Kısmi teklife açık olarak gerçekleştirilen ve 2 kısımdan oluşan başvuruya konu ihalenin, 2 kampüs için 1 yıllık malzeme dâhil yemek hizmeti alımı işini ihtiva ettiği, söz konusu ihalenin personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı niteliğinde olduğu başvuru sahibinin ihale dokümanını 27.08.2019 tarihinde indirerek istekli olabilecek sıfatını haiz olduğu anlaşılmıştır.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” hükmü,
Aynı Kanun’un “Şartnameler” başlıklı 12’nci maddesinde “… İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin teknik kriterlerine ihale dokümanının bir parçası olan teknik şartnamelerde yer verilir. Belirlenecek teknik kriterler, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olacak, rekabeti engelleyici hususlar içermeyecek ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlayacaktır.
Teknik şartnamelerde, varsa ulusal ve/veya uluslararası teknik standartlara uygunluğu sağlamaya yönelik düzenlemeler de yapılır. Bu şartnamelerde teknik özelliklere ve tanımlamalara yer verilir. Belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemez ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilmeyecektir.
Ancak, ulusal ve/veya uluslararası teknik standartların bulunmaması veya teknik özelliklerin belirlenmesinin mümkün olmaması hallerinde “veya dengi” ifadesine yer verilmek şartıyla marka veya model belirtilebilir.” hükmü yer almaktadır.
İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu hizmetin;
a) Adı: Malzeme Dahil Yemek Hizmeti Alımı
b) Miktarı ve türü: 2 kampüs için 1 yıllık malzeme dahil yemek hizmeti alımı
2 kampüs için ortalama 1.675.170 kişi/öğün öğle yemeği ve akşam yemeği, 110.250 kişi/öğün kahvaltı, 15.000 kişi/öğün kumanya alımı işi.
Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.
c) Yapılacağı yer: Üniversitemize bağlı 1.kısım için; Beyazıt Kampüsü ve bağlı birimleri ile 2.kısım İstanbul Tıp Fakültesi (Çapa) Kampüsü yemekhaneleri
ç) Bu bent boş bırakılmıştır.” düzenlemesi,
Aynı Şartname’nin “Kısmi teklif verilmesi” başlıklı 20’nci maddesinde “20.1. Bu ihalede kısmi teklif verilebilir.
20.2. Kısmi teklife ilişkin açıklamalar
20.2.1. 1.kısım Beyazıt Kampüsü; öğle yemek, akşam yemek, öğrenci kahvaltı, kreş kahvaltı, kreş yemek, kumanya ve işçi ücretleri ayrı ayrı fiyatlandırılarak KDV hariç rakam ve yazıyla yazılacaktır.
2.kısım İstanbul Tıp Fakültesi (Çapa) Kampüsü; öğle yemek, akşam yemek, öğrenci kahvaltı, kreş kahvaltı, kreş yemek, kumanya ve işçi ücretleri ayrı ayrı fiyatlandırılarak KDV hariç rakam ve yazıyla yazılacaktır.
İstekliler dilediği kısma/kısımlara/kısımların tamamına teklif verebilirler. Teklif verilecek her kısımda belirtilen yemek, kahvaltı, kumanya ve işçi ücretlerinin tamamına teklif verilmesi zorunludur.” düzenlemesi,
Teknik Şartname’nin “Yemeklerde Kullanılacak Malzemelerin Evsafı” başlıklı 14’üncü maddesinde “…14.2 Kuru Gıda Ürünleri; … SİYAH ÇAY (TS 4600): Çaylar kendine özgü renk, tat ve kokuda olacak, yabancı tat ve koku bulunmayacak, siyah veya koyu bakır renkli olacak, lif ve çöp içermeyecektir. Dem rengi, koyu kırmızı veya kırmızımsı görünüşte, parlak olacak, mat ve bulanık, tortulu veya esmerimsi olmayacak, dem artığının (posa) rengi ve kokusu homojen ve uygun bir bakır kırmızısı renkte olacak, yeşil yaprak mümkün olduğu kadar az olacak, posadaki yapraklar parlak olacak ve kararmış olmayacaktır. Çaylarda boya maddesi bulunmayacaktır. Siyah çaylarda mikroorganizmalardan ve diğer etkenlerden kaynaklanan hiçbir toksik madde bulunmayacaktır. Çayların yapımında Doğaçay, Ofçay, Doğuş, Çaykur, Karali çaylardan biri kullanılacaktır.
…
14.4 Süt ve Süt Ürünleri; SÜT (TS 1019): Süt pastörize veya streilize olarak İdarenin isteği doğrultusunda getirilecektir. Pastörize süt kendine has tat ve kokuda olmalı, pişmiş, yanık, metalik, okside olmuş veya hoş olmayan tat ve kokuda olmamalıdır. Pastörize süt TS 1019’da belirtilen kimyasal ve mikrobik özellikleri içermelidir. 1. sınıf ve tam yağlı, süt yağı oranı en az % 3 olmalıdır. Ürünler 200 ml lt, 5 lt ve 10 lt lik alüminyum nonaseptik vakumlu ambalajlarda veya polimer astarlı karton kutularda teslim edilmelidir. Firma bu standartlarda uygun olarak imal edildiğini beyan ettiği pastörize sütler için istendiğinde standartlarda uygunluk beyannamesi vermek ya da göstermek zorundadır Burada belirtilmeyen diğer hususlar Gıda Maddeleri Çiğ Süt ve Isıl İşlem Görmüş İçme Sütler Tebliği ile TSE’de belirtilen tüm hususlar dâhilinde olmalıdır. Yeni çıkacak tebliğ, kanun ve tüzük ve eklerini de kapsamalıdır. Pınar, Torku, Sek, Sütaş, Yorsan, İçim sütlerinden biri kullanılacaktır.
…
YOĞURT (TS 1330): Yoğurt düzgün kıvamlı, homojen kitle yapısında olmalıdır, dipte tortu bulunmamalı, içinde veya kaymak tabakası altında ve üstünde yoğurt suyu ayrılması, gaz oluşumu gösteren guddeler bulunmamalıdır. Yoğurtta, gözle görülebilir kirlilik belirtisi ve renk değişikliği olmamalı, safı inek sütünden ve yağlı olarak imal edilmiş olmalıdır. Asitlik oranı en az % 0.8, en çok % 1.6 olmalıdır. Yoğurtlar tam yağlı olacaktır. İçerisinde süt yağından başka yağ bulunmamalıdır. Yoğurtlar, kirlenmiş, iyi fermente olmamış, küflenmiş, acımış, kıvamı bozuk olmamalıdır. Yoğurtların rengi, kokusu, tadı, kıvam ve görünüşü doğal olmalıdır. Yoğurtlar 9-10 kg’lık ambalajlarda ve/veya idarenin talebine göre 200 gr’lık bardak yoğurt olarak getirilecektir. Ambalaj sağlığa uygun polipropilen veya polistren malzemeden yapılmış olmalıdır; deforme olmuş, patlak, çöküntü ve benzeri bozulma belirtileri göstermiş olmayacaktır. Pınar, Torku, Sek, Sütaş, Yorsan, Eker, İçim, Ateşoğlu yoğurtlarından biri kullanılacaktır.
…
14.6. Diğer Gıda Ürünleri; … DOMATES SALÇASI (TS 1466): Kendine özgü kırmızı renkte, kendine özgü tat ve kokuda olacak, yabancı tat ve koku bulunmayacak, içinde gözle görülebilen kendi kabuk ve çekirdekleri dâhil hiçbir yabancı madde bulunmayacaktır. Salçalarda invert şeker miktarı kuru maddede % 40 ‘dan az olmayacaktır. Tuzsuz kuru madde miktarı %29 olacaktır. Mutfak tuzu katılması halinde, kullanılan tuz gıda maddeleri ile ilgili tüzükte belirtilen özellikte olacak ve miktarı toplam kuru maddenin %10’unu geçmeyecektir. Kutuların hiçbir yerinde delik, deşik, gaz, sızıntı, salça bulaşığı bulunmayacak ve şeklini kaybetmiş olmayacak, kullanılan kutular daha önce hiç kullanılmamış; yeni, temiz, sağlam ve passız tenekeden yapılmış olacaktır. Kuru madde oranı 28-30 brix olacaktır. Tat, Tamek, Kingtom, Tukaş, Öncü, Olca domates salçalarından biri kullanılacaktır. Yapılan yemeğin türüne ve İdarenin talebine göre domates salçası yerine biber salçası kullanılacaktır.
…
ZEYTİNYAĞI (TS 341): Natürel, sızma zeytinyağı, zeytin ağacı meyvesinden fiziksel işlemler uygulanarak elde edilen, hiçbir kimyasal işlem görmeyen, berrak, yeşilden sarıya değişebilen renkte kendine özgü tat ve kokuda olacaktır. Yemeklik zeytinyağlarında yabancı tat ve koku, tortu bulunmayacak, rengi ve görünüşü kendine has ve berrak olacaktır. Zeytinyağında Prina yağı, Pamuk yağı, Mineral yağlar, Rapiska yağlar bulunmayacaktır. Yemeklerde kullanılacak yağlar, Sızma, Komili, Kırlangıç, Bizim, Yudum yağlarından biri kullanılacaktır. Serbest yağ asitlik oranı %1’den düşük olacaktır.
AYÇİÇEK YAĞI (TS 886): Yemeklik ayçiçeği yağı ayçiçeği bitkisinin tohumlarından elde edilen rafine edilmiş kendine has renk, tat ve kokuda olacak ve herhangi bir bulanıklık tortu görülmeyecektir. Berrak olmalı, tortu ve suyu bulunmamalı, rengi altın sarısı veya açık san olmalıdır. Boyalı veya herhangi bir nebati yağ ile karıştırılmış olmayacaktır. Yağlarda pamuk yağı, mineral yağlar, susam yağı gibi yabancı yağlar bulunmayacaktır. Yemeklerde kullanılacak yağlar Kırlangıç, Biryağ, Bizim, Yudum, Olin, Torku yağlarından biri kullanılacaktır. Serbest yağ asitliği oranı en çok %1 olacaktır.
BİTKİSEL MARGARİN (TS 2812): Yemeklik margarinlerin içerisinde gözle görülebilen yabancı madde ve küf bulunmayacaktır. Margarinler homojen, kendine has tat ve kokuda, beyaz veya sarımsı renkte olacaktır. Yağ oranı %80 den az olmayacaktır. Margarinler net olarak 250 gr veya 500 gr ağırlığında yağ geçirmez kâğıt alüminyum folyo veya plastik ambalajlarda olacaktır. Yayla, Sabah, Bizim, Luna, Sana, Ülker, Becel margarin yağlarından biri kullanılacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.
Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinden, teknik şartnamelerde varsa ulusal ve/veya uluslararası teknik standartlara uygunluğu sağlamaya yönelik düzenlemeler ile teknik özellik ve tanımlamalara yer verilebileceği, ancak belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemeyeceği, belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilemeyeceği anlaşılmaktadır. Anılan düzenlemenin amacı, bu yöndeki doküman düzenlemeleri ile belirli ürünlerin tedarikçileri lehine avantaj sağlanmasının önüne geçilmesi ve rekabet ortamı sağlanarak ihaleye katılımın arttırılmasıdır. Bu nedenle ihtiyacın içeriğine uygun, rekabet ortamının sağlandığı ve isteklilerin katılımının engellenmediği düzenlemelerin bu kapsamda ele alınması mümkün olmayacaktır.
İtirazen şikâyete konu olan doküman düzenlemeleri incelendiğinde, idare tarafından Teknik Şartname’nin ilgili maddelerinde siyah çay, süt, yoğurt, domates salçası, zeytinyağı, ayçiçek yağı, bitkisel margarin malzemelerinde belirli marka ürünlere atıf yapıldığı görülmüştür. İdarenin yapmış olduğu söz konusu düzenleme kapsamında ilgili malzemeler için tek bir markanın belirtilmediği, her biri için en az 5 farklı markaya yer verildiği, ihalenin konusunun yemek hizmeti alımı olduğu, mal alımı olmadığı ve mevcut ihalede bahse konu ürünlerin alımının doğrudan yapılmayacağı, markaları belirtilen ürünlerin yemeklerde kullanılacak girdiler olduğu hususları bir arada değerlendirildiğinde, söz konusu düzenlemenin ihtiyacın uygun şartlarla karşılanması kapsamında kaliteli hizmet alınması amacını taşıdığı anlaşılmıştır.
Dolayısıyla anılan düzenlemelerin ihaleye katılımı ve rekabeti daraltıcı mahiyette olmadığı ve isteklilerin idare tarafından belirtilen ürünleri dikkate alarak maliyet hesabı yapabilecekleri anlaşıldığından başvuruya konu düzenlemenin isteklilerce sağlıklı teklif verilmesine engel teşkil etmediği anlaşılmaktadır.
