İş Kazası Nedeniyle Taksirle Yaralama Suçunda Yüklenicinin Cezai Sorumluluğu
(Şantiye Şefi Olarak Atanan İnşaat Mühendisinin Rolü ve Yüklenicinin Kusurunun Değerlendirilmesi)
1. Giriş
İş kazalarından doğan ceza sorumluluğu, özellikle inşaat sektöründe uygulamada sıkça tartışılan konular arasındadır. İş kazasının meydana gelmesi halinde, yüklenici, işveren, şantiye şefi ve diğer teknik personelin cezai sorumluluğunun sınırları somut olayın özelliklerine göre belirlenmektedir. Bu çalışmada, taksirle yaralama suçu bağlamında, şantiye şefi olarak yetkili bir inşaat mühendisinin atanmış olması halinde yüklenicinin cezai sorumluluğunun bulunup bulunmadığı değerlendirilmiştir.
2. Taksirle Yaralama Suçunun Hukuki Çerçevesi
5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 89. maddesinde düzenlenen taksirle yaralama suçu, dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davranış sonucu bir kişinin bedensel zarar görmesi halinde oluşur. Taksirden söz edilebilmesi için;
-
Failin öngörülebilir bir sonucu öngörmemesi veya öngörmesine rağmen istememesi,
-
Netice ile failin kusurlu davranışı arasında illiyet bağının bulunması,
-
Failin kendisinden beklenen dikkat ve özeni göstermemiş olması
gerekmektedir.
Bu bağlamda iş kazalarında her meydana gelen zarar otomatik olarak işveren ya da yüklenicinin cezai sorumluluğunu doğurmaz; kusurun kime ait olduğu somut olarak belirlenmelidir.
3. Şantiye Şefinin İş Güvenliğindeki Konumu
İnşaat faaliyetlerinde şantiye şefi, mevzuat gereği işin teknik yürütülmesinden ve iş güvenliği tedbirlerinin uygulanmasından sorumlu kişidir. Şantiye şefi olarak atanan kişinin alanında ehil ve yetkili bir inşaat mühendisi olması halinde, iş güvenliğine ilişkin teknik eksikliklerin tespiti ve giderilmesi öncelikle bu kişinin sorumluluğundadır.
Bu nedenle, yüklenicinin iş güvenliği konusunda uzman bir mühendisi şantiye şefi olarak ataması, kural olarak özen yükümlülüğünün yerine getirildiğinin göstergesi kabul edilir.
4. Somut Olayın Özeti
İncelenen olayda;
-
Sanık yüklenici olarak inşaat işini üstlenmiştir.
-
İnşaatta çalışan bir işçi yaşamını yitirmiştir.
-
İnşaatın şantiye şefi olarak görev yapan kişi, yetkili bir inşaat mühendisi olup, iş güvenliğinden de sorumludur.
-
Şantiye şefi tarafından, işyerinde iş güvenliğiyle ilgili herhangi bir eksiklik bulunduğuna dair yükleniciye yapılmış bir talep veya uyarı bulunmamaktadır.
Yerel mahkeme, yüklenicinin taksirle yaralama suçundan mahkûmiyetine karar vermiştir.
5. Yargıtay’ın Hukuki Değerlendirmesi
Yargıtay, somut olayda yüklenicinin cezai sorumluluğu açısından şu tespitlerde bulunmuştur:
-
İnşaatın güvenliği konusunda ehil ve yetkili bir inşaat mühendisi şantiye şefi olarak atanmıştır.
-
Şantiye şefi, iş güvenliğinden sorumlu olmasına rağmen, işyerindeki herhangi bir eksiklikle ilgili olarak yükleniciye talepte bulunmamıştır.
-
Bu durumda, yüklenicinin ayrıca iş güvenliği tedbirlerinin yetersizliğinden haberdar olduğu veya bu konuda kusurlu davrandığı söylenemez.
Yargıtay’a göre, bu koşullar altında yükleniciye yüklenebilecek bir kusur bulunmamaktadır.
6. Sonuç
İş kazası nedeniyle taksirle yaralama suçunda, yüklenicinin cezai sorumluluğu için yalnızca kazanın meydana gelmiş olması yeterli değildir. İnşaatın güvenliği konusunda yetkili ve ehil bir inşaat mühendisinin şantiye şefi olarak atanmış olması ve bu kişinin iş güvenliğiyle ilgili herhangi bir eksiklik bildiriminde bulunmamış olması halinde, yüklenicinin kusurundan söz edilemez.
