Ruhsat ve gerekli işlemler sonuçlandırılmadan ihaleye çıkılması neticesi!
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İdarelerce uyulması gereken diğer kurallar” başlıklı 62’nci maddesinde, “Yapım işlerinde arsa temin edilmeden, mülkiyet, kamulaştırma ve gerekli hallerde imar işlemleri tamamlanmadan ve uygulama projeleri yapılmadan ihaleye çıkılamaz.” denilmektedir.
Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 5’inci maddesinde ise, arsa temin edilmeden, mülkiyet, kamulaştırma ve gerekli hallerde imar işlemleri tamamlanmadan ve uygulama projeleri yapılmadan ihaleye çıkılamayacağı hüküm altına alınmıştır.
Kamu idaresi tarafından gönderilen cevapta, emlak edinimi (tahsisi) noktasında Hazine mülkiyetli taşınmazlar veya Belediye, Orman ve Vakıf mülkiyetli taşınmazların tercih edildiği, arazi seçimi sonrası tahsis, imar, kadastro ve altyapı/üstyapı deplaseleri vb. işlemlerin sıralı olarak yürütüldüğü, kimi yatırımlarda bu süreçlerin dış paydaşlardan kaynaklı olarak uzayabildiği, ancak bu süreçlerin yer teslimi öncesi tamamlanmasının esas olduğu, yatırımın yapılacağı arazi üzerinde proje ya da inşaat çalışmalarına engel bir durum tespit edilmesi halinde il sağlık müdürlüklerinin bu engellerin kaldırılması noktasında talimatlandırıldığı, proje çalışmaları başladığı sırada arsaların proje kontrolleri ve proje müellifleri ile tekrar yerinde değerlendirildiği, belirtilmiştir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri, idarenin de cevabında belirtmiş olduğu “dış paydaşlarla” yürütülmesi gereken süreçlere vurgu yapmakta ve bu süreçler tamamlanmadan ihaleye çıkılmaması gerektiğini kurala bağlamaktadır. Aslolan, ihale süreçleri başlamadan önce mülkiyet, kamulaştırma ve imar işlerinin tamamlanmış olmasıdır.
Kaldı ki, yapılan incelemelerde sadece ifraz işlemleri ya da imarla ilgili gecikmelerin olmadığı, sağlık tesisi inşa edilecek olan araziler üzerinde mevcut yapıların bulunduğu, elektrik, yağmur suyu ve pis su hatlarının geçtiği, taşıt yollarının var olduğu gibi durumlar nedeniyle de fiili olarak işlere başlanamadığı ve süre uzatımları verildiği görülmüştür. İdare kaynaklı bu sebeplerden ötürü sözleşme süresinden daha fazla sürenin süre uzatımı olarak verildiği de tespit edilmiştir.
Bu itibarla, hem mevzuat düzenlemelerinin gereği olarak hem de uygulamada karşılaşabilecek öngörülemeyen durumların en aza indirilmesi ve işlerin zamanında bitirilip hizmete alınabilmesini teminen; ihale öncesi projelendirme çalışmalarının detaylı ve uyumlu yapılması, kamulaştırma, mülkiyet, yıkım ve deplase gibi sorunların önceden öngörülerek çözümlenmesi gerekmektedir.
(Sayıştay mali denetim raporlarından özetle alınmıştır)
