sürelerin bitimini, ön mali kontrol yapılması gereken hallerde ise bu kontrolün tamamlandığı tarihi izleyen günden itibaren üç gün içinde ihale üzerinde bırakılan istekliye, tebliğ tarihini izleyen on gün içinde kesin teminatı vermek suretiyle sözleşmeyi imzalaması hususunun bildirileceği, ihale üzerinde kalan isteklinin kesin teminatı vererek sözleşmeyi imzalamak zorunda olduğu, bu zorunluluklara uyulmadığı takdirde, protesto çekmeye ve hüküm almaya gerek kalmaksızın ihale üzerinde kalan isteklinin geçici teminatının gelir kaydedileceği, bu durumda idarenin, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif fiyatının ihale yetkilisince uygun görülmesi kaydıyla, bu teklif sahibi istekli ile de Kanunda belirtilen esas ve usullere göre sözleşme imzalayabileceği, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin de sözleşmeyi imzalamaması durumunda ise, bu teklif sahibinin de geçici teminatı gelir kaydedilerek ihalenin iptal edileceği anlaşılmaktadır.

 

Ayrıca şikayet başvurusunda bulunulması veya dava açılması nedeniyle ihale sürecinin uzaması sonucunda; teklif geçerlilik süresinin ihale dokümanında öngörülen süre kadar uzatıldığı ve bu sürenin de dolduğu, buna rağmen sözleşmenin imzalanamadığı durumlarda; mevzuatta yer alan hükümler çerçevesinde ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi veya ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi ile kabul etmeleri şartıyla, sözleşme imzalanabileceği, idare tarafından bu durumda ihale üzerinde kalan istekliye sözleşme imzalayıp imzalamayacağı hususu sorulmaksızın sadece teklif geçerlilik süresinin dolduğu gerekçe gösterilerek ihalenin iptal edilmemesi gerektiği, tekliflerin geçerlilik süresinin dolmuş olması nedeniyle ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi veya ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin sözleşmeyi imzalama zorunluluğu bulunmadığından, sözleşmeyi imzalamayan istekliler hakkında geçici teminatın irat kaydedilmesine ve yasaklamaya ilişkin hükümler uygulanmayacağı anlaşılmaktadır.

 

İdari Şartname’nin 24’üncü maddesinde, ihtiyaç duyulması halinde, teklif geçerlilik süresinin en fazla 90 takvim gününe kadar uzatılmasının istekliden talep edilebileceği, isteklilerin, idarenin bu talebini kabul veya reddedebileceği, idarenin teklif geçerlilik süresinin uzatılması talebini reddeden isteklinin geçici teminatının iade edileceği, teklifinin geçerlilik süresini uzatan isteklinin teklif ve sözleşme koşullarını değiştirmeden, geçici teminatını kabul ettiği yeni teklif geçerlilik süresi ile geçici teminata ilişkin hükümlere uygun hale getireceği, bu konudaki istek ve cevapların yazılı olarak yapılacağına yönelik düzenlemelere yer verilmiştir.

 

Yukarıda yer verilen tespitler neticesinde, ihalenin ilk iptal kararı sonrasında başvuru sahibi tarafından açılan dava ve idarenin temyiz başvurusu sonrasında iptal kararının mahkeme kararları ile iptal edilmesi ve ihale sürecinin uzaması üzerine idare tarafından geçerli teklif sahibi isteklilerden teklif geçerlilik süresinin uzatılmasının ve aynı süreyi kapsayan geçici teminatın sunulmasının talep edildiği, ancak başvuru sahibi de dahil olmak üzere herhangi bir isteklinin bu talebe karşılık vermediği, gelinen aşamada ihalede geçerli teklif kalmadığı, dolayıyla idarece tesis edilen işlemin mevzuata uygun olduğu, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

 

Diğer yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez. Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

 

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarının tamamında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanunun öngördüğü şekilde “başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması” koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır.

 

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden eşit muamele kapsamında incelenecek herhangi bir husus bulunmamaktadır.

 

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

 

Anılan Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

 


Oybirliği ile karar verildi.

 

 

 

 

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz