|
BAŞVURU SAHİBİ:
Öze İnşaat Beton San. ve Tic. A.Ş.
İHALEYİ YAPAN İDARE:
Karayolları 2. Bölge Müdürlüğü,
BAŞVURUYA KONU İHALE:
2017/376879 İhale Kayıt Numaralı “Aliağa-Ayvalık 14. Bl. Hd. Yolu Km:23+720-29+000 Arası Aliağa Şehir Geçişi Toprak Tesviye, Sanat Yapıları, Üstyapı ve Bsk İşi ile Farklı Seviyeli Kavşak İşi” İhalesi
KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:
Karayolları 2. Bölge Müdürlüğü tarafından 05.09.2017 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Aliağa-Ayvalık 14. Bl. Hd. Yolu Km:23+720-29+000 Arası Aliağa Şehir Geçişi Toprak Tesviye, Sanat Yapıları, Üstyapı ve Bsk İşi ile Farklı Seviyeli Kavşak İşi” ihalesine ilişkin olarak Öze İnşaat Beton San. ve Tic. A.Ş. tarafından 08.07.2020 tarih ve 30262 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 08.07.2020 tarihli dilekçe ile başvuruda bulunulmuştur. Kamu İhale Kurulunun 02.12.2020 tarih ve 2020/MK-294 sayılı kararı gereğince yapılan incelemeye aşağıda yer verilmiştir.
Başvuruya ilişkin olarak 2020/1097-01 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.
KARAR:
Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.
İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ekonomik açıdan en avantajlı teklifi verdikleri ihalede şikâyet ve itirazen şikâyet başvuru süreçleri sonunda tekliflerinin önce değerlendirme dışı bırakıldığı daha sonra verilen mahkeme kararıyla tekliflerinin tekrar değerlendirmeye alındığı, kendilerinden daha düşük teklif veren isteklilerin tekliflerinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu ve aşırı düşük teklif açıklamalarının reddedildiği, tüm bu süreç sonunda idarece düzeltici işlem kararı alınarak ihalenin kendilerinde bırakılması gerekirken aradan geçen uzun zamana rağmen düzeltici işlem kararının alınmadığı ve idarece ihalenin iptal edildiği, söz konusu iptal kararına karşı yaptıkları itirazen şikâyet başvurusu sonucunda alınan 10.06.2020 tarihli ve 2020/UY.II-1035 sayılı Kurul kararı ile ihalenin iptalinin iptal edildiği, bunun üzerine ihale komisyonu tarafından tekliflerinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlenmesine karşın ihale yetkilisince 08.05.2020 tarihli ihalenin iptali kararındaki iptal gerekçelerinin geçerliliğini koruduğu belirtilerek ihalenin yeniden iptal edildiği, 4734 sayılı Kamu İhale Kanun’u gereğince idarelerin hukuki durumda değişiklik yaratan Kurul kararlarının gerektirdiği işlemleri ivedilikle yerine getirmek zorunda olduğu, Kamu İhale Kurulu kararlarının taraflar açısından bağlayıcı olduğu ve ancak yargısal denetime tabi tutulabileceği, ihale yetkilisinin kendisini mahkemenin üzerinde gördüğü, Kurul kararını uygulamayarak görevi kötüye kullandığı ve ihaleye fesat karıştırdığı, şirketlerinin aynı idarenin 2 adet daha işini yaptığından ihale yetkilisi hakkında suç duyurusunda bulunamadıkları, bu nedenle Kurul kararını uygulamayan ihale yetkilisi hakkında suç duyurusunda bulunulması gerektiği, ihale yetkilisinin geçerli kabul ettiği ihalenin iptaline ilişkin kararın 10.06.2020 tarihli ve 2020/UY.II-1035 sayılı Kurul kararı ile ortadan kaldırıldığı, bu nedenle iptal edilmiş gerekçelerle ayrıca idareye şikâyet başvurusunda bulunulmadığı iddialarına yer verilmiştir.
Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.
05.09.2017 tarihinde gerçekleştirilen başvuruya konu ihalede, tekliflerinin sınır değerin altında olduğu anlaşılan isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, açıklama sunan isteklilerden Açılım İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti., Biberci İnş. Nak. Pet. San. ve Tic. Ltd. Şti.-Mehmet Ali Ünal İnş. Taah. Mad. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı ve İntaş Taah. Yapı San. Tic. A.Ş.-İmfalt Yol Yapı San. Tic. A.Ş.-Sarıosmanoğlu İnş. Mad. Nak. Tur. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının açıklamalarının uygun görüldüğü, idarece tekliflerin fiyat dışı unsurlarla birlikte değerlendirilmesi neticesinde 24.11.2017 tarihli ihale komisyonu kararı ile Biberci İnş. Nak. Pet. San. ve Tic. Ltd. Şti.-Mehmet Ali Ünal İnş. Taah. Mad. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığının ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak, Açılım İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti.nin ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlendiği,
Daha sonra Evrensel Yol İnş. A.Ş. – Erk İnş. Taah. Hazır Beton Turz. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı ile Öze İnşaat Beton San. ve Tic. A.Ş. tarafından itirazen şikâyet başvurularında bulunulduğu ve Kurulca alınan 14.02.2018 tarihli ve 2018/UY.II-391 sayılı ve 14.02.2018 tarihli ve 2018/UY.II-392 sayılı kararlar ile Oze İnşaat Beton Sanayi ve Ticaret A.Ş., Açılım İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti., Biberci İnş. Ltd. Şti.-Mehmet Ali Ünal İnş. A.Ş. İş Ortaklığı, Evrensel Yol İnş. A.Ş. – Erk İnş. Taah. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı ve İntaş Taah. A.Ş.-İmfalt Yol Yapı San. Tic. A.Ş.-Sarıosmanoğlu İnş. A.Ş. İş Ortaklığının teklifinin değerlendirilme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi yönünde düzeltici işlem kararları alındığı,
Bunun üzerine, 05.03.2018 tarihli ihale komisyonu kararında, daha önceki komisyon kararında aşırı düşük teklif açıklamaları uygun bulunan Açılım İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti., Biberci İnş. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti. – Mehmet Ali Ünal İnş. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı ve İntaş Taah. Yapı San. Tic. A.Ş. -İmfalt Yol Yapı San. ve Tic. A.Ş – Sarıosmanoğlu İnş. Tic. Ltd. Şti İş Ortaklığının açıklamalarının uygun bulunmayarak söz konusu isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, söz konusu kararlarla Oze İnşaat Beton San. ve Tic. A.Ş. ile yine Evrensel Yol İnş. A.Ş. – Erk İnş. Taah. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığının tekliflerinin de değerlendirme dışı bırakıldığı ve ihalenin Neoray İnş. San. ve Tic. A.Ş. – Geotem Jeoteknik İnş. A.Ş. – Trend İnş. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının üzerinde bırakıldığı,
14.02.2018 tarihli ve 2018/UY.II-391 sayılı kararda başvuru sahibi Oze İnşaat Beton San. ve Tic. A.Ş.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılma gerekçesinin “… bahse konu iş deneyim belgesinin değerlendirilmesinde ihale konusu iş ve benzer iş tanımına uymayan iş kalemlerine ilişkin tutarların ayrıştırılması gerektiği, isteklinin teklif dosyasında bahse konu iş deneyim belgesinden ihale konusu iş ve benzer işe ilişkin işler tutarının tespit edilebileceği bilgi ve belgelerin bulunmadığı, bu nedenle iş deneyim belgesinde yer alan iş kalemlerine ilişkin miktarların ayrıştırılmasına yönelik olarak belgeyi düzenleyen idare ile yazışma yapılması gerektiği, ancak bahse konu iş deneyim belgesinin Katar Devleti Bayındırlık İşleri Kurumu tarafından düzenlenen yabancı bir iş deneyim belgesi olduğu, söz konusu belgeye konu işlerin ayrıştırılmasına ilişkin bilgi ve belgelerin yabancı ülkeden temin edilmesinin mümkün olmadığı, dolayısıyla anılan isteklinin sunduğu iş deneyim belgesinden Telekomünikasyon İşleri (Q-Tel Hatları 109 km, Emiri Sinyal Hatları 120 km), Akıllı Ulaşım Sistemleri için Kanal Sistemi (117 km), Peyzaj İşleri gibi ihale konusu iş ve benzer işe ilişkin işler dışındaki iş kalemlerinin ayrıştırılmasının mümkün olmadığı, bu itibarla, isteklinin bahse konu ihalede istenilen asgari iş deneyim tutarını sağlayıp sağlamadığının tespitinin yapılamayacağı anlaşıldığından isteklinin teklifinin değerlendirilme dışı bırakılması gerektiği …” şeklinde belirtildiği,
Öze İnş. Beton San. ve Tic. A.Ş. tarafından anılan Kurul kararının iptali ve yürütmenin durdurulması istemiyle açılan davada, Ankara 9. İdare Mahkemesi tarafından verilen 11.07.2018 tarihli ve E:2018/558 ve K:2018/1587 sayılı kararında “…Dosyanın incelenmesinden; … Olayda, davacı şirketin teklif dosyasında bahse konu iş deneyim belgesinden ihale konusu iş ve benzer işe ilişkin işler tutarının tespit edilebileceği bilgi ve belgelerin bulunmadığı, bu nedenle iş deneyim belgesinde yer alan iş kalemlerine ilişkin miktarların ayrıştırılmasına yönelik olarak belgeyi düzenleyen idare ile yazışma yapılması gerektiği, ancak bahse konu iş deneyim belgesinin Katar Devleti Bayındırlık İşleri Kurumu tarafından düzenlenen yabancı bir iş deneyim belgesi olduğu görülmekle birlikte, söz konusu belgeye konu işlerin ayrıştırılmasına ilişkin bilgi ve belgelerin öncelikle davacıdan istenilerek temin edilmesinin mümkün olduğu, nitekim davacı tarafından da dava dilekçesinin ekine iş deneyim belgesinde yer alan iş kalemlerine ilişkin miktarların ayrıştırılmasına yönelik noter onaylı tercüme belgenin eklendiği anlaşılmaktadır.
Bu durumda, iş deneyim belgesinde yer alan iş kalemlerine ilişkin miktarların ayrıştırılmasına yönelik olarak öncelikle davacıdan bilgi ve belge temin edilmesi yoluna gidilmesi, gelen bilgi ve belgelerin sıhhatinden şüphe duyulması halinde ise bilgi ve belgelerin doğruluğunun teyidi için gerekli araştırmanın yapılması gerekirken, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 39’uncu ve 48’inci maddelerinin amacına aykırı olarak sırf yabancı bir iş deneyim belgesi sunulduğundan ve söz konusu belgeye konu işlerin ayrıştırılmasına ilişkin bilgi-belgelerin yabancı ülkeden temin edilmesinin mümkün olmadığından bahisle, hiçbir araştırma ve yazışma yapılmaksızın davacının teklifinin doğrudan değerlendirme dışı bırakılmasına yönelik dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır…” gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verildiği,
Söz konusu mahkeme kararı üzerine alınan 14.08.2018 tarihli ve 2018/MK-309 sayılı kararla “1- Kamu İhale Kurulunun 14.02.2018 tarihli ve 2018/UY.II-391 sayılı kararının birinci iddiaya ilişkin kısmının Oze İnş. Beton San. ve Tic. A.Ş.nin sunduğu yabancı iş deneyim belgesine konu işte yer alan ihale konusu iş ve benzer işe ilişkin iş kalemleri dışında kalan işlerin ayrıştırılamaması nedeniyle teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına yönelik kısmının iptaline,
2- Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince Oze İnş. Beton San. ve Tic. A.Ş. tarafından sunulan iş deneyim belgesinde yer alan iş kalemlerine ilişkin miktarların ayrıştırılmasına yönelik olarak gerekli bilgi ve belgelerin idarece adı geçen istekliden temin edilerek asgari iş deneyim tutarının tespit edilmesi yönünde düzeltici işlem belirlenmesine” karar verildiği,
Anılan kararın ardından idarece, Oze İnş. Beton San. ve Tic. A.Ş.ye EKAP üzerinden gönderilen 27.08.2019 tarihli yazı ile sunulan iş deneyim belgesinde belgeye konu iş kapsamında yaptırılan tüm imalatların miktarları ve parasal karşılıklarını gösteren son hakediş raporu istenilmiş olup başvuru sahibi tarafından istenilen belgelerin idareye 29.08.2019 tarihli yazı ekinde sunulduğu,
Bu süreç içerisinde, idarece 07.11.2019 tarihli Bölge Müdürlüğü oluru ile 21.05.2018 tarihinde Neoray İnş. San. ve Tic. A.Ş. – Geotem Jeoteknik İnş. A.Ş. – Trend İnş. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı ile yapılan sözleşme tasfiye edilmiş olup gelinen aşamada 08.05.2020 tarihli ihalenin iptali kararına kadar ihale komisyonu kararı alınmadığı,
Yukarıda özetlenen süreç sonunda, 08.05.2020 tarihli ihale komisyonu kararıyla ihalenin iptal edildiği ve söz konusu kararın aynı tarihte ihale yetkilisi tarafından onaylandığı,
Daha sonra Öze İnşaat Beton San. ve Tic. A.Ş. tarafından itirazen şikâyet başvurularında bulunulmuş ve Kurulca alınan 10.06.2020 tarihli ve 2020/UY.II-1035 sayılı kararla ihalenin iptali işleminin iptal edilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerektiği yönünde karar alındığı,
Anılan kararın idareye tebliğ edilmesinin ardından ihale komisyonu kararı ile Öze İnşaat Beton San. ve Tic. A.Ş.nin ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlenmesine karşın ihale yetkilisi tarafından 02.07.2020 tarihinde alınan kararla 08.05.2020 tarihinde ihale komisyonu tarafından alınan iptal kararının geçerliliğini koruduğu belirterek ihalenin bir kez daha iptal edildiği,
Bunun üzerine başvuru sahibinin ihale yetkilisi tarafından 02.07.2020 tarihinde alınan karara karşı 08.07.2020 tarihinde Kurum kayıtlarına alınan dilekçesi ile doğrudan itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu ve Kurulca alınan 22.07.2020 tarihli ve 2020/UY.II-1264 sayılı karar ile başvurunun görev yönünden reddine karar verildiği,
Öze İnşaat Beton San. ve Tic. A.Ş. tarafından anılan Kurul kararının iptali ve yürütmenin durdurulması istemiyle açılan davada, Ankara 5. İdare Mahkemesinin 23.09.2020 tarihli ve E: 2020/1466, K: 2020/1208 sayılı kararında “… bahse konu ihalenin iptaline ilişkin 08.05.2020 tarihli ihale komisyonu kararında yer alan gerekçelerin 10.06.2020 tarih ve 2020/UY.II-1035 sayılı Kurul kararı kapsamında incelenerek ihalenin iptali kararının iptaline karar verildiği, bu kararın ilgili idareye tebliğ edilmesi üzerine ihale yetkilinin 02.07.2020 tarihli kararı ile 08.05.2020 tarihli iptal gerekçelerinin geçerliliğini koruduğundan bahisle aynı gerekçe ile ihalenin ikinci kez iptal edildiği, böylece 10.06.2020 tarih ve 2020/UY.II-1035 sayılı Kurul kararı üzerine ilgili idarece yeni bir işlem tesis edildiği, ihale sürecine yönelik bu yeni işlemin de Kanunda öngörülen itirazen şikayete konu olabilecek işlemlerden olduğu, Kurulun hukuki durumda değişiklik yaratan kararlarının eksik ya da yanlış uygulanması halinde de Kamu İhale Kurulu’na doğrudan itirazen şikayette bulunulabileceği dolayısıyla davacı tarafından Kurul kararını yanlış uygulayan ilgililer hakkında suç duyurusunda bulunulması ve ihalenin iptali kararının kaldırılmasına ilişkin düzeltici işlem belirlenmesi istemiyle yapılan başvurunun esası incelenmek suretiyle bir karar verilmesi gerekirken başvurunun 4734 sayılı Kanunun 54/11-(c) bendi uyarınca görev yönünden reddine ilişkin olarak alınan dava konusu Kurul kararında hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.” gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verildiği,
Bunun üzerinde Kamu İhale Kurulunun 02.12.2020 tarihli ve 2020/MK-294 sayılı kararı ile 22.07.2020 tarihli ve 2020/UY.II-1264 sayılı kararının iptaline, başvurunun yeniden incelenmesine karar verildiği anlaşılmıştır. Bu kapsamda yapılan incelemeye aşağıda yer verilmiştir.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Kuruma itirazen şikâyet başvurusu” başlıklı 56’ncı maddesinde “….İdareler hukuki durumda değişiklik yaratan Kurul kararlarının gerektirdiği işlemleri ivedilikle yerine getirmek zorundadır.” hükmü,
İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Kararların uygulanması” başlıklı 23’üncü maddesinde “(1) İdare, hukuki durumda değişiklik yaratan Kurul kararlarının gerektirdiği işlemleri ivedilikle yerine getirmek zorundadır.
(2) Hukuki durumda değişiklik yaratan Kurul kararlarının eksik veya yanlış uygulandığını iddia eden ilgililer bu hususa ilişkin başvuruyu itirazen şikâyet başvurusu olarak doğrudan Kuruma yaparlar.
(3) Kurul tarafından alınan kararların hiç uygulanmaması halinde doğrudan Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulabilir.” hükmü yer almaktadır.
4734 sayılı Kamu İhale Kanun’un “Kuruma itirazen şikâyet başvurusu” başlıklı 56’ncı maddesinde idarelerin hukuki durumda değişiklik yaratan Kurul kararlarının gerektirdiği işlemleri ivedilikle yerine getirmek zorunda olduğu hükme bağlanmıştır. Buna göre idarelerin Kurul kararlarının gereklerini gecikmeksizin yerine getirmeleri gerektiği, Kurul kararlarını etkisiz bırakacak veya karar gerekçesine aykırı şekilde işlem tesis edilemeyeceği açıktır.
08.05.2020 tarihli ihale komisyonu kararıyla ihalenin iptal edildiği ve söz konusu kararın aynı tarihte ihale yetkilisi tarafından onaylandığı görülmüştür.
Başvuru sahibi tarafından 13.05.2020 tarihli dilekçe ile yapılan itirazen şikayet başvurusu üzerinde yapılan incelemede, Kamu İhale Kurulunun 10.06.2020 tarihli ve 2020/UY.II-1035 sayılı kararıyla 08.05.2020 tarihli ihale komisyonu kararında yer alan iptal gerekçelerinin iptal edildiği ve dolayısıyla iptal kararına esas teşkil eden iptal gerekçelerinin uygun bulunmadığı ve söz konusu Kurul kararının yerine getirilmesi için idareye tebliğ edildiği anlaşılmış olup, ihale yetkilisi tarafından 02.07.2020 tarihinde verilen kararla 08.05.2020 tarih ve Karar No:03’teki iptal gerekçelerinin geçerliğini koruduğu belirtilerek, aynı gerekçelerle, ihalenin bir kez daha iptal edildiği tespit edilmiştir.
Yukarıda yer alan tespitler doğrultusunda, ikinci iptal kararında yer alan gerekçelerin ilk iptal kararında yer alan gerekçelerle aynı olduğu, 10.06.2020 tarihli ve 2020/UY.II-1035 sayılı Kurul kararında ihalenin iptali gerekçeleriyle sınırlı inceleme yapıldığı ve ihalenin iptalinin yerinde olmadığına karar verildiği bu bağlamda 02.07.2020 tarihinde ihale yetkilisi tarafından alınan ikinci iptal kararının bahse konu Kurul kararını etkisiz bırakma veya karar gerekçesine aykırı şekilde bir idari işlem tesis etme niteliğinde olduğu anlaşılmıştır.
Bu çerçevede, aynı gerekçelerle 02.07.2020 tarihinde ihale yetkilisince alınan şikâyete konu ikinci iptal kararının tesis edilmesinin mevzuata uygun olmadığı anlaşılmıştır.
Diğer yandan, ihale yetkilisince tesis edilen mevzuata aykırı işlemler ile ilgili olarak konunun incelenmek ve değerlendirilmek üzere Karayolları Genel Müdürlüğü’ne bildirilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden ihale yetkilince aynı gerekçelerle alınan 02.07.2020 tarihli ihalenin iptali kararının iptal edilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,
- İdarenin ihalenin iptali kararının iptaline,
2) İhale yetkilisince tesis edilen mevzuata aykırı işlemler ile ilgili olarak konunun incelenmek ve değerlendirilmek üzere Karayolları Genel Müdürlüğü’ne bildirilmesine,
Oybirliği ile karar verildi.
|
