Toplantı No : 2013/017
Gündem No : 37
Karar Tarihi : 25.02.2013
Karar No : 2013/UH.III-1144
BAŞVURU SAHİBİ:
Tomokay Özel Sağlık Hizmetleri Ve Turizm Tic. Ve San. Ltd. Şti., HAMİDİYE MAH. IRMAK SOK. NO:138 SOSYAL YAŞAM MERKEZİ İÇİ BURSA
İHALEYİ YAPAN İDARE:
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Uygulama Ve Araştırma Merkezi, Yörükselım Mahallesı Gazı Mustafa Kusçu Caddesı 32 46050 KAHRAMANMARAŞ
BAŞVURUYA KONU İHALE:
2012/162748 İhale Kayıt Numaralı “2013 Yılı Manyetik Rezonans (Mr) Görüntüleme Hizmeti Alımı” İhalesi
KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Uygulama ve Araştırma Merkezi tarafından 04.12.2012 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “2013 Yılı Manyetik Rezonans (MR) Görüntüleme Hizmeti Alımı” ihalesine ilişkin olarak Tomokay Özel Sağlık Hizmetleri ve Turizm Tic. ve San. Ltd. Şti.nin 09.01.2013 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 17.01.2013 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 29.01.2013 tarih ve 3587 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 28.01.2013 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.
Başvuruya ilişkin olarak 2013/526 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.
KARAR:
Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.
İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,
1) İdarece yapılan aşırı düşük teklif sorgulamasının kamu ihale mevzuatına uygun olmadığı, aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için 2 gün süre verildiği, aşırı düşük teklif açıklama isteme yazısında açıklanması istenen iş kalemlerinin belirtilmediği, aşırı düşük teklif açıklama isteme yazısında belirtilmeyen bir bileşenin açıklanmadığı gerekçesiyle aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun görülmediği, ihale üzerinde bırakılan istekli olarak belirlenen Maremar Kahramanmaraş Manyetik Rezonans Teşhis Merkezi ve Sağ. Hizm. Tic. ve San. A.Ş.nin de kamu ihale mevzuatına ve ihale dokümanına uygun aşırı düşük teklif açıklaması sunmasının mümkün olmadığı,
2) İdareye yapılan şikâyet başvurusu üzerine incelemenin ihale komisyonu tarafından yapıldığı, kararın üzerinde ihale yetkilisinin imzasının bulunmadığı, ayrıca kararda İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 12’nci maddesinin (b), (c), (d), (e), (f), (ı) bentlerinde belirtilen hususlara yer verilmediği,
3) İhale dokümanında belirlenen şartları kabul ettiklerini beyan etmiş olmalarına karşın idarece günün hangi saatlerinde hizmet verileceğinin sorulmasının düşündürücü olduğu, ihale üzerinde bırakılan istekliden de bu konuda açıklama istenip istenmediği, isteklinin günün belli saatleri arasında hizmet vermeyeceğini taahhüt edip etmediği hususlarının izah edilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.
Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:
1 ) Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Uygulama ve Araştırma Merkezi tarafından 04.12.2012 tarihinde yapılan “2013 Yılı Manyetik Rezonans (MR) Görüntüleme Hizmeti Alımı” ihalesine iki istekli katıldığı, idarece her iki isteklinin teklifinin aşırı düşük olarak tespit edildiği, 10.12.2012 tarihli yazı ile başvuru sahibi Tomokay Özel Sağlık Hizmetleri ve Turizm Tic. ve San. Ltd. Şti.den, 25.12.2012 tarihli yazı ile Maremar Kahramanmaraş Manyetik Rezonans Teşhis Merkezi ve Sağ. Hizm. Tic. ve San. A.Ş.den teklif edilen fiyatlar ile MR hizmetinin nasıl verileceğinin ivedi olarak 2 gün içinde açıklanmasının istendiği, idarece yapılan aşırı düşük teklif sorgulaması neticesinde başvuru sahibi Tomokay Özel Sağlık Hizmetleri ve Turizm Tic. ve San. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunmadığı, Maremar Kahramanmaraş Manyetik Rezonans Teşhis Merkezi ve Sağ. Hizm. Tic. ve San. A.Ş. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının uygun görüldüğü, 26.12.2012 tarihli ihale komisyon kararı ile ihalenin söz konusu istekli üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.
Şikâyet başvurusu üzerine idarece alınan kararda başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasında idareye hizmet vermek üzere teklif edilen cihazın Necip Fazıl Şehir Hastanesi Yörük Selim ek hizmet binasında kurulu bulunduğu ve Kahramanmaraş Devlet Hastanesi ile başvuru sahibi arasında sözleşme imzalandığının belirtildiği, söz konusu sözleşmenin 47’nci maddesinin uygulanması halinde KSÜ Araştırma Uygulama Hastanesi hastalarının MR çekimleri için randevuların 23.00 ile 07.000 saatleri arasına bırakılacağı kanaatinin oluştuğu, bu durumun hastaların mağduriyetine ve hizmet kalite ve konforunda olumsuz sonuçlara sebep olacağı, ayrıca aynı sözleşmenin 12’nci maddesinin “Yüklenici dışardan yaptığı her çekim için Hastanemize 5,00 TL (beş lira) ücret ödeyecektir. (Elektrik, su ve diğer giderlere karşılık gelmek üzere) firma ay içerisinde dışarıya çektiği filmlerin sayısını aylık icmalde faturaları ile birlikte hastaneye teslim edecektir. Bunun takibi ve kontrolü için Hastane idaresinin uygun göreceği sistem uygulanacaktır.” şeklinde olduğu, başvuru sahibi tarafından aşırı düşük teklif açıklamasında Devlet Hastanesine ödenecek film başı 5,00 TL’nin eklenmediği, 9.500 film sayısı x 5,00 TL=47.500,00 TL eklendiğinde teklifte 16.666,28 TL zarar söz konusu olduğu, dolayısıyla aşırı düşük teklif açıklamasının ihale komisyonunu yanıltıcı nitelikte olduğu, Kahramanmaraş Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğünün 10.05.2012 tarihli yazısında bir kamu kurumu içerisinde kurulu bulunan cihaz ile başka kurum ya da kuruluşlara hizmet verilmesinin hukuken uygun olmayacağı yönünde belirtilen görüşün aksine hizmet alımı yapılmasının uygun olmayacağı ifade edilerek şikâyet başvurusu reddedilmiştir.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.
İhale komisyonu;
a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,
b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,
c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,
Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.” hükmü,
Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “…79.4. İhale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dahil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerekmektedir.
79.4.1. İsteklilerce yapılacak aşırı düşük teklife ilişkin açıklamalar belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyerek söz konusu teklifler reddedilecektir.
79.4.2. İhale komisyonu tarafından yapılacak aşırı düşük teklif değerlendirmesinde aşağıdaki hususların dikkate alınması gerekmektedir.
79.4.2.1. İhale komisyonu, teklifin önemli bileşenlerine ilişkin olarak;
a) Verilecek hizmetin ekonomik olması,
b) Seçilen teknik çözümler ve hizmetlerin temininde kullanılacak avantajlı koşullar,
c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,
hususlarında istekliler tarafından belgelere dayalı olarak yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle aşırı düşük teklifleri değerlendirerek ihaleyi sonuçlandıracaktır.
79.4.2.2. Verilecek hizmetin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler, hizmetin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya hizmetin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; sadece bu hususların neler olduğu değil, belirtilen çözüm, avantajlı koşul, özgünlük ya da hizmetin ekonomik olması sayesinde elde edilen maliyet avantajının da bilgi ve belgelere dayalı olarak açıklanması gerekmektedir.
79.4.2.3. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamaya dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.” açıklaması yer almaktadır.
Yukarıda aktarılan mevzuat düzenlemeleri gereğince idarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerektiği anlaşılmaktadır.
Yapılan incelemede, idarece 12.12.2012 tarihli yazı ile başvuru sahibinden 2 gün içinde sunulmak üzere aşırı düşük teklif açıklaması istendiği, başvuru sahibi tarafından 14.12.2012 tarihinde aşırı düşük teklif açıklaması sunulduğu görülmüştür. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için 2 gün süre verilmesinin kamu ihale mevzuatına uygun olmadığı anlaşılmış olmakla birlikte, başvuru sahibi tarafından şikâyete konu edilen işlem olan aşırı düşük teklif açıklama isteme yazısının tebliğinden itibaren 10 günlük süre içinde şikâyet başvurusunda bulunulmadığı anlaşıldığından, bu yöndeki iddianın 4734 sayılı Kanun’un “İdareye şikayet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinde yer alan “Şikayet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır.” hükmü doğrultusunda süre bakımından reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Ayrıca başvuru sahibinin 2 gün içinde aşırı düşük teklif açıklaması sunduğu göz önünde bulundurulduğunda, bu durum sebebiyle başvuru sahibinin hak kaybı olmadığı anlaşılmıştır.
Diğer taraftan idareye sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının sağlıklı bir şekilde incelenebilmesi için aşırı düşük teklif açıklama isteme yazısında teklifte önemli görülen ve açıklanması istenen teklif bileşenlerinin bildirilmiş olması gerekmektedir.
İdarece isteklilere gönderilen aşırı düşük teklif açıklama isteme yazılarında teklifte önemli görülen maliyet bileşenlerinin belirtilmediği, bu durumun kamu ihale mevzuatına uygun bir şekilde aşırı düşük teklif açıklaması hazırlanmasına ve sunulan aşırı düşük teklif açıklamaların sağlıklı bir şekilde değerlendirilmesine engel olacağı anlaşılmıştır.
Bu çerçevede, aşırı düşük teklif olarak belirlenen isteklilerden teklifte önemli görülen bileşenler belirtilmek suretiyle aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
2 ) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:
İdarenin şikâyet dilekçesine cevap yazısında, şikâyete yönelik hususların ihale komisyonu tarafından değerlendirildiği ve uygun bulunmadığının belirtildiği, yazının ihale komisyon üyeleri tarafından imzalandığı tespit edilmiştir.
İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Şikâyet başvurusu üzerine inceleme başlıklı 10’uncu maddesinde “İhalelere ilişkin olarak öncelikle ihaleyi yapan idareye şikâyet başvurusunda bulunulur. Bu şikâyet başvuruları, süresinde ve usulüne uygun sözleşme imzalanmadan önce yapılmış olması halinde idare tarafından incelenerek sonuçlandırılır.
…
İnceleme, ihale yetkilisince bizzat yapılabileceği gibi ihale yetkilisinin görevlendireceği bir veya birden fazla raportör tarafından da yapılabilir. Bu inceleme sonucunda, ihale yetkilisi tarafından gerekçeli bir karar alınır.”hükmü,
Anılan Yönetmeliğin “Kararlarda bulunacak hususlar” başlıklı 12’nci maddesinde“(1) Şikayet başvurusu üzerine idare tarafından alınacak kararlarda aşağıdaki hususlar gösterilir:
a) İhalenin adı ve ihale kayıt numarası,
b) Başvuru sahibinin, varsa vekil ya da temsilcisinin adı, soyadı veya unvanı ve adresi
c) Başvurunun idare kayıtlarına alındığı tarih ve sayı,
ç) Başvuru üzerine alınan diğer kararlar ve yapılan işlemlerin özeti,
d) İleri sürülen iddiaların, olayların ve hukuki dayanaklarının özeti,
e) İddiaların ve olayların değerlendirilmesi,
f) Kararın dayandığı hukuki sebepler ile gerekçeleri ve karar sonucu,
g) Şikayetin kısmen veya tamamen haklı bulunması halinde, yapılması gereken düzeltici işlemler,
ğ) Karar tarihi ile kararı alanların adı ve soyadı ile imzası.
h) (Ek: 17/07/2010-27644 R.G./1 md) Kararın tebliğ ediliş şekline göre; iadeli taahhütlü mektupla gönderilme, imza karşılığı elden teslim edilme, faksla gönderilme veya elektronik postayla gönderilme tarihi,
ı) (Ek: 17/07/2010-27644 R.G./1 md) Karara karşı başvuru yapılabilecek itiraz mercii ve başvuru süresi.”hükmü,
İhalelere Yönelik Yapılacak Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Şikâyetin sonuçlandırılması” başlıklı 7’nci maddesinde “Şikâyet başvuruları üzerine idare tarafından yapılacak inceleme ihale yetkilisince bizzat yapılabileceği gibi ihale yetkilisinin görevlendireceği bir veya birden fazla raportör tarafından da yapılabilir. İhale komisyonu üyeleri de raportör olarak görevlendirilebilir. Yapılacak inceleme sonucunda, ihale yetkilisi veya usulüne uygun olarak yetki devri yapılmış kişi tarafından gerekçeli olarak ikinci fıkrada belirtilen kararlardan biri alınır.” açıklaması yer almaktadır.
Yukarıda aktarılan mevzuat düzenlemelerine göre, şikâyet başvurusuna yönelik incelemenin, ihale yetkilisi veya ihale yetkilisinin görevlendireceği bir veya birden fazla raportör ya da ihale komisyonu tarafından yapılabileceği, bu inceleme sonucunda, ihale yetkilisi tarafından gerekçeli bir karar alınacağı anlaşılmaktadır.
İncelenen ihalede, şikâyetin ihale komisyonu tarafından incelenmesinde kamu ihale mevzuatına aykırılık bulunmadığı, ancak bu inceleme sonucunda alınan kararın ihale yetkilisince imzalanmamış olmasının kamu ihale mevzuatına uygun olmadığı anlaşılmıştır. Ancak başvuru sahibine verilen cevabın usul kuralına aykırı olduğu anlaşılmış ise de başvuru sahibinin iddialarının Kurum tarafından yapılan inceleme ile karşılandığı ve itirazen şikâyet hakkının engellenmediği göz önüne alındığında, söz konusu aykırılığın esasa etkili olmadığı sonucuna varılmıştır. Ayrıca şikâyet başvurusu üzerine idare tarafından alınan kararda İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 12’nci maddesinde belirtilen hususların yer aldığı görüldüğünden başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı anlaşılmıştır.
