Anayasa Mahkemesi Kararı Sonrası Sayıştay’dan Emsal Karar: Belediye Bağlı İdarelerinin Sigorta Giderleri Kamu Zararı Sayılamaz
Giriş
Sayıştay 4. Dairesinin 04.06.2026 tarihli ve 355 sayılı kararı, belediyelere bağlı, özel hukuk hükümlerine tabi kuruluşların taşınır ve taşınmaz mallarının sigortalanmasına ilişkin önemli bir içtihat ortaya koymuştur. Karar, Anayasa Mahkemesinin 26.11.2025 tarihli ve E:2024/180, K:2025/241 sayılı iptal kararının ardından verilmiş olup, sigorta giderlerinin kamu zararı olarak değerlendirilmesine ilişkin hukuki zemini önemli ölçüde değiştirmiştir.
Uyuşmazlığın Konusu
Uyuşmazlık, belediyeye bağlı bir genel müdürlüğün taşınır ve taşınmaz mallarını muhtelif risklere karşı sigortalatması nedeniyle yapılan sigorta primi ödemelerinin kamu zararı oluşturup oluşturmadığına ilişkindir.
İlk incelemede, söz konusu kuruluşun yürüttüğü hizmetlerin yüksek risk taşıması, ticari faaliyet göstermesi ve özel hukuk hükümlerine tabi olması dikkate alınarak sigorta giderlerinin kamu zararı oluşturmadığı değerlendirilmişti. Ancak karar temyiz edilmiş, süreç içerisinde ilgili mevzuat hükmü hakkında Anayasa Mahkemesine başvurulmuştur.
Anayasa Mahkemesinin Değerlendirmesi
Anayasa Mahkemesi, 2020 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu eki (E) Cetvelinde yer alan “Devlet mallarının sigorta edilmemesi esastır.” hükmünün belediyeye bağlı söz konusu genel müdürlük yönünden Anayasa’ya aykırı olduğuna karar vermiştir.
Mahkeme kararında özellikle şu tespitlere yer verilmiştir:
- Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu yalnızca merkezi yönetim kapsamındaki idareleri bağlayan hükümler içerebilir.
- Belediyeye bağlı, özel hukuk hükümlerine tabi genel müdürlükler merkezi yönetim bütçesi kapsamında yer almamaktadır.
- Bu nedenle bütçe kanunundaki sigorta yasağının bu kuruluşlara uygulanması Anayasa’nın 161’inci maddesine aykırıdır.
Sayıştayın Sonucu
Anayasa Mahkemesinin iptal kararından sonra Sayıştay, kamu zararı iddiasının dayanağını oluşturan mevzuat hükmünün ilgili kuruluş bakımından hukuki varlığını yitirdiğini tespit etmiştir.
Bunun sonucunda;
- Hüküm dışı bırakılan dosya yeniden ele alınmış,
- Kamu zararı iddiasının hukuki dayanağının ortadan kalktığı kabul edilmiş,
- Sigorta primi ödemelerinin kamu zararı oluşturmadığına karar verilmiştir.
Değerlendirme
Karar, belediyelere bağlı özel hukuk hükümlerine tabi kuruluşların faaliyetlerinin niteliği dikkate alındığında, kurum varlıklarının sigortalanmasının kamu kaynaklarının korunmasına hizmet ettiğini açıkça ortaya koymaktadır.
Özellikle toplu ulaşım, altyapı ve yüksek riskli kamu hizmeti sunan kuruluşlar açısından sigorta yaptırılması bir kamu zararı değil, kamu malını koruyan mali bir tedbir niteliğindedir.
Bu yönüyle karar, hem Sayıştay uygulamaları hem de belediye iştirakleri ve bağlı idarelerin mali yönetimi açısından emsal nitelik taşımaktadır.
Sonuç
Sayıştay 4. Dairesinin bu kararı, Anayasa Mahkemesi kararının doğal sonucu olarak belediyeye bağlı ve özel hukuk hükümlerine tabi kuruluşların sigorta giderlerinin kamu zararı kapsamında değerlendirilemeyeceğini açık biçimde ortaya koymuştur. Böylece kamu hizmetinin sürekliliği, kurum varlıklarının korunması ve mali risk yönetimi bakımından önemli bir hukuki belirsizlik de giderilmiş bulunmaktadır.
