Kamu İdaresi Türü Yüksek Öğretim Kurumları
Yılı 2019
Dairesi 3
Karar No 385
İlam No 121
Tutanak Tarihi 7.9.2021
Kararın Konusu İhale Mevzuatı ile İlgili Kararlar

 


 

Özel Poz Birim Fiyatı ve Yaklaşık Maliyet Sınır Değeri Hesap Yöntemi

………. Üniversitesi Yapı İşleri ve Teknik Dairesi Başkanlığı tarafından ………. tarihinde ihale edilen, ………. kayıt numaralı “………. Tadilatı İşi”ne ait Yaklaşık Maliyet İcmalinin “İnşaat” başlıklı bölümünün, 14 üncü sırasında, “ÖZEL249” numarası ile yer verilen “Taş Yünü Asma Tavan Yapımı” imalat pozuna ilişkin birim fiyatın, olması gerekenden yüksek alındığı, bu itibarla yaklaşık maliyet ve sınır değerin hatalı olarak tespit edildiği ve ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlenmesi gereken teklifin, söz konusu sınır değer hesabı nedeniyle, “aşırı düşük teklif” olarak değerlendirme dışı bırakılması sonucu ihaleyi alan yükleniciye fazla ödeme yapılması suretiyle ………. TL tutarında kamu zararına sebebiyet verildiği iddiasıyla ilgili olarak dosyada mevcut bilgi ve belgeler incelenmiştir.

04.03.2009 tarihli ve 27159 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan, “Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği”nin;

“Tanımlar” başlıklı 3 üncü maddesinin 1 inci fıkrasında;

“Bu Yönetmeliğin uygulanmasında 4734 sayılı Kanunun 4 üncü maddesindeki tanımlar yanında;

f) Yaklaşık maliyet: İhale onay belgesi düzenlenmeden önce idarece her türlü fiyat araştırması yapılarak, katma değer vergisi (KDV) hariç olmak üzere hesaplanan ve dayanakları ile birlikte bir hesap cetvelinde gösterilen, ihale konusu işin öngörülen bedelini,

ifade eder.”

”Yaklaşık maliyete ilişkin ilkeler” başlıklı 8 inci maddesinin 1 inci fıkrasında;

“İdare tarafından, ihale onay belgesi düzenlenmeden önce, bu Yönetmelikte belirlenen esas ve usullere göre miktar tespiti ve fiyat araştırması yapılmak suretiyle ihale konusu işin KDV hariç yaklaşık maliyeti hesaplanır ve dayanakları ile birlikte bir hesap cetvelinde gösterilir.

…”

“Yaklaşık maliyetin hesaplanmasına esas miktarların tespiti” başlıklı 9 uncu maddesinin 1 inci fıkrasında;

“Yaklaşık maliyet hesabına esas miktarların tespiti için öncelikle aşağıda yer alan çalışmaların yapılması gereklidir:

d) Birim fiyat ve imalat tariflerinin hazırlanması; Ön ve/veya kesin projeye dayalı olarak birim fiyat teklif almak suretiyle ihale edilecek işlerde, idareler, iş kaleminin adını, yapım şartlarını, ölçü yeri ve şeklini, birimini, birim fiyata dâhil ve hariç unsurları ihtilafa meydan vermeyecek biçimde teknik olarak açıklayan birim fiyat tarifleri hazırlar.

e) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; uygulama projeleri ve mahal listelerine dayalı olarak imalat iş kalemleri veya iş gruplarının teknik tarif ve özellikleri belirlenir.”

“Yaklaşık maliyet hesabına esas fiyat ve rayiçlerin tespiti” başlıklı 10 uncu maddesinin 4 üncü fıkrasında;

“Fiyat araştırması için yapılan çalışmalarda fiyat sorulacak kişi ve kuruluşlara yazılan yazıda fiyatı tespit edilecek iş grubu, iş kalemi veya malzemenin ayrıntılı özellikleri ve standardına yer verilir, fiyat istenecek kişi ve kuruluşlara aynı koşulları taşıyan yazılarla başvurulur ve fiyatlar Katma Değer Vergisi hariç istenir. İstenen özellikleri taşımayan fiyat bildirimleri ve proforma faturaları dikkate alınmaz.”

hükümleri yer almaktadır.

Yukarıda bahsedilen mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde;

Yaklaşık maliyetin tespiti aşamasında, ayrıntılı fiyat araştırmaları ve analizleri yapılması, fiyatı tespit edilecek iş grubu, iş kalemi veya malzemelerin tüm özellik ve standartlarına, ihale dokümanında ve fiyat teklif belgelerinde ayrıntılı olarak yer verilmesi,

Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, birim fiyat ve imalat tariflerinin hazırlanması sırasında, uygulama projeleri ve mahal listelerine dayalı olarak imalat iş kalemleri veya iş gruplarının teknik tarif ve özelliklerinin ayrıntılı analizlerle belirlenerek teknik şartnameye konulması,

Her türlü fiyat araştırmaları sonucunda belirlenen yaklaşık maliyetin, dayanakları ile birlikte hesap cetvelinde gösterilmesi,

gerektiği ve,

Yapım işi ihalelerinde yaklaşık maliyet tespit yönteminin, sınır değer ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi sonucunda sözleşme bedelinin oluşmasına, dolayısıyla kamu kaynakların etkili ekonomik ve verimli kullanımı ile tasarrufuna ve istekliler arasında oluşacak rekabete etki eden önemli bir unsur olduğu,

anlaşılmaktadır.

………. tarihli ihale evraklarının incelenmesi neticesinde; anahtar teslimi götürü bedel sözleşme kapsamında yapılacak tadilat işi için ………. 5 adet istekli tarafından fiyat teklifi verildiği,

……….

Söz konusu teklifler ve Yaklaşık Maliyet Hazırlama Komisyonu Üyeleri ………. (……….) ve ………. (……….) tarafından tespit edilen ………. TL tutarındaki yaklaşık maliyet üzerinden hesaplanan sınır değerin ………. TL olduğu,

İşe ilişkin İdari Şartnamenin “Sınır Değer” başlıklı 33 üncü maddesinin 33.2 nci fıkrasında yer alan; “Teklifi sınır değerin altında olduğu tespit edilen isteklilerin teklifleri, Kanunun 38 inci maddesinde öngörülen açıklama istenmeksizin reddedilecektir.” ifadesinden hareketle;

-………. A.Ş ile,

-………. Ltd. Şti.

tarafından İdareye sunulan ve ………. TL tutarındaki sınır değerin altında kalan tekliflerin aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın reddedildiği ve ihalenin ………. isimli yüklenici uhdesinde bırakıldığı,

görülmüştür.

Söz konusu yaklaşık maliyet hesabında kullanılan icmalin “İnşaat” başlıklı bölümünün 14 üncü sırasında yer alan “ÖZEL 249” poz numaralı “Taş Yünü Asma Tavan Yapımı” imalatının birim fiyatının ………. TL olarak belirlendiği, anılan imalatın tanımına, Teknik Şartnamenin 9 sıra numaralı bölümünde yer verildiği ve ilgili poz kapsamında yapılacak taş yünü asma tavan levhalarının montajına ilişkin herhangi bir teknik özellik ve kriter belirlenmediği görülmekle birlikte,

Anılan tadilat işine ilişkin yaklaşık maliyetin tespiti aşamasında, sorumlular tarafından, “% 85 nem tutma kapasitesine sahip asma tavan plakaları” üzerinden fiyat araştırması yapılmış ve yaklaşık maliyetin bu plakalara ilişkin birim fiyatlar üzerinden belirlenmiş olması, uygulamada ise ilgili mahallere takılan “Taş Yünü Asma Tavan Levhaları” % 95 nem tutma kapasitesine sahip yüksek birim fiyatlı plakalardan imal edildiği halde yükleniciye fazla ödeme yapılmaması ve bu hususların ilgili Denetçi tarafından yerinde tespit edilmiş olması,

Sorumluların savunmalarında; “işin yapım mahalli olan ………. İli’nin iklim koşulları nedeniyle söz konusu plakaların en az % 85 nem tutma kapasitesine sahip olması gerektiği ve bu nedenle ………. ili kapsamında yapılan imalatların genelinde bu plakaların kullanıldığı” yönünde açıklamalarda bulunması,

Ayrıca aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın ihale dışı bırakılan iki firma tarafından İdareye sunulan resmi yazılarda; “ÖZEL 249” pozu kapsamında yapılacak imalatlar için % 85 nem tutma kapasitesine sahip taş yünü plakalar esas alınarak birim fiyat teklifi verildiğinin belirtilmiş olması ve bu iki firmanın sorguya esas konuda, ihalenin herhangi bir aşamasında itirazlarının bulunmaması,

hususları birlikte değerlendirildiğinde,

Yaklaşık maliyetin tespiti sırasında söz konusu plaka imalatları için yapılan “fiyat araştırmaları” ve yüklenicilerden alınan “birim fiyat tekliflerinin” her ikisinin de “%85 nem tutma kapasitesine sahip plakalara” ilişkin olması sebebiyle, yaklaşık maliyet ile sınır değerin hesabında ve yüklenici firmanın belirlenmesinde herhangi bir problem olmadığı,

Ayrıca söz konusu imalat, fiyat araştırmaları ve birim fiyat tekliflerinde esas alınan % 85 oranından daha fazla nem tutma kapasitesine sahip (% 95) plakalar kullanılarak yapılmış olmakla birlikte, yükleniciye yaklaşık maliyet ve teklif birim fiyatlarda esas alınan % 85 bağıl nem tutma kapasitesine sahip plakaların birim fiyatı üzerinden hakediş düzenlendiği ve ödeme yapıldığı,

anlaşıldığından,

Yükleniciye yapılan ………. TL’lik ödemenin kamu zararına sebebiyet vermediğine ve bu tutar için ilişilecek husus bulunmadığına, 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesi uyarınca ilamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy çokluğuyla,

……….

karar verildi.

Azınlık Görüşü:

Üye ………. ve Üye ………. ’nin karşı oy gerekçesi;

“………. Üniversitesi Yapı İşleri ve Teknik Dairesi Başkanlığı tarafından ………. tarihinde ihale edilen, ………. kayıt numaralı “………. Tadilatı İşi”ne ilişkin yaklaşık maliyet icmalinin “İnşaat” başlıklı bölümünün, 14 üncü sırasında, “ÖZEL249” numarası ile yer verilen “Taş Yünü Asma Tavan Yapımı” imalat pozunun tanımına Teknik Şartnamede yer verildiği, fakat bu tanımda, anılan özel poz kapsamında yapılacak olan “Taş yünü asma tavan” imalatında kullanılacak plakaların teknik özelliklerine değinilmediği görülmektedir.

Teknik Şartnamede yer alan ÖZEL249 numaralı pozun tanımı ile MSB.414/A1 pozunun tanımının aynı olduğu ve bu poz tanımında kullanılacak taş yünü plakalarının bağıl nem tutma kapasitesinin % 70 olarak belirlendiği, bu nedenle İhale dokümanında yer alan bilgiler dâhilinde teklif hazırlayan isteklilerin, mevcut poz tanımından hareketle % 70 nem tutma kapasitesine sahip plaka imalatları için teklif verdiği kabul edilmektedir.

Yaklaşık maliyetin, MSB.414/A1 pozuna ilişkin birim fiyat ile İdare tarafından belirlenen ÖZEL 249 pozuna ilişkin birim fiyat arasındaki farkın imalat metrajı ile çarpımı sonucunda bulunacak ………. TL kadar az hesaplanması gerektiğinden hareketle ………. TL olarak belirlenmesi ve dolayısıyla sınır değerin de ………. TL olması gerektiği anlaşılmaktadır.

Dolayısıyla, anılan sınır değer esas alındığında en avantajlı teklif olarak ihaleyi alması gereken istekli ………. firmasının vermiş olduğu teklif tutarı ………. TL ile yüklenici firmanın vermiş olduğu teklif tutarı ………. TL arasındaki fark olan ………. TL kadar fazla ödeme yapılarak kamu zararına sebebiyet verildiği görülmektedir.

Bu itibarla anılan kamu zararı tutarının 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53 üncü maddesi gereğince işleyecek faiziyle birlikte sorumlularına ödettirilmesine karar verilmesi gerekir.”

Print Friendly, PDF & Email

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz