Kamu İdaresi Türü Genel Bütçe Kapsamındaki İdareler
Yılı 2022
Dairesi 6
Karar No 932
İlam No 26
Tutanak Tarihi 18.1.2024
Kararın Konusu İhale Mevzuatı ile İlgili Kararlar

 


 

Fiyat Farkı Ödemesi

Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda;

A) … … İnşaat Makine Mühendislik İthalat İhracat Ltd. Şti. yükleniminde bulunan … TL sözleşme bedelli “… … Çevresindeki Taş Düşme Tehlikesi Önlemleri 1. Etap İşi”nde artırımlı fiyat farkının hatalı hesaplandığı görülmüştür.

4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun Geçici 5’inci maddesinde, maddenin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla devam eden yapım işlerine ilişkin Türk lirası üzerinden yapılan sözleşmelerde, 01.07.2021 ile 31.12.2021 tarihleri arasında gerçekleştirilen kısımlar için ihale dokümanında fiyat farkı verilmesine ilişkin hüküm bulunup bulunmadığına bakılmaksızın, bu tarihler arasında ihalesi yapılan işlerde ihale tarihinin içinde bulunduğu aya ait endeks, 01.07.2021 tarihinden önce ihale edilen işlerde ise 2021 yılı Haziran ayına ait endeks temel endeks olarak kabul edilerek ve sözleşme fiyatları kullanılarak yüklenicinin başvurusu üzerine sözleşmesine göre hesaplanan fiyat farkına ilave olarak ek fiyat farkı verilebileceği, esas ve usulleri tespite Cumhurbaşkanının yetkili olduğu ifade edilmiştir.

Aynı Kanun’un Geçici 6’ncı maddesinde ise, 01.04.2022 tarihinden önce ihale edilen yapım işlerine ilişkin Türk lirası üzerinden yapılan ve bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla devam eden sözleşmelerde;

a) 01.01.2022 tarihinden sonra gerçekleştirilen kısımlar için, ihale dokümanında fiyat farkı hesaplanmasına ilişkin hüküm bulunmayanlarda fiyat farkı verilebileceği,

b) 01.01.2022 ile 31.03.2022 tarihleri arasında gerçekleştirilen kısımlar için, ihale dokümanında fiyat farkı hesaplanmasına ilişkin hüküm bulunup bulunmadığına bakılmaksızın, 01.07.2021 ile 31.03.2022 tarihleri arasında ihalesi yapılan işlerde ihale tarihinin içinde bulunduğu aya ait endeks, 01.07.2021 tarihinden önce ihale edilen işlerde ise 2021 yılı Haziran ayına ait endeks temel endeks olarak kabul edilerek ve sözleşme fiyatları kullanılarak yüklenicinin başvurusu üzerine sözleşmesine göre hesaplanan fiyat farkına ilave olarak ek fiyat farkı verilebileceği, esas ve usulleri tespite Cumhurbaşkanının yetkili olduğu,

hüküm altına alınmıştır.

24.02.2022 tarihli ve 31760 sayılı Resmi Gazete’de 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun Geçici 5’inci Maddesinin Uygulanmasına İlişkin Esaslar; 13.05.2022 tarihli ve 31834 sayılı Resmi Gazete’de 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun Geçici 6’ncı Maddesinin Uygulanmasına İlişkin Esaslar yayımlanmıştır.

4735 Sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununun Geçici 6’ncı Maddesinin Uygulanmasına İlişkin Esaslar’ın “Kapsam” başlıklı 2’nci maddesinde,

“(1) 1/4/2022 tarihinden önce 4/1/2002 tarihli ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanununa göre ihale edilen mal ve hizmet alımları ile yapım işlerine ilişkin Türk lirası üzerinden yapılan ve 4735 sayılı Kanunun geçici 6’ncı maddesinin yürürlüğe girdiği 15/4/2022 tarihi itibarıyla devam eden (kabulü/geçici kabulü onaylanmamış olan) sözleşmelerde;

a) 1/1/2022 ile 31/12/2023 tarihleri arasında (bu tarihler dâhil) gerçekleştirilen kısımlar için; ihale dokümanında fiyat farkı hesaplanmasına ilişkin hüküm bulunanlarda, sözleşmesine göre hesaplanan fiyat farkı tutarı bu Esaslara göre artırılır, ihale dokümanında fiyat farkı hesaplanmasına ilişkin hüküm bulunmayanlar ile hüküm bulunmakla birlikte sadece girdilerin bir kısmı için fiyat farkı hesaplananlarda hesaplanmayan kısımlar için de bu Esaslara göre fiyat farkı hesaplanır…”,

“Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde,

“…b) Artırımlı fiyat farkı: 2’nci maddenin birinci fıkrasının (a) bendinde belirlenen sözleşmeler için bu Esaslara göre hesaplanacak fiyat farkını,,..,

l) Temel endeks: Artırımlı fiyat farkı hesabında ihale tarihinin (son teklif verme tarihinin) içinde bulunduğu aya ait endeksi; ek fiyat farkı hesabında ise 1/7/2021 tarihinden önce ihale edilen işlerde 2021 yılı Haziran ayına ait TÜİK tarafından yayımlanan ilgili endeksi, 1/7/2021 ile 31/3/2022 tarihleri arasında (bu tarihler dâhil) ihalesi yapılan işlerde ihale tarihinin (son teklif verme tarihinin) içinde bulunduğu aya ait TÜİK tarafından yayımlanan ilgili endeksi,

m) Uygulama ayı/tarihi: Artırımlı fiyat farkı hesabında iş programına uygun olarak işlerin gerçekleştirilmesi gereken ayı, malın teslim edilmesi gereken tarihi veya bu tarihin içinde bulunduğu ayı; ek fiyat farkı hesabında ise işlerin gerçekleştirildiği veya malın teslim edildiği ayı,…

ifade eder.”,

“İhale Dokümanında Fiyat Farkı Hesaplanmasına İlişkin Hüküm Bulunmayan Sözleşmeler ile Hüküm Bulunmakla Birlikte Sadece Girdilerin Bir Kısmı İçin Fiyat Farkı Hesaplanan Sözleşmeler” başlıklı 6’ncı maddesinde,

“…(3) İhale dokümanında fiyat farkı hesaplanmasına ilişkin hüküm bulunmayan mal alımlarında, 1/1/2022 – 31/12/2023 tarihleri arasında (bu tarihler dâhil) teslim edilen kısımları için fiyat farkı hesaplanmasında;

Fd = (M x B) x D x [( ) -1] formülü kullanılır.

(4) Bu madde kapsamında fiyat farkı hesaplanmasına ilişkin formülde yer alan değişkenlerden;

a) Fd: Artırımlı fiyat farkı tutarını,

b) D: 1/1/2022 – 31/12/2022 tarihleri arasında (bu tarihler dâhil) 0,25; 1/1/2023 – 31/12/2023 tarihleri arasında (bu tarihler dâhil) 0,15 sabit katsayısını,

c) An: 1/1/2022 tarihinden sonra (bu tarih dâhil) gerçekleştirilen sözleşme kısmı için yapılan ilk geçici hakedişte (n=1) olmak üzere (n) inci hakedişte; birim fiyatlı işlerde uygulama ayında gerçekleşen iş kalemleri ve ihzarat miktarlarının sözleşme birim fiyatlarıyla çarpılması sonucu bulunan tutarı, anahtar teslimi götürü bedel işlerde veya götürü bedel alımlarda ise uygulama ayında gerçekleşen ilerleme yüzdesiyle sözleşme bedelinin çarpılması sonucu bulunan tutarı,

ç) M: 1/1/2022 tarihinden sonra (bu tarih dâhil) gerçekleştirilen sözleşme kısmı için; birim fiyat sözleşmelerde idareye teslim edilen mal kalemi miktarını, götürü bedel sözleşmelerde ise toplam teslim yüzdesini,

d) B: Sözleşme fiyatını,

e) Pn: 1/1/2022 tarihinden sonra (bu tarih dâhil) gerçekleştirilen sözleşme kısmı için yapılan ilk geçici hakedişte (n=1) olmak üzere (n) inci hakedişte, birinci ve ikinci fıkralar kapsamındaki sözleşmeler için Go, Gn sayıları ile ilgisine göre a1 katsayısının da formüllere uygulanması sonucu bulunan fiyat farkı katsayısını,

f) Go, Gn: 4 üncü maddede tanımlanan temel endeks (o) ve güncel endeks (n)’e ilişkin olarak TÜİK tarafından aylık yayımlanan yurt içi üretici fiyat endeksi, 2003=100, CPA 2008 kısım, bölüm ve gruplarına göre tarihsel seri tablosunun “Yİ-ÜFE Genel” sütunundaki sayıyı,

… ifade eder.”,

hükümleri yer almaktadır.

31.08.2013 tarihli ve 28751 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 2013/5217 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki 4734 Sayılı Kamu İhale Kanunu’na Göre İhale Edilen Yapım İşlerinde Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar’ın 6’ncı maddesinin sekizinci fıkrasında, “Sözleşmede birim fiyatı bulunmayan ve Yapım İşleri Genel Şartnamesine göre ihale tarihinin içinde bulunduğu aya ait fiyatı tespit edilemeyen iş kalemi için yeni birim fiyat yapılması halinde, bu fiyat, uygulama ayının rayiçlerine ve şartlarına göre tespit edilir. Belirlenen bu yeni birim fiyat, uygulama ayı fiyat farkı katsayısına (Pn) bölünerek iş kaleminin ihale tarihinin içinde bulunduğu aya ait birim fiyatı tespit edilir ve fiyat farkı hesabı bu fiyat esas alınarak yapılır.” denilmektedir.

Ayrıca, Kamu İhale Kurulunun “Geçici 6’ncı Maddenin Uygulanmasına ilişkin Esaslara dair tereddütlerin giderilmesi” konulu 2022/DK.D-320 sayılı Kararı bulunmaktadır.

Buna göre, ihale dokümanında fiyat farkı hesaplanmasına ilişkin hüküm bulunup bulunmadığına bakılmaksızın, 4735 sayılı Kanun’un geçici 6’ncı maddesinin yürürlüğe girdiği 15.04.2022 tarihi itibarıyla devam eden sözleşmelerde, 01.01.2022 ile 31.12.2023 tarihleri arasında gerçekleştirilen kısımlar için anılan Esaslar’a dayanarak artırımlı fiyat farkı hesaplanması gerekmektedir.

Yeni iş kalemine ait birim fiyatın uygulama ayının rayiçlerine ve şartlarına göre tespit edilmesi durumunda, bu sözleşmeler için yeni iş kalemine ait birim fiyatın ihale tarihine indirgenip yeni iş kaleminin indirgenmiş fiyatı esas alınarak Esaslar kapsamında fiyat farkı hesaplanabilecektir.

Esaslar’a göre 1/1/2022-31/12/2022 tarihleri arasında yurt içi üretici fiyat endeksindeki değişimin yüzde 25’i (0,25x[Pn-1]) esas alınarak artırımlı fiyat farkı hesaplanmaktadır. Ayrıca, hesaplamada temel endeks olarak ihale tarihinin içinde bulunduğu aya ait endeksin esas alınması ve yeni iş kaleminin birim imalatı için ihale tarihine indirgenmiş yeni birim fiyat tutarına ilave olarak artırımlı fiyat farkı tutarının Esaslar kapsamında hesaplanarak ödenmesi gerekmektedir.

İhale dokümanında fiyat farkı hesaplanması öngörülmeyen söz konusu yapım işine ait yeni iş kalemlerinden olan “…”, “…”, “…”, “…”, “…”, ve “…” pozlarına ilişkin artırımlı fiyat farkının indirgenmiş fiyatlar üzerinden hesaplanmaması sonucunda kamu zararına neden olunmuştur.

Sorguda kamu zararı tutarı … TL olarak belirtilmişse de, artırımlı fiyat farkının indirgenmiş fiyatlar üzerinden hesaplanması sonucunda kamu zararı tutarının … TL olduğu anlaşılmıştır.

Bu itibarla, sorgu konusu edilen … TL’nin;

… TL’si ile ilgili olarak ilişilecek husus bulunmadığına,

Geriye kalan kamu zararı tutarı … TL’sinin ise … tarihli ve … yevmiye numaralı muhasebe işlem fişi ekinde yer alan … no’lu kesin hakedişten kesinti yapılmak suretiyle hesap yılından sonra tahsil edildiği anlaşıldığından konu hakkında ilişilecek husus kalmadığına,

6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesi uyarınca İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.

B) “… … Çevresindeki Taş Düşme Tehlikesi Önlemleri 1.Etap İşi”nde ek fiyat farkı ödenirken hakediş tutarının hatalı alındığı görülmüştür.

… tarihli ve … no’lu hakedişte ek fiyat farkı ödenirken, … tarihli ve … no’lu hakediş miktarı … TL olarak alınması gerekirken, … TL olarak alınması sonucunda kamu zararına neden olunmuştur.

Sorguda kamu zararı tutarı … TL olarak belirtilmişse de, … no’lu hakediş tutarı … TL dikkate alınarak yapılan hesaplama sonucunda kamu zararı tutarının … TL olduğu anlaşılmıştır.

Bu itibarla, sorgu konusu edilen … TL’nin;

… TL’si ile ilgili olarak ilişilecek husus bulunmadığına,

Geriye kalan kamu zararı tutarı … TL’sinin ise … tarihli ve … yevmiye numaralı muhasebe işlem fişi ekinde yer alan … no’lu kesin hakedişten kesinti yapılmak suretiyle hesap yılından sonra tahsil edildiği anlaşıldığından konu hakkında ilişilecek husus kalmadığına,

6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesi uyarınca İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz