Yapım İşleri Sözleşmelerinde Geçici Kabul, Eksik İmalatlar ve Gecikme Cezası Uygulaması

Yapım işleri sözleşmeleri, tarafların hak ve yükümlülüklerini ayrıntılı şekilde düzenleyen teknik ve hukuki metinlerdir. Özellikle geçici kabul, eksik ve kusurlu imalat, gecikme cezası ve nam ve hesaba iş yaptırılması gibi kavramlar, uygulamada sıkça uyuşmazlığa konu olmaktadır. Bu makalede,  yapım işi sözleşmesi kapsamında yaşanan süreç temel alınarak, idarenin gecikme ve maliyet taleplerinin hukuki dayanakları açıklanmaktadır.

Sözleşmenin Konusu ve Taraflar Arasındaki Hukuki İlişki

Taraflar arasında imzalanan sözleşme; borik asit tesisi içerisinde yer alan kaldırım, endüstriyel beton yol yapımı ve orta refüjlerin yenilenmesi işlerini kapsamaktadır. Davalı yüklenici, sözleşme konusu işlerin bir kısmını alt yüklenici aracılığıyla gerçekleştirmiştir. Ancak, bu durum yüklenicinin idareye karşı olan sorumluluğunu ortadan kaldırmamaktadır.

Geçici Kabul Süreci ve Eksik İmalatların Tespiti

İdare tarafından oluşturulan geçici kabul komisyonu, tutanak ile 13 kalemde eksik ve kusurlu imalat tespit etmiştir. Bu eksikliklerin giderilmesi amacıyla, mevsimsel koşullar da dikkate alınarak yükleniciye 30.04.2019 tarihine kadar cezasız süre tanınmıştır.

Geçici kabul tutanağı, davalı tarafından “itiraz hakkım saklı kalmak kaydıyla” şerhi düşülerek imzalanmış; ancak hangi hususlara itiraz edildiği açıkça belirtilmemiştir. Bu durum, hukuki açıdan itirazın soyut ve belirsiz kalmasına neden olmuştur.

Eksikliklerin Giderilmemesi ve Gecikme Cezası

Verilen cezasız sürenin sonunda eksikliklerin giderilmemesi halinde, Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin 41.5.b maddesi uyarınca, sözleşmede öngörülen günlük gecikme cezasının %30’u oranında ceza uygulanacağı açıkça belirtilmiştir.

Yapılan incelemede;

• Eksikliklerin yükleniciden kaynaklanan nedenlerle,

• Mücbir sebep olmaksızın,

• Süresi içinde tamamlanmadığı

tespit edilmiştir. Bu nedenle idarenin gecikme cezası uygulaması sözleşmeye ve mevzuata uygundur.

Nam ve Hesaba İş Yaptırılması ve İhalenin Gecikmesi

Sözleşmenin eki olan düzenlemeye göre; eksikliklerin giderilmesindeki gecikmenin 30 günü aşması halinde, işlerin yüklenici nam ve hesabına yaptırılması mümkündür. Bu kapsamda, eksikliklerin giderilmesi için 30.05.2019 tarihinden itibaren yeni bir ihale sürecinin başlatılması gerekmiştir.

İhale sürecinin yaklaşık 30 gün süreceği öngörülmesine rağmen, ihalenin 30.06.2020 tarihinde yapılması, yani 1 yıl gecikmesi, idarenin ek zarara uğramasına neden olmuştur.

Enflasyon ve Artan Maliyetlerin Hukuki Sonuçları

İhalenin gecikmesi nedeniyle;

• İşçilik maliyetleri,

• Malzeme fiyatları,

• Genel enflasyon oranları

artmış ve nam ve hesaba yaptırılan iş daha yüksek bedelle ihale edilmiştir. Bu durum, yüklenicinin kusurundan kaynaklanan bir zarar olarak değerlendirilmiştir.

Talep Edilebilecek Toplam Bedel

Yapılan hesaplamaya göre davacı idare;

• 184 gün gecikme cezası
  (184 gün x 427,86 TL/gün = 78.726 TL)

• 2019 yılına göre hesaplanan nam ve hesaba ihale bedeli (KDV dahil): 218.860,37 TL

• Nefaset bedeli: 20.000 TL

olmak üzere toplam 317.286,37 TL’yi davalıdan talep edebilecektir.

Sonuç

Yapım işleri sözleşmelerinde, geçici kabul tutanakları, eksik imalatların süresinde giderilmesi ve gecikme cezalarının doğru uygulanması, tarafların mali sorumluluğunu doğrudan etkilemektedir. Yüklenicinin kusuru nedeniyle oluşan gecikmelerde, idarenin nam ve hesaba iş yaptırma ve gecikme cezası talep etme hakkı hem sözleşmeye hem de Yapım İşleri Genel Şartnamesi’ne dayanmaktadır.

İhale ve sözleşme süreçlerine dair profesyonel destek, güncel analizler ve ayrıntılı bilgilendirme için bizimle iletişime geçebilirsiniz. Güncel paylaşımlarımız için ise X Hesabımızı ve Facebook Hesabımızı takip edebilirsiniz.